عطف به خبر منتشره در ابرار اقتصادى به نقل از خبر گزارى برنا،مورخ ۲۵ خرداد ماه ،۱۳۸۷ نظر به اينكه فرمول قيمت فروش نفت خام هاى صادراتى ايران كه ماهيانه به صورت رسمى به مشتريان اعلام مى گردد و دراختيار خبرگزاريها واز جمله روى سايت خبرى شركت ملى نفت ايران نيز منتشر مى شود، مبناى ارائه گزارشى گرديده است كه ممكن است موجب تشويش افكار عمومى گردد؛ براين اساس توضيحاتى در اين خصوص ارائه مى شود.
الف- به نظر مى رسد گزارش منتشره درباره ارزان فروشى و تخفيف در فروش نفت خام هاى ايران حاكى از برداشت ناصحيح از خبر مورخ ۱۱ ژوئن رويترز بوده كه بدون درنظرگرفتن مفاهيم علمى و عملى بازاريابى تهيه شده است. اصولاً در مورد فروش نفت خام ايران و ساير نفت خام هاى مشابه اصطلاحى به نام تخفيف مفهوم ندارد زيرا فروش نفت خام همواره برمبناى قيمت نفت خام هاى شاخص منطقه اى صورت مى گيرد بدين ترتيب نفت خام هر منطقه با توجه به اختلاف كيفى آن نسبت به نفت خام شاخص و همچنين فاصله از بازار مصرف، با قيمتى بالاتر يا پايين تر از شاخص مذكور به بازار عرضه مى گردد. بديهى است كه با توجه به كيفيت نفت خام سنگين ايران نسبت به نفت خام شاخص بازار شرق كانال سوئز اين نفت خام، با قيمتى پايين تر به فروش برسد. كه براى اين تفاوت قيمت از اصطلاح انگليسى Differential استفاده مى شود. اين در حاليست كه مفهوم تخفيف در زبان رايج اين است كه كالايى عمداً توسط فروشنده به خريدار دلخواه به نرخى پايين تر از نرخ بازار فروخته شود. لذا ترجمه واژه Differential به «تخفيف» كه با توجه به توضيح فوق مطلقاً صحيح نيست، منجر به ايجاد بحث انحرافى «ارزان فروشى» گرديده است كه در اين صورت براى نفت خام سبك ايران كه با قيمتى بالاتر از شاخص منطقه خليج فارس يعنى ميانگين دبى و عمان عرضه مى گردد اگر از واژه «گرانفروشى» استفاده شود قطعاً كارشناسان محترم آن روزنامه براشتباه بودن چنين نامگذارى صحه خواهند گذارد.
ب- مطالعه فرمول قيمتهاى رسمى نفت خام سنگين صادراتى ايران به مقصد شرق كانال سوئر از ابتداى سال گذشته ميلادى (به شرح جدول و منحنى زير) حاكى از آن است كه نه تنها اين روند قيمت گذارى بى سابقه نبوده است بلكه همسو با روند تغييرات قيمت در بازار، حفظ رقابتى بودن با نفت خام هاى مشابه و ساير عوامل نظير هزينه حمل و شرايط فصلى بوده است. چنانچه مبناى تعيين قيمت رسمى نفت خام سنگين ايران در منطقه شرق كانال سوئز را ميانگين ماهيانه قيمت نفت خام  هاى تك محموله عمان و دوبى ( نفت خام هاى شاخص خليج فارس) در نظر بگيريم، در ابتداى سال گذشته ميلادى فرمول قيمت رسمى نفت خام سنگين ايران به منطقه شرق معادل منهاى ۴۵/۳ دلار در هر بشكه بوده است در عين حال، متوسط قيمت فروش نفت خام شاخص در اين بازار۹۱/۵۱ دلار هر بشكه بوده است اين در حالى است كه عليرغم افزايش قيمت شاخص طى ماه جارى ميلادى به ۰۵/۱۲۵ دلار در هر بشكه (براساس قيمت متوسط ۱۳ روز اول ماه جارى ميلادى)  فرمول قيمت رسمى فروش نفت خام ايران براى ماه ژوئيه تنها با ۴۷ سنت كاهش نسبت به ماه ژوئن به منهاى ۹۲/۳ رسيده است كه اين امر همسو با روند تحولات بازار بوده و قابل قبول مى باشد.ج- لازم به ذكر است همانگونه كه در ادامه گزارش رويترز- ۱۱ ژوئن ۲۰۰۸ ( مورد استناد آن روزنامه محترم) آمده است و به نظر مى رسد مترجم محترم توجه كافى به آن ننموده اند اين است كه تعديل فرمول قيمت نفت خام هاى سنگين در ماه ژوئيه ۲۰۰۸ بدليل جبران قسمتى از تغييرات بازار به خاطر افزايش فاصله قيمتى نفت كوره با ساير فرآورده هاى ميان تقطير صورت گرفته است.

مجموع توليدات مجتمع هاى شركت ملى صنايع پتروشيمى از ابتداى سال تا پايان ارديبهشت ماه سال جارى به ۴ ميليون و ۵۰۰ هزار تن رسيد. به گزارش ابرار اقتصادى و به نقل از روابط عمومى شركت ملى صنايع پتروشيمى، مجموع كل توليدات مجتمع هاى پتروشيمى در ارديبهشت ماه سال جارى ۲ ميليون و ۱۴۷ هزار تن بوده است. مجتمع پتروشيمى آمونياك و اوره غدير با ۱۳۹ هزار تن، پتروشيمى بوعلى سينا با ۱۰۶ هزار تن و پتروشيمى شهيد تندگويان( ۱) با ۱۰۵ هزار تن بالاترين عملكرد توليد در مقايسه با برنامه در ماه مذكور را به خود اختصاص دادند.اين ميزان شامل مجموع توليدات مجتمع هاى واگذار شده نظير پتروشيمى اراك، خارك و اصفهان نيست.

مدير عامل شركت ملى مناطق نفت خيز جنوب از برنامه افزايش توليد روزانه نفت آزادگان از ۲۰ به ۱۷۰ هزار بشكه با تصويب هيأت مديره شركت ملى نفت ايران خبر داد. غلامرضا حسن بيگلو در گفت و گو با مهر گفت: مرحله اول طرح توليد زودهنگام از ميدان نفتى آزادگان انجام شده و در حال حاضر روزانه به طور متوسط بين ۱۵ تا ۲۰ هزار بشكه نفت خام از اين ميدان عظيم نفتى توليد مى شود. وى در رابطه با توليد زودهنگام توضيح داد: مفهوم زودهنگام اين است كه به جاى شناخت كلى از مخزن ، با استفاده از طرح زود هنگام مخزن بهتر شناسايى و ام.دى.پى بهترى براى آن تعريف و با استفاده از برنامه هاى عملياتى از سرمايه گذارى هاى هنگفت جلوگيرى شود . به گفته وى در همين فاصله مى توان با توليد از ميدان و فروش نفت و گاز اعتبار مورد نياز پروژه را تامين كرد همانطورى كه در حال حاضر توليد روزانه ۲۰ هزار بشكه نفت از ميدان آزادگان سهم مهمى از منابع مالى را تامين مى كند. مديرعامل شركت ملى مناطق نفت خيز جنوب از تصويب واگذارى طرح توليد روزانه ۱۷۰ هزار بشكه نفت از ميدان آزادگان در هيأت مديره شركت ملى نفت ايران خبر داد و افزود: در حال حاضر فاز اول اين طرح با توليد روزانه ۵۰ هزار بشكه در دست اقدام است.

حسين شهرستانى وزير نفت عراق با اشاره به مسائل موجود ميان كشورش و ايران درباره ميادين نفتى مشترك از دستيابى طرفين به توافقات اوليه در اين زمينه خبر داد. به گزارش مهر،«حسين شهرستانى» وزير نفت عراق به الحيات گفت : عراق درباره برخى ميادين نفتى مشترك خود با ايران و كويت مشكلاتى دارد و پيش بينى مى شود كه به اكتشاف ميادين نفتى مشتركى علاوه بر تركيه با سوريه دست بزند و عرف بين المللى در اين زمينه ها مى طلبد كه توافقنامه بهره بردارى مشترك از ميادين با انتخاب طرف ثالث به دست آيد؛ تا هر ذينفعى حق خود را به نسبت سهمى كه در ميادين دارد، دريافت مى كند. وزير نفت عراق درادامه خاطرنشان كرد: با مسوولان ايرانى درباره ميادين مشترك مذاكره كرديم و به توافقات اوليه اى درباره بهره بردارى مشترك از ميادين بر اساس منافع طرفين دست يافتيم و براين اساس كميته هاى فنى براى پيگيرى و بررسى بندهاى توافقنامه تشكيل داديم و انجام نشدن ديدارهايى بين اين كميته ها بالطبع زمان امضاى توافقنامه را به تاخير مى اندازد. «شهرستانى» گفت : درحال حاضر مشكل ما با ايران وجود ميادين نفتى مشترك در منطقه »فكه« در استان ميسان است كه به علت نبود مرز مشخصى، ايران به مهندسان عراقى اجازه بهره بردارى از اين ميادين را نمى دهد. ازديگر سو، سخنگوى وزارت نفت عراق اخبار منتشره مبنى بر امضاى قراردادهايى بين عراق با شركتهاى نفتى جهان را رد كرد. عراق درحال حاضر نزديك به دوميليون بشكه نفت در روز توليد مى كند كه درهر روز حدود يك و نيم ميليون بشكه را صادر مى كند. از سوى ديگر، يك مقام وزارت امور خارجه عراق اعلام كرد كه وزارت نفت عراق در نظر دارد با اعزام كميته اى از كارشناسان نفتى عراق به ايران،درباره ميادين نفتى مشترك واقع در مناطق مرزى،مذاكراتى انجام دهد.

ماده (۷)
شركت مكلف است معادل ۸۱ درصد ارزش نفت خام توليدى را به حساب بستانكار قطعى خزانه منظور نمايد و از محل ۱۹ درصد باقيمانده به ترتيب معادل ۵ درصد و ۸ درصد به عنوان ماليات عملكرد سال ۱۳۸۷ شركت و على الحساب سود سهام دولت بابت عملكرد سال ياد شده شركت، جمعاً معادل ۹۴ درصد ارزش نفت خام توليدى را به حساب بستانكار دولت (خزانه) منظور نمايد.
تبصره ۱- ارزش نفت خام تحويلى به پالايشگاههاى داخلى درهر ماه برابر با مقدار نفت خام تحويلى به پالايشگاهها در همان ماه ضرب در نود و چهار درصد (۹۴ درصد) ميانگين بهاى هر بشكه نفت خام صادراتى در همان ماه مى باشد.
منظور از ميانگين فوق حاصل تقسيم درآمد ناشى از فروش نفت خام در مبادى اوليه صادرات در ماه مورد نظر بر كل حجم نفت خام صادراتى بر حسب بشكه در همان ماه مى باشد.
تبصره ۲- در مورد نفت خام توليدى از ميادين مشترك با كشورهاى همسايه و ميادين دريايى پنج واحد درصد (۵ درصد) از سهم قابل پرداخت به دولت كسر شده و براى جبران هزينه هاى توليد به سهم خالص شركت اضافه مى شود.
تبصره ۳- موجودى نفت خام توليدى در پايان سال ۱۳۸۷ كه در سال ۱۳۸۸ به فروش مى رسد (موجودى نفت خام توليدى در پايان سال ۱۳۸۷ كه در سال ۱۳۸۸ به فروش مى رسد (موجودى نفت خام پايان سال ۱۳۸۷ در مبادى اوليه و ثانويه صادراتى) به قيمت متوسط نفت خام صادراتى در اسفندماه سال ۱۳۸۷ محاسبه و در دفاتر شركت ملى نفت ايران در حسابهاى مربوط ثبت مى شود و مشمول مقررات اين قرارداد است.
تبصره۳- سه درصد (۳ درصد) ارزش نفت خام توليدى در جهت تجهيز منابع سرمايه اى طرحهاى استخراج و توليد نفت و گاز پارس جنوبى در اختيار شركت قرار مى گيرد. شركت موظف است اعتبارات مزبور را جداگانه در بخش منابع ومصارف خود منظور نمايد. معادل پانصد ميليون (۵۰۰‎/۰۰۰‎/۰۰۰) دلار از اين مبلغ صرف گاز رسانى به شهرها و روستاها مى شود.
ماده (۸)
محل نفت خام تحويلى به پالايشگاههاى داخلى درون پالايشگاه خواهد بود. هدررفتگى عملياتى نفت خام در خطوط انتقال نفت خام به پالايشگاه  ها و مبادى صادراتى به عهده شركت بوده و تاييد ميزان آن مشتركا به عهده وزارت نفت و معاونت برنامه ريزى و نظارت راهبردى رئيس جمهور مى باشد. هدررفتگى ناشى از حوادث غير مترقبه (فورس ماژور) جزء توليد محسوب نمى شود.
ماده (۹)
شركت مكلف است براساس ماده (۶) اين قرارداد به ازاء هر متر مكعب گاز طبيعى خود مبلغ چهارصد و چهل و يك و شش دهم (۴۴۱‎/۶) ريال به حساب بستانكار خزانه منظور نمايد.
تبصره ۱- حجم گاز توليد داخلى كه در هر ماه مبناى محاسبات ماده (۶) اين قرارداد موضوع جزء «ب» بند (۷) قرار مى گيرد عبارتست از حجم گاز طبيعى توليدى در هر ماه بر اساس اندازه گيرى حجم گاز تصفيه شده پالايشگاه  ها (شامل گاز تحويلى به خطوط انتقال، گاز سوخت مصرفى پالايشگاهها، اتان و LPG توليدى) و گاز خروجى كارخانه هاى گاز و گاز مايع ضربدر ضريب افزايشى كه در جدول شماره (۱) اين قرارداد آمده محاسبه مى شود (اين ضريب به منظور جبران كاهش حجم ناشى از مصرف داخلى و مواد تفكيك شده در فرآيند پالايش و فرآورش حسب مورد براى هر يك از واحدهاى فوق تعيين شده است) بدون در نظر گرفتن حجم گاز وارداتى با منظور كردن تغييرات در موجودى خطوط انتقال در ابتدا و انتهاى هر ماه.
تبصره ۷- گازهاى سوزانده شده و گاز تزريقى به چاههاى نفتى مستثنى بوده و در محاسبات منظور نمى شوند.
ماده (۱۰)
در اجراى جز ء«ى» بند (۷) شركت مكلف است در سال ۱۳۸۷ ثبت هاى مالى مربوط به عمليات توليد و فروش نفت خام و گاز طبيعى را طبق دستورالعمل حسابدارى كه ابلاغ مى شود در پايان هر ماه در دفاتر قانونى و در پايان سال در حسابهاى عملكرد و سود و زبان خود ثبت نمايد.

مصرف بنزين در هفته گذشته (۲۵ تا ۳۱خرداد) معادل ۴۶۷‎/۴ ميليون ليتر بود كه بيانگر متوسط مصرف روزانه ۶۶‎/۷ ميليون ليتر است. به گزارش ايسنا، ميزان گازوييل مصرف شده در همين مدت نيز ۶۶۸‎/۳ ميليون ليتر بود كه از متوسط مصرف روزانه ۹۵‎/۴ ميليون ليتر حكايت مى كند. در اين راستا بيشترين ميزان مصرف بنزين مربوط به روز چهارشنبه (۲۹خرداد) با مصرف ۶۸‎/۲ ميليون ليتر بوده است. همچنين كمترين ميزان مصرف بنزين در هفت روز گذشته مربوط به روز پنج شنبه (۳۰ خرداد) با ۶۴‎/۹ ميليون ليتر مى شود. ميزان مصرف بنزين استان تهران در هفته گذشته ۹۲ ميليون ليتر (متوسط مصرف روزانه ۱۳‎/۱) و گازوييل ۵۶‎/۶ ميليون ليتر (متوسط مصرف روزانه ۸) بوده است. براساس آمار رسمى شركت ملى پخش فرآورده هاى نفتى ايران، بيشترين مصرف بنزين استان تهران مربوط به روز  پنج شنبه (۳۰ خرداد ) با۱ ۱۴‎/ ميليون ليتر بوده است. همچنين كمترين ميزان مصرف بنزين در استان تهران مربوط به روز جمعه(۳۱ خرداد) با ۱۲‎/۳ بوده است. گفتنى است، مقايسه آمار مصرف بنزين كشور در هفته گذشته نسبت به مصرف ۴۶۳‎/۶ ميليون ليترى هفت روز پيش از آن (۱۸ تا ۲۴ خرداد) از افزايش ۳‎/۸ ميليون ليترى معادل ۰‎/۸ درصد خبر مى دهد. همچنين مقايسه مصرف گازوييل هفته گذشته نسبت به هفت روز پيش از آن با مصرف ۶۳۸‎/۵ ميليون ليتر از افزايش ۲۹‎/۸ ميليون ليترى (۴.۴درصد) حكايت مى كند. اين درحاليست كه از اول تير دور چهارم سهميه بندى بنزين آغاز شده و اين طرح وارد سال دوم اجراى خود شده است.

كل گاز مصرفى ايران در هفته گذشته (۲۵ تا ۳۱خرداد) در بخش هاى خانگى، تجارى، نيروگاه ها و صنايع معادل ۲۱۲۵ ميليون مترمكعب بوده كه از متوسط مصرف روزانه ۳۰۳‎/۵ ميليون مترمكعب خبر مى دهد. به گزارش ايسنا، مصرف گاز خانگى نيز در هفته گذشته ۷۱۷ميليون مترمكعب بوده كه بيانگر متوسط مصرف روزانه ۱۰۲‎/۴ ميليون متر مكعب است. اين در حالى است كه ميزان گاز مصرف شده در بخش خانگى در مدت مشابه سال گذشته ۶۸۲ (متوسط مصرف روزانه ۹۷‎/۴) ميليون مترمكعب بوده كه نشانگر افزايش ۵.۵ درصدى مصرف امسال است. مقايسه آمار مصرف كل كشور در هفته گذشته نسبت به مدت مشابه سال پيش از آن بيانگر آن است كه به طور متوسط روزانه ۱۱ ميليون مترمكعب افزايش مصرف داشته ايم. براساس آمارهاى رسمى شركت ملى گاز ايران، بيشترين مصرف گاز كل كشور در هفته گذشته مربوط به روز شنبه (۲۵ خرداد) با ۳۱۲ ميليون مترمكعب و در بخش خانگى مربوط به روز چهارشنبه (۲۹ خرداد) با ۱۰۶ ميليون مترمكعب بوده است. همچنين كمترين ميزان مصرف كل گاز مربوط به روز جمعه (۳۱ خرداد) با ۲۹۶ ميليون متر مكعب و كمترين مصرف هفته گذشته در بخش  خانگى مربوط به همان روز با ۹۷ ميليون متر مكعب بوده است. مقايسه آمار مصرف گاز بخش خانگى نسبت به هفت روز پيش از آن با مصرف ۷۱۷ ميليون مترمكعب از كاهش ۲ ميليون متر مكعبى معادل ۰‎/۲ درصد خبر مى دهد. در بخش مصرف كل گاز كشور نيز مجموع مصارف خانگى، تجارى، نيروگاه ها و صنايع در هفته گذشته نسبت به هفته پيش از آن با مصرف ۲۰۸۰ ميليون مترمكعب، ۴۵ ميليون مترمكعب معادل ۲‎/۱ درصد افزايش داشته است. ميانگين مصرف هر خانوار در هفته گذشته ۷‎/۸ متر مكعب برآورد شده است.

درآمد نفتى كشورهاى عضو شوراى همكارى خليج فارس در سال ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ به يك هزار و ۳۰۰ ميليارد دلار مى رسد. به گزارش ايسنا، گروه مشاروه اى الشال كويت در گزارشى عنوان كرد كه ۶ كشور بحرين، قطر، عربستان، امارات، عمان و كويت در سال ۲۰۰۷ معادل ۳۶۴ ميليارد دلار در آمد نفتى داشتند كه انتظار مى رود اين ميزان در سال جارى ميلادى به ۶۳۶ ميليارد دلار و در سال آينده به ۶۵۷ ميليارد دلار برسد. در همين حال عنوان شده است كه درآمد نفتى عربستان كه در سال ۲۰۰۷ برابر با ۱۹۴ ميليارد دلار بود در دو سال آينده به زير ۷۰۰ ميليارد دلار خواهد رسيد. به گزارش خبرگزارى فرانسه، ۶كشور عضو شوراى همكارى خليج فارس كه بيش از نيمى از ذخائر تثبيت شده نفت خام جهان را در اختيار دارند در حال حاضر روزانه بيش از ۱۶ ميليون بشكه نفت خام توليد مى كنند.