Abrar Newspaper

با پايان نشست سه جانبه كاندوليزا رايس، ايهود اولمرت و محمود عباس، وزير خارجه آمريكا طى نطق كوتاهى اعلام كرد: موضع گيرى آمريكا و پيش شرط هاى آن درباره حل بحران فلسطين تغيير نكرده است.اين نخستين نشست رهبران اسراييلى و فلسطينى با حضور يك مقام ارشد آمريكايى از ماه ژوئن ۲۰۰۳ تاكنون بود.رايس در اين نطق پنج دقيقه اى ضمن اعلام پايان اين نشست سه جانبه خطاب به خبرنگاران اظهار داشت: ديدارهاى ما همچنان با مقامات مسوول فلسطينى در راستاى حل بحران فلسطين و رسيدن به نتيجه نهايى و ملموس در اين زمينه ادامه خواهد داشت.بنا به گزارش راديواسراييل قرار است كه رايس هفته آينده نيز براى ادامه مذاكرات به سرزمين هاى اشغالى سفر كند.رايس هم چنين گفت: در اين نشست ما بار ديگر بر اين تاكيد كرديم كه دولت متحد ملى فلسطين و راه حل بحران فلسطين بايد در چارچوب شرايط تعيين شده از سوى كميته چهارجانبه و در راس آن اعتراف به مشروعيت اسراييل از سوى دولت متحد ملى فلسطين انجام گيرد.وى گفت: ما همان طورى كه در سابق نيز گفتيم منتظر خواهيم ماند كه دولت متحد فلسطين تشكيل شود، برنامه كارى خود را ارايه دهد و پس از آن درباره همكارى يا عدم همكارى، مشروعيت يا عدم مشروعيت اين دولت موضع گيرى خود را اتخاذ خواهيم كرد. با توجه به مواضع رايس پس از نشست سه جانبه و اصرار حماس بر اصول خود از جمله به رسميت نشناختن رژيم صهيونيستى، به نظر مى رسد سايه شكست همچنان بر اين نشست و نتايج به دست آمده از آن حاكم است.به گزارش ايسنا از همان آغاز سفر مشخص بود كه با توجه به موضع رژيم صهيونيستى در قبال دولت متحد ملى فلسطينيان و گروه حماس، رايس ماموريت دشوارى براى از سرگيرى روند متوقف شده مذاكرات صلح در پيش خواهند داشت. اين در حالى است كه فلسطينيان اميدوارند بتوانند آمريكا را قانع كنند تا از اقدام دولت تازه تشكيل شده متحد ملى - متشكل از گروه حماس و جنبش فتح - حمايت كند.رژيم صهيونيستى اعلام كرده تا زمانى كه اعضاى گروه حماس حاضر در دولت متحد ملى موجوديت اين رژيم را به رسميت نشناسند، خشونت را محكوم نكنند و تعهد خود را به توافقنامه هاى صلح قبلى اعلام نكنند، با دولت متحد ملى فلسطينى مذاكره نخواهد كرد.
واقعيت اين است كه تلاش هاى آمريكا در حالى آغاز شده كه كمتر تحليلگرى معتقد است صهيونيست ها يا فلسطينيان، براى پذيرفتن يك مصالحه جدى كه لازمه صلح است آماده اند. حماس نيز در واكنش به سفر رايس به سرزمينهاى اشغالى و نتايج حاصل از نشست سه جانبه اعلام كرد كه موضع آمريكا همچنان منفى و مخالف تشكيل دولت متحد ملى با وجود توافق ملى فلسطينى ها در اين زمينه است و همچنان با همان منطق قديمى و شكست خورده خود مبنى بر محاصره و انزواى فلسطينى ها رفتار مى كند.حماس از دولت آمريكا خواسته است تا دولت متحد ملى آتى فلسطين را به رسميت بشناسد. حماس هم چنين موضع رايس درتعامل با دولت متحد ملى آتى فلسطين را منفى توصيف كرد و دولت آمريكا را فرا خواند تا دولت متحد ملى را به رسميت شناخته و به اراده و خواست ملت فلسطين احترام بگذارد و در برابر آن مانع تراشى نكند.اسماعيل رضوان، سخنگوى حماس در بيانيه اى مطبوعاتى درباره گفته هاى رايس پس از نشست سه جانبه با ابومازن، رييس تشكيلات خودگردان فلسطين و ايهود اولمرت، نخست وزير اسرائيل در شهر بيت المقدس گفت: كنفرانس كوتاه و مهم بود و درقبال تعامل با دولت متحد ملى جنبه منفى داشت.وى گفت: اين كنفرانس به آمادگى دولت آمريكا در تعامل با دولت آتى فلسطين اشاره اى نكرد درحالى كه اكثر كشورهاى جهان از توافقنامه مكه مكرمه استقبال كرده اند.مارتين اينديك، رييس مركز سياست هاى خاورميانه بروكينگز در آمريكا سفرهاى رايس به منطقه خاورميانه از جمله سرزمين هاى اشغالى فلسطين را اقدامى در راستاى استراتژى جديد دولت آمريكا دانسته است. وى گزينه دموكراسى و تحقق صلح را مهمترين گزينه هاى مد نظر دولت آمريكا دانست كه هم اكنون بر تحقق صلح در وهله اول و پس از آن برقرارى دموكراسى متمركز شده است. اينديك اذعان نمود كه طرح عمرو موسى، دبيركل اتحاديه عرب و وزير خارجه قطر مبنى بر برگزارى كنفرانس بين المللى صلح گزينه اى بسيار مناسب است. شيخ حمدبن جاسم بن جابر آل ثانى، وزير خارجه قطر و عمرو موسى، در مراسمى كه در حاشيه نشست آمريكا و جهان اسلام در دوحه برگزار شد، بر ضرورت برگزارى يك كنفرانس بين المللى صلح جهت حل مشكلات خاورميانه تاكيد كردند.در اين نشست وزير خارجه قطر با اشاره به سفر رايس به منطقه جهت احياى روند صلح بين فلسطين و اسراييل، تاكيد كرد: شكى نيست كه وى به دنبال راه حلى براى پايان دادن به اين درگيرى ها است؛ اما با توجه به اشتباهات مكرر دولت فعلى آمريكا در منطقه طى سال هاى گذشته وزير خارجه آمريكا بايد به دنبال راه كارى مثبت باشد.وى با اشاره به مشكلات عديده اى كه مردم فلسطين با آنهارو به رو هستند، خاطرنشان كرد: به دليل اهميت اسراييل براى آمريكا موضوع فلسطين در راس امور دولت آمريكا قرار دارد و اين كشور نسبت به بسيارى از موضوعات كشورهاى عربى بى توجه است.وى افزود: چنانچه آمريكا خواهان حل مسالمت آميز بحران فلسطين و اسراييل است، بايد اسراييل را وادار كند تا در نزديك ترين زمان ممكن با فلسطينى ها به توافق برسد. عمرو موسى نيز اوضاع كنونى را براى برگزارى كنفرانس بين المللى با نظارت سازمان ملل متحد ضرورى دانست و افزود: اعراب از آمريكا توقع دارند كه نقش جانبدارانه خود را از اسراييل كنار گذاشته و نقش شفافى را در منطقه ايفا كند.وى خاطرنشان كرد: كنفرانس بين المللى صلح بايد با يك جدول زمانى جهت اجراى قطعنامه ها و تصميمات اين كنفرانس همراه باشد.از سوى ديگر اين مذاكرات در حالى برگزار شد كه هنوز بحران داخلى سرزمين هاى فلسطينى كه از اختلاف بين حماس و جنبش فتح، به رهبرى محمود عباس، ناشى شده فيصله نيافته است. دو جناح رقيب فلسطينى در جلساتى كه در مكه برگزار شد توافقنامه اى را براى تشكيل دولت وحدت ملى امضا كردند اما اين توافقنامه هنوز به اجرا گذاشته نشده است و گفته مى شود كه هنوز اختلافات دو طرف در زمينه هايى مانند تغيير موضع حماس در قبال اسرائيل، توزيع سمت هاى دولتى و سرنوشت تشكيلات موازى امنيتى رفع نشده است. ابومازن تهديد كرده بود كه در صورتى كه جنبش حماس به ائتلاف با فتح تن در ندهد، دستور برگزارى انتخابات پيش از موعد پارلمان و رهبرى فلسطينيان را صادر خواهد كرد. اين سخنان به تشديد درگيرى بين شبه نظاميان حماس و فتح منجر شد كه در جريان آن، حدود نود نفر جان خود را از دست دادند.رهبر تشكيلات خودگردان فلسطينى انتظار دارد كه با تشكيل دولت متحد ملى، كشورهاى غربى به تحريم اقتصادى سرزمين هاى فلسطينى خاتمه دهند.اين انتظار در حالى است كه چندى پيش مجددا كميته چهارجانبه در پايان نشست خود در واشنگتن، از سرگيرى ارسال كمك هاى بين المللى به فلسطين را همان شروط از پيش اعلام شده شامل به رسميت شناختن رژيم صهيونيستى و همه توافق هاى قبلى ميان فلسطين و اسراييل و نيز خلع سلاح گروههاى مبارز فلسطينى اعلام كرد. در نشست كميته چهارجانبه تصميم گرفته شد كه نشست آتى اين گروه در برلين و بعد از نشست سه جانبه كاندوليزا رايس، ايهود اولمرت و محمود عباس تشكيل شود.
تحريم ها عليه فلسطينيان در حالى تداوم دارد كه به دليل تحريم ها و نابود شدن زير ساخت هاى فلسطين، نرخ فقر در فلسطين به ميزان بى سابقه اى رسيده است به طورى كه ۷۹ درصد مردم در نوار غزه زير خط فقر و ۵۱ درصد در فقر كامل به سر مى برند. اوضاع كرانه باخترى كه ۵/۲ ميليون فلسطينى در آن زندگى مى كنند درست همانند شرايط ۵/۱ ميليون جمعيت غزه نااميد كننده است. بخش مهمى از اين مسايل به خاطر كنترل كامل اسراييل روى مرزها، محدوديت سفر، نابودى زيرساخت هاى فلسطين و تجزيه مناطق فلسطينيان است.بى هيچ ترديد و شكى مى توان گفت عامل بسيارى از بحران هاى فعلى در فلسطين و درگيريهاى داخلى ميان نيروهاى حماس و فتح، به چالش كشيده شدن دولت حماس توسط دول غربى و اسراييل و تحريمهاى اقتصادى اين دولت بوده است؛ دولتى كه بر اساس انتخابات دموكراتيك مردم فلسطين انتخاب و تعيين شد. تحريم هاى اقتصادى و سياسى عليه دولت حماس اين فرصت را از اين دولت منتخب فلسطينى گرفت كه بتواند توانايى هاى سياسى و اقتصادى خود را به جهان نشان دهد.بسيارى از شخصيتهاى سياسى جهان و در راس آنها مقامات آمريكا و فرانسه پيش از آنكه جنبش حماس وارد عرصه سياسى شود از منتقدان اصلى عملكرد هاى اين جنبش بودند و معتقد بودند كه حماس تنها با وارد شدن به عرصه سياسى مى تواند مقبوليت جهانى پيدا كند و دست از مبارزه با رژيم صهيونيستى بردارد اما زمانى كه حماس وارد عرصه سياسى شد و بر اصول خود پافشارى كرد و تن به خواست جهانى براى شناسايى رژيم صهيونيستى نداد، همين كشورها بار ديگر در زمره اولين منتقدان حماس قرار گرفتند و با شكستن تمام عرف هاى بين المللى موجود در زمينه دموكراسى و احترام به راى و انتخاب يك ملت، تحريم و محاصره اقتصادى و سياسى عليه دولت حماس اعمال كردند و حتى تلاش هاى مخفى خود را بعضا علنى كردند و براى براندازى اين دولت به كار آموزش نيروهاى گارد ويژه محمود عباس (ابومازن) و مسلح كردن اين نيروها به سلاح هاى سنگين و سبك پرداختند. حماس بر خلاف فتح معتقد است كه با حفظ بسيارى از اصول و ضوابط از جمله مقاومت مسلحانه در برابر اسراييل مى توان كشور مستقل فلسطينى به پايتختى بيت المقدس را ساخت. اين جنبش بر خلاف فتح معتقد است كه براى احقاق حق ملت فلسطين نبايد هدفى را فداى هدف ديگر كنيم، مثلا براى ساخت كشور مستقل فلسطين به پايتختى بيت المقدس نبايد از حق بازگشت مهاجران فلسطينى به فلسطين چشم پوشى كرد و اين درست همان چيزى است كه فتح به رهبرى ابومازن به آن اعتقادى ندارد و در توافقنامه هاى سابق با رژيم صهيونيستى بارها تلاش كرده است در ازاى چشم پوشى از يكى از حقوق ملت فلسطين حق ديگرى را براى آنها محقق سازد.همين امر منجر به ايجاد شكاف سياسى و فكرى عميق ميان فتح و حماس شده اما اين شكاف تا زمانى كه فتح قدرت را در دست داشت چندان محسوس نبود و با به قدرت رسيدن حماس همه چيز در معرض ديد قرار گرفت.قطع كمك هاى مالى آمريكا و اتحاديه اروپا دقيقا برخلاف پيمان اسلو و نيز چهارچوب طرح نقشه راه بوده كه براساس آن كميته چهارجانبه (شامل اروپا، سازمان ملل، روسيه و آمريكا) مى بايست با كمك ها و حمايت هاى مالى خود، زمينه هاى تشكيل يك حكومت مستقل فلسطينى را آماده سازند.

ورود مجدد برخى مقامات آمريكا به موضوع مذاكره با ايران و تاكيد بر انجام گفتگو با تهران در مورد مساله عراق، نشان مى دهد كاخ سفيد به موازات ايجاد فضاى خاص سياسى عليه ايران، ناگزير بسوى عملگرايى منطقه اى، به عنوان يك گزينه مطرح در ميان ساير گزينه ها در ارتباط با ايران مى نگرد و توامان به آن سمت نيز حركت مى كند. بحث مذاكره آمريكا و ايران پس از اظهارات وزير خارجه آمريكا مبنى بر امكان گفتگوى مستقيم ميان تهران - واشنگتن و به موازات تشديد جنگ روانى عليه فعاليتهاى صلح آميز هسته اى ايران، مورد توجه محافل سياسى و رسانه هاى غربى قرار گرفته است.«كاندوليزا رايس» با اشتباه خواندن سياست كاخ سفيد در قبال جمهورى اسلامى طى ۲۸سال گذشته گفته كه آمريكا طى اين سال ها سياست تماس با ايران را دنبال نمى كرد و اذعان كرده است، ما سياست درستى را نداشتيم.رايس با ابراز تاسف از اينكه واشنگتن از زمان تسخير سفارت آمريكا و گروگان گرفتن ديپلمات هاى اين كشور، مناسبات ديپلماتيك با تهران نداشته است، عنوان كرد: شخصا پيشنهاد تغيير ۱۸۰درجه اى اين سياست را مطرح كرده ام.وى گفت: آماده مذاكره با ايران درباره هر موضوعى هستم كه تهران مايل به گفتگو درباره آن باشد در هر زمان و مكانى اما فقط به شرط اينكه ايران برنامه غنى سازى اورانيوم را تعليق كند.رايس مذاكره با ايران را دشوار قلمداد كرد و افزود: برخى دولتهاى پيشين تلاش كردند كه با ايران مذاكره كنند اما در طول ۲۷سال گذشته ناكام ماندند. البته رايس در عين حال مدعى شده كه آمريكا مايل است با ايران گفتگو كند اما اين ايرانيان هستند كه نمى خواهند با واشنگتن گفتگو كنند.به گزارش ايرنا اظهارات رايس در وضعيت و شرايط فعلى مى تواند حاوى دو نكته اساسى باشد: يكى توجه كاخ سفيد به توصيه هاى گزارش بيكر- هميلتون و همزمان با آن فشار سياسى به ايران.سخنان رايس در زمانى اعلام مى شود كه برخى از رسانه هاى آمريكا از نقش سازنده ايران در تثبيت اوضاع افغانستان بعد از اخراج طالبان سخن گفته و مطالبى را به نقل از هنرى كيسينجر وزير خارجه اسبق آمريكا كه در شوراى روابط خارجى اين كشور مطرح شد، اعلام كرده اند مبنى بر اينكه نقش ايران در جنگ عليه تروريسم از اغلب كشورهاى متحد آمريكا بيشتر است. عملگرايى منطقه اى ايران و تاكيد بر ثبات و پايدارى صلح و امنيت منطقه اى به ويژه در مساله عراق، تا حدى نگاه مقامات كاخ سفيد را به اين نكته جلب كرده است كه مى تواند با گزينه هاى ديگر از جمله اذعان به نقش مثبت ايران در مسايل منطقه اى به وضعيت امنيتى خود و منطقه خاورميانه كمك كند.در همين راستا شوراى روابط خارجى آمريكا كه پيشتر گزارشى توسط برژينسكى و گيتس تهيه كرده بود، توصيه هايى را به دولت بوش براى مذاكره با ايران داشت كه قاعدتا بايستى براى تيم نئومحافظه كاران حاكم بر كاخ سفيد قابل توجه باشد به اين معنا كه:
- براى شروع هر رابطه جديدى باايران، بايد انتظارات دو طرف واقع واقع بينانه باشد.
- «آمريكا» بايد به روشنى با ايرانيان رابطه برقرار كند همان طور كه با بازيگران گوناگون ارتباط دارد.
- واشنگتن بايد موضوعات مختلف را جداگانه در نظر بگيرد بويژه در مواردى كه منافع حياتى ايران و آمريكا با يكديگر تلاقى دارد و بايد سعى كند تا در جهات گوناگونى پيشرفت داشته باشد حتى چنانچه اختلافات قابل ملاحظه اى باقى مانده است.
- ايران قادر است تا بصورت بالقوه نقشى حياتى را در ايجاد يك عراق باثبات و داراى دولتى تكثرگرا ايفا نمايد.
- لازم است ايران را براى ايفاى نقش سازنده در عراق و افغانستان ترغيب و اقناع كرد.
- فقدان تعامل مناسب با ايران در موقعيت زمانى كنونى، به منافع آمريكا در يك منطقه حياتى جهان (خاورميانه) آسيب مى رساند لذا پيشنهاد مى شود با انجام مذاكره مستقيم با تهران در خصوص برخى موضوعات خاص بااهميت براى طرفين،اين نقيصه برطرف گردد.
- ايجاد زمينه اى براى انجام مذاكرات سياسى بين ايران و آمريكا نبايد بيش از اين به تعويق افتد.
- آغاز روند مذاكرات گزينشى، بصورت بالقوه مى تواند تفاوت هاى عميق بين دو كشور درخصوص مسايل هسته اى ايران و همچنين درگيريهاى منطقه اى را روشن سازد.
- آمريكا همانطور كه روابط سازنده اى را با چين و پيش از آن با اتحاد جماهير شوروى سابق آنهم در زمانى كه در بخشهاى خاصى از سياستهاى داخلى و بين المللى با يكديگر داراى اختلاف نظر بودند، برقرار ساخت، مى بايست با ايجاد آمادگى براى كشف حيطه هاى منافع مشترك و اجتناب از سياست هاى مشكل ساز، خود را به ايران نيز نزديك سازد.
- رسيدن به يك «توافق بزرگ» كه به شكلى جامع، منازعات شاخص بين ايران و آمريكا را حل و فصل كند، مطمئنا هدفى واقعگرا نخواهد بود و تعقيب چنين نتيجه اى، تنها پيشرفتى كوتاه مدت براى منافع اساسى آمريكا محسوب مى شود.
- آمريكا بايد به شكلى انتخابى به تعامل در حوزه هاى منافع مشترك با ايران پرداخته و سپس زمينه را براى پيشرفتى فزاينده در خصوص حوزه هايى كه دو دولت را از همديگر جدا مى سازد، فراهم سازد.
- تغييرات درعراق مى تواند هم به ايران و هم به آمريكا انگيزه هاى جديدى براى آغاز گفتگوهاى مثمرثمر دوجانبه بدهد. نخست در خصوص مسايلى كه هر دو درآن داراى منافع مشترك هستند مثل ثبات منطقه اى و سپس درخصوص مسايلى مشكل سازتر همچون تروريسم و تكثير سلاح هاى هسته اى.
- از سوى ديگر دولت آمريكا بايد از تلاش هاى خود در جهت ممانعت از تعامل ايران با نهادها و سازمان هاى مالى بين المللى دست بردارد، چرا كه اين تلاش ها فى نفسه و كاملا با هدف اصلى آمريكا مبنى بر ايجاد يك حكومت بهتر در ايران مغايرت دارد.
به نظرمى رسد با وجود توصيه هاى برخى نخبگان آمريكايى و اظهارات پراكنده مقامات اين كشور مبنى بر انجام مذاكره با ايران، از منظر دولت بوش اين توصيه نه به عنوان راهبرد بلكه به عنوان تاكتيك ارزيابى خواهد شد.به طور قطع استفاده ازموقعيت و جايگاه ايران در خاورميانه مى تواند مشكلات كاخ سفيد در منطقه را كاهش دهد، به شرطى كه دولت بوش موقعيت و توان هسته اى بومى و منافع امنيتى و سياسى ايران در منطقه را به رسميت بشناسد. در آن صورت دو كشور مى توانند نقطه اى براى تعامل دوجانبه تعريف كنند كه از سطوح كلان منطقه اى آغاز مى شود و به تدريج و با درك منافع متقابل به سوى موضوعات حساس تر كه ناظر بر مسايل مستقيم دوطرفه است، تداوم يابد.