نسخه
PDF
شماره ۵۴۰۷ - ۱۷ شهريور ۱۳۸۶ - ۲۵ شعبان ۱۴۲۸ - ۸ سپتامبر ۲۰۰۷ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
مرورى بر شكل گيرى مكتب عبث نمايى (ابزورد) در هنرهاى نمايشى
درآثار ابزورد اغلب از ساختارهاى بى نظم، رويدادهاى منطق گريز، آميختگى شوخى و جدى و زبان ناموزون استفاده مى شود
توفيق سبحانى:
مرورى بر شكل گيرى مكتب عبث نمايى (ابزورد) در هنرهاى نمايشى
تماشاى سرخوردگى ها  بر صحنه
درآثار ابزورد اغلب از ساختارهاى بى نظم، رويدادهاى منطق گريز، آميختگى شوخى و جدى و زبان ناموزون استفاده مى شود
067869.jpg
هنر نمايش به عنوان هنرى مردمى كه با مخاطب قراردادن انسان سعى در اصلاح امور جوامع دارد، داراى قدمتى چند هزار ساله است كه همين شاخصه باعت تمايز آن از ديگر هنرها شده است. اين هنر ناب و مردمى در دوران هاى مختلف داراى فراز و فرود بسيارى بوده اما درتمام طول تاريخ انسان گرايى، ظلم ستيزى و مردم محورى همواره مهم ترين و به عنوان بارزترين ويژگى هنر نمايش محسوب شده است. تاريخ تئاتر يونان باستان، روم، قرون وسطى و عهد رنسانس نشان مى دهد كه تئاتر در هرزمان تاريخى نقش بسزايى درانعكاس واقعيتها،سرخوردگى ها،حسرت ها و از دست رفتن فرصت هاى جوامع انسانى داشته است. اين هنر انسان محور، پس از دوران رنسانس، بنابه دلايل مختلف مورد توجه بيشترى قرارگرفت به طورى كه اديبان و فيلسوفان بسيارى به وسيله اين هنر، انديشه فيلسوفانه و ادبى خود را به جوامع عرضه كردند.پس از وقوع دو جنگ جهانى و تغييرنگاه نسبت به انسان، مذهب، اجتماع، اقتصاد و به طور كلى جهان زمينى و ماورايى، هنر تئاتر دچار تغيير و تحول چشمگيرى كرد. سبك هاى ادبى چون اكسپرسيونيسم، رئاليسم، ناتوراليسم،امپرسيونيسم و سورئاليسم را مى توان محصول اين تغيير نگرش انسان به ادبيات، فلسفه و جهان دانست. دراين بين سبك ابزورديسم يا (عبث نمايى) نيز در شرايطى پا به عرصه وجود گذاشت كه انسان اروپايى پس از جنگ هاى جهانى ناتوان و افسرده و مغموم از اتفاقات پيش آمده، در هاله اى از رويا و خيال باطل غوطه ور شده بود. «عبث گرايى» در هنر تئاترمدرن نيز به صورت بيانى بى معنى و تصادف هايى مضحك جلوه گرشد، به طورى كه همواره به بيان بى معنايى هاى زندگى و تصادف هاى مضحك انسان در جهانى با معانى خاص مى پردازد. در دنياى نمايش هاى ابزورد (عبث گرا) بر روش هاى غير واقعى و گونه هاى غيرمتعارفى چون جنبه هاى توجيه ناپذير و غيرعقلانى رفتارها و تجربه هاى انسان توجه مى شود. درآثار ابزورد اغلب از ساختارهاى بى نظم، رويدادهاى منطق گريز، آميختگى شوخى و جدى، طنز و مسخرگى و زبان ناموزون استفاده مى شود. به گزارش ايرنا،تئاترابزورد جستجوگر معنا در بيهودگى هاى زندگى انسان غربى است كه پس از دو جنگ جهانى به بن بست فكرى رسيده است. «تئاتر ابزورد» اصطلاحى است كه منتقد معاصر انگليسى «مارتين اسلين» به نمايشنامه هايى كه به طور عمده فرانسوى بوده و در سال هاى ۱۹۵۰ميلادى به بعد نگاشته شده اند، اطلاق كرده است. در اين گونه آثار،انسان ها باافكار فلسفى اصالت وجود (اگزيستانسياليستى) ارتباطى نزديك دارند. مكتب «اگزيستانسياليست» با آثارادبى، اجتماعى و فلسفى «ژان پل سارتر» فرانسوى به شهرت رسيد. وى بر اين باور بود كه «وجود» مقدم بر «ماهيت» است و در آثارش بيشتر به مسايلى چون فرد، ماهيت درونى و سرنوشت مى پرداخت. سارتر اغلب در نمايشنامه هاى خود قهرمانان را درموقعيتى قرار مى دهد كه مجبور به انتخاب هستند و به طور طبيعى اين انتخاب، اضطراب را براى آنها به همراه دارد. به دليل اين مشخصه تعريف شده،آثار نمايشى سارتر را نمايشنامه هاى موقعيت مى نامند كه از جمله اين آثار مى توان به «مگس ها» كه اقتباسى از نمايشنامه «الكترا» نوشته «اوريپيدس» نمايشنامه نويس بزرگ يونان باستان است، اشاره كرد.«دست هاى آلوده»، «گوشه نشينان آلتونا» و «شيطان و خدا» از ديگر آثار سارتر است. وى در تمامى اين آثار به طرح سئوالاتى چون «مسئوليت بشر» و «خوبى و بدى» در نگاه فلسفى انسان ها مى پردازد. «آلبر كامو» را مى توان ديگر فرانسوى مكتب «اگزيستانسياليست» دانست كه بعد از جنگ جهانى دوم در حوزه ادبيات مطرح شد. وى تاثيربسيارى بر ديگر نويسندگان اين مكتب ادبى داشته كه نشان دهنده جهان بينى و تاثيرپذيرى او ازجريان هاى گوناگون فلسفى، اجتماعى و هنرى شكل گرفته در اروپاى بعد از دو جنگ جهانى است. «كامو» با جريان طغيانگرى در ادبيات اروپا كه با «نيچه» و «نهيليسم» آغاز شده بود، كاملا آشنايى داشت، «سارتر» و«اگزيستانسياليسم» را خوب مى شناخت و «سورئاليسم» را به خوبى درك مى كرد و با بسيارى از فيلسوفان همزمان خود چون «كير كگور» و «هايدگر» هم نشينى داشت. «پايان نگران كننده سرنوشت بشر» ، «عصيان»، «تنهايى» ، «بيهودگى» و انتخاب ميان دو پديده، درون مايه آثار نمايشى «آلبر كامو» است. كامو در سال ۱۹۴۳با انتشار مقاله اى، عنوان «ابزورد» را براى جريان نمايشى پيشرو در سال هاى پس از جنگ اروپا به كار برد واين مقاله را مى توان سرآغازى بر مكتب نمايشى عبث نما يا (ابزورديسم) دانست. وى در اين مقاله به بيان استدلال خوداز وضعيت بشر كه به خاطر «شكافى كه ميان آرزوهاى انسانى و جهان نامعقول» ايجاد شده، مى پردازد. كامو وضعيت انسان را در اين شرايط سخت، بسيارمضحك و نامعقول تفسير مى كند و آن را «ابزورد» يا عبث مى خواند. از ديگر چهره هاى سرشناس جريان ادبى تئاتر ابزورد (عبث نما) مى توان به «ساموئل بكت»، «اوژن يونسكو»،«آرتورآدامف» و «ژان ژنه» اشاره كرد. اگر چه اين افراد با نام نويسندگان «تئاتر عبث» شناخته شده اند اما هر كدام در تكنيك و نحوه نگارش و نگاه به محيط پيرامون خود و موضوعات مطرح شده تفاوت هاى فاحشى دارند. تئاتر ابزورد (عبث نما) را مى توان نمايشى متفكرانه، فيلسوفانه، پررمز و راز و معنادار دانست كه محصول شرايط طبيعى، سير فلسفى، مذهبى، افكار اجتماعى، سياسى اقتصادى، هنرى و ادبى جوامع اروپايى در سال هاى پس از دو جنگ جهانى كه دچار بحران هاى شديد فكرى ناشى از نزاع هاى قومى و نژادى بوده است و هيچ وجه تمايزى با آثار توليد شده امروزى در ديگر كشورها ندارد.
توفيق سبحانى:
برخى معادل هاى فرهنگستان سخت و نارسا هستند
067872.jpg
توفيق سبحانى گفت: «برخى از معادل هاى فرهنگستان زبان و ادب فارسى سخت و نارسا هستند.» اين پژوهشگر و مدرس دانشگاه در گفتگو با ايسنا افزود: «برخى از معادل هايى كه فرهنگستان مى سازد، خيلى سخت تر از كلمات وارداتى است و در بسيارى مواقع نارسا؛ براى مثال معادل «بالابر» براى «آسانسور»، با توجه به پايين آمدن آسانسور، ديگر بى معنى است.» او خاطرنشان كرد: «بهترين روشى كه فرهنگستان در واژه سازى مى تواند به كار ببرد، استفاده از نظرات مردم است؛ يعنى بين مردم و فرهنگستان، نوعى داد و ستد صورت پذيرد و آن گاه فرهنگستان از طريق استفاده اين كلمات در زبان مردم، معادل سازى خود را انجام دهد.» سبحانى همچنين گفت: معادل سازى در كشورهاى پيشرفته مانند ژاپن به گونه اى است كه قبل از آن كه فرآورده اى وارد بازار شود و در اختيار مردم قرار گيرد، براى آن لغت مى سازند و آن لغت معادل سازى شده را در بين مردم رواج مى دهند؛ ما نيز پيش از ورود وسيله اى به داخل كشور، بايد براى آن معادل سازى كنيم تا بعدا دچار مشكل نشويم. اين نويسنده با بيان اين كه گرايش بيش تر جوانان كشور به فرهنگ غرب دليل بر كم توجهى به زبان نيست، تصريح كرد: «اين كم توجهى به زبان از طريق جوانان صورت نگرفته است؛ ما كمتر به زبان اصلى خود توجه داشته و به آن پرداخته ايم و اين باعث شده است كه جوانان ما به زبان هاى خارجى بيشتر روى آورند.» وى نقش رسانه ها و روزنامه ها را در ترويج زبان فارسى بسيار مؤثر دانست و افزود:«اين همكارى و همراهى در صورتى انجام پذير است كه رسانه ها به رفع اشكالات خود بپردازند. رسانه ها ابتدا بايد خود را اصلاح كنند؛ يعنى اين كه ابتدا بايد راه را بدانند و بعد راهنمايى كنند.»
پاواروتى درگذشت
067875.jpg
آيينه هنر: لوچيانو پاواروتى، خواننده مشهور اپراى ايتاليا پنجشنبه گذشته در سن ۷۱ سالگى درگذشت. خبر درگذشت استاد موسيقى ايتاليا، تنها ساعاتى بعد از اين كه آسوشيتدپرس از اعطاى جايزه دولتى عالى فرهنگ ايتاليابه اين خواننده خبر داده بود، انعكاس يافت. اين خواننده سرشناس، به عنوان يكى از برجسته ترين خوانندگان اپراى نسل خود شناخته مى شود. وى چندى پيش يك تور بين المللى خداحافظى را آغاز كرده بود كه به علت وخامت بيمارى  اش آن را به اجبار ناتمام گذاشت.پاواروتى، ۱۲ اكتبر ۱۹۳۵ درخانواده اى فقير در «مودنا» ايتاليا متولد شد. پدرش خواننده آماتور ارتش و يك نانوا بود. وى با ورود به دنياى اپرا اميدوار بود بتواند اپرا را به مردمى كه چيزى از آن نمى دانستند بيشتر معرفى كند و آن ها را با اين سبك موسيقى آشتى دهد.او با تشكيل گروه موسيقى «پاواروتى و دوستان» كنسرت هاى خيرخواهانه  زيادى جهت كمك به كودكان جنگ زده اجرا كرد.او نخستين كسى بود كه قرار بود جايزه فرهنگ ايتاليا را دريافت كند.
محكوميت يك نويسنده لهستانى به جرم قتل شخصيت واقعى داستانش
يك رمان نويس لهستانى به اتهام شكنجه و قتل شخصيت اصلى و بيرونى داستانش به ۲۵ سال زندان محكوم شد. به گزارش رويترز، «كريستين بالا» نويسنده ۳۳ ساله لهستانى چندى پيش رمان جنايى خود را با عنوان «آموك» منتشر كرد كه در آن به توصيف دقيق يك قتل پرداخته بود. مقتول اين رمان - انسان واقعى و دستمايه اثر - در دسامبر ۲۰۰۰ در كنار يك رودخانه پيدا شد.در اين رمان به تفصيل روايت شده است كه چطور دست هاى مقتول از پشت و دور كمر و گردنش بسته شده و چگونه مورد شكنجه قرار مى گيرد. رمان جنايى «آموك» داستان زندگى روشنفكرانى را به تصوير مى كشد كه براى تسلى روانى خود به مواد مخدر روى مى آورند.پيش از اين نويسنده منكر اين قتل شده بود و گفته بود كه اطلاعات دقيق را در مورد قتل شخصيت خود از گزارش هاى خبرى و نيز تخيل برگرفته است. وى در دادگاه اين رمان را اثرى داستانى و تخيلى خوانده بود.پليس لهستان تا پيش از انتشار كتاب نتوانسته بود قاتل را پيدا كند. گفتنى است اين رمان يكى از پرفروش ترين هاى لهستان بوده است.
نبرد بوم و رنگ با جنگ
067878.jpg
آيينه هنر: موزه سلطنتى جنگ واقع در شهر لندن نمايشگاه «نقاشان جنگ در خاورميانه»  را برگزار مى كند.آثارى از مجموعه انحصارى موزه سلطنتى جنگ لندن براى حضور در اين نمايشگاه گلچين شده اند بسيارى از آثار اين نمايشگاه براى نخستين بار است كه در معرض ديد عموم قرارمى گيرندنقاشى هاى هنرمندان بريتانيايى با موضوع جنگ، در حقيقت، مبين حركت ضد جنگ اين هنرمندان در بحبوحه جنگ خاورميانه است. اين افراد با حضور در مناطق جنگى در كوران حوادث منطقه قرار داشته اند و آثارشان منعكس كننده حوادثى است كه سيماى كشورهاى منطقه از جمله عراق و افغانستان را دستخوش پريشانى  ناشى از بحران جنگ قرار داده است. در كنار نمايش نقاشى هاى ضد جنگ، مجموعه اى از عكس ها، فيلم ها و نشريات پيرامون جنگ منطقه در معرض ديد قرار مى گيرند.نمايشگاه «نقاشان جنگ در خاورميانه» از امروز در موزه سلطنتى جنگ لندن آغاز به كار مى كند.
كشف آرامگاه ۲۲۰۰ ساله در ايتاليا
باستان شناسان موفق شدند آرامگاه ۲۲۰۰ ساله را سالم و دست نخورده در ايتالياى مركزى كشف كنند.به گزارش باشگاه خبرنگاران، اين بناى مجلل كه به پيش از دوران تمدن باستانى رم مربوط مى شود در جنگل توسكانى واقع در ۱۱۵ كيلومترى جنوب فلورانس كشف شده است. بر اساس اين گزارش،  بناى پيدا شده دو متر طول دارد و اتاق هاى غار مانند و سنگى آن در بردارنده يك دوجين خاكستردان مرده هستند كه با خاكسترهاى انسان پرشده بودند.گفتنى است، تعداد ۳۰ خاكستردان مرده به همراه، سكه هاى برنز، تعدادى انگشتر، ظرف هاى سفالى، آينه هاى برنز و طلسم هايى از جنس سنگ سياه در اين اكتشاف پيدا شدند.
فراخوان چهارمين همايش سراسرى آيين هاى عاشورايى
آيينه هنر: مركز هنرهاى نمايشى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى چهارمين همايش سراسرى آيين هاى عاشورايى را با هدف تبيين نهضت عاشورادرتهران و مراكز استان هاى آذربايجان شرقى و گلستان، از ۱ تا ۵ بهمن ۱۳۸۶ برگزار مى كند. اين همايش در سه بخش صحنه اى، تعزيه و آيين هاى عاشورايى برگزار مى شود. براى شركت در بخش «صحنه اى» آثار ى در اولويت انتخاب اين بخش خواهند بود كه علاوه بر پرداختن به نهضت عاشورا و موضوعات اجتماعى مرتبط با آن از لحاظ كيفى واجد شرايط مناسب باشند. آثارمتقاضى نبايد در دوره هاى پيشين همايش شركت كرده باشند، متقاضيان حضور در اين بخش  بايد سه نسخه تايپ شده از نمايشنامه و فايل آن را در محيط word، به همراه مدارك عمومى مورد نياز به دبيرخانه همايش ارسال كنند و آخرين مهلت ارسال نمايشنامه ها تا ۱۵/۷/۸۶ خواهد بود كه نتايج بازخوانى اين بخش تا ۱/۸/۸۶ اعلام خواهد شد. بازبينى آثار نيز از اواخر آذر آغاز مى شود. متقاضيان حضور در بخش دوم كه «آيين هاى نمايشى» نام دارد، بايد سه نسخه لوح فشرده از آيين هاى نمايشى مرتبط با عاشورا و نهضت حسينى را تا  ۲۵/۹/۸۶ به همراه مدارك عمومى مورد نياز، به دبيرخانه همايش ارسال كنند. نشانى دبيرخانه تهران، خيابان حافظ خيابان استاد شهريار، جنب تالار وحدت، مركز هنرهاى نمايشى، دبيرخانه جشنواره ها است.
بيضايى و وسوسه  اجراى «افرا»
067860.jpg
بهرام بيضايى شايد افرا را به جاى سهراب كشى در سالن اصلى تئاتر شهر در پاييز به صحنه ببرد. بهرام بيضايى نويسنده و كارگردان سينما و تئاتر كشور كه اين روزها در حال آماده سازى مقدمات به صحنه بردن تئاتر سهراب كشى در سالن اصلى تئاتر شهر است؛ با بيان اين كه ممكن است نمايش افرا را جايگزين آن كند، به ميراث خبر گفت: «در حال مذاكره براى بستن قرار داد با مركز هنرهاى نمايشى هستم. البته صحبت هايى شده است كه ممكن است به جاى سهراب كشى يكى ديگر از نمايش  هايم و احتمالا افرا را به صحنه ببرم.» افرا يا روز مى گذرد يكى از نمايشنامه هاى بيضايى است كه در سال ۷۶ نوشته شد و در سال ۸۱ منتشر شده است. پيش از اين چند بار افرا را براى اجرا به مركز هنرهاى نمايشى ارائه شده بود. يكبار نيز مقدمات اجرايى آن فراهم شده بود اما به دليل پيدا نشدن يك نوجوان سيزده ساله در نقش برادر افرا به صحنه نرفت. اين نمايش در دوره هاى پيشين جشنواره توسط كارگردانان ديگرى به صحنه رفته است. نمايش افرا روايت آدم هاى مختلف از زندگى افرا معلم جوان است. بيضايى با بيان اين كه قطعا يكى از اين دو نمايش در تالار اصلى تئاتر شهر به كارگردانى وى به صحنه مى آيد، گفت: «تئاتر شهر و مركز هنرهاى نمايشى يك زمان اجرا در نيمه دوم سال به من داده است و حتما در آن تاريخ نمايشى را به صحنه مى برم. اما با توجه به اين كه زمانى كه در اختيار گروه ما قرار داده اند حدود آبان و آذر است بايد هر چه زودتر تمرينات را آغاز كنيم.»
تغيير برنامه هاى رپرتوار نمايش هاى كودك و نوجوان
067863.jpg
نمايشهاى نخستين رپرتوار تئاتر كودك و نوجوان از پنجم تا چهاردهم مهر ماه سال جارى تعطيل هستند و از اين تاريخ به بعد تمام نمايش ها فقط صبح ها به صحنه مى روند. مجيد گياهچى مسئول هماهنگى نمايشهاى اجرا شده به ايسنا، گفت: «همزمان با آغاز ماه مبارك رمضان، تمام نمايش هاى نخستين رپرتوار قبل از افطار اجرا مى شوند و اين برنامه تا دو هفته ادامه دارد.» وى اضافه كرد: «به دليل همزمانى شبهاى قدر و مراسم سوگوارى در اين ايام، تمام اجراها از پنجم تا چهاردهم  مهر ماه تعطيل هستند و بعد از آن نيز ساعت اجراها به صبح ها موكول مى شود.»
بررسى آثار مولوى پژوهى عبدالحسين زرين كوب
067866.jpg
آيينه هنر: نشست اين هفته شهركتاب همزمان با هشتمين سالگرد درگذشت عبدالحسين زرين كوب به بررسى آثار مولوى پژوهى وى اختصاص دارد. يكى از برجسته  ترين مولوى  پژوهان معاصر، عبدالحسين زرين كوب است كه كتاب ها و مقالات ارزشمندى درباره  زندگى و آثار مولوى تاليف و منتشر كرده است. آثارى چون «سر نى»، «پله پله تا ملاقات خدا»، «نردبان شكسته» و «بحر در كوزه» از مهم ترين آثارى به شمار مى آيند كه زرين كوب درباره  مولوى نوشته و از مآخذ مهم مولوى شناسى است. نشست هفتگى شهركتاب در روز سه شنبه ۲۰ شهريور ساعت ۱۷به بررسى و تحليل آثار زرين كوب در حوزه  مولوى پژوهى اختصاص دارد كه با حضور استادان سيدعلى محمد سجادى، كريم زمانى، مهدى محبتى و مصطفى گرجى برگزار مى شود.اين نشست در هشتمين سالگرد درگذشت زرين كوب و در سال بزرگداشت مولوى نگاهى دارد به كارنامه  مولوى پژوهى شادروان زرين كوب.