ولاديمير پوتين به رياست حزب «روسيه متحد» برگزيده شد. نمايندگان حزب، اساسنامه آن را طورى تغيير دادند كه افرادى كه عضو حزب نيستند نيز بتوانند رهبرى آن را به عهده گيرند. پوتين قصد ندارد، به عضويت اين حزب درآيد. كنگره حزب «روسيه متحد» رئيس جمهور فعلى روسيه را به عنوان رهبر حزب تعيين كرد. ولاديمير پوتين پس از تشكر از نمايندگان وعده داد كه در ماه مه، پس از واگذارى پست رياست جمهورى به جانشين خود مدودف، سكان كشتى حزب را به دست گيرد. حزب «روسيه متحد» كه كارگردانان آن وزيران، كارگزاران بلندپايه حكومتى و سرمايه داران پرنفوذ عضويت هستند، در انتخابات گذشته اكثريت مطلق پارلمان را به دست آورد. آن زمان برخى كارشناسان معتقد بودند كه نامزدى پوتين براى اين حزب موفقيت به بار آورده است و آن را «حزب دولتى» ناميدند. اين ادعا اكنون قوت بيشترى گرفته است، زيرا مسئولان حزب ناچار بودند، به سرعت مقدمات زعامت پوتين را فراهم كنند. از آنجا كه رئيس جمهور تا كنون حاضر نشده به عضويت حزب درآيد، آنها بايد اساسنامه حزب را طورى تغيير مى دادند كه افراد غيرعضو نيز بتوانند بر رأس حزب بنشينند.
عامل ثبات يا خطرى براى دموكراسى؟
منتقدان پوتين معتقدند كه رئيس جمهور فعلى و وابستگان او با اين گونه اقدامات تلاش مى كنند، سيستمى همانند آنچه در شوروى سابق رايج بود، ايجاد كنند. به نظر اين افراد، سپردن رهبرى بزرگترين حزب پارلمان و رياست دولت به يك نفر، براى دموكراسى خطرناك است. پوتين اين ادعا را رد كرده و تأكيد نموده است كه مسئوليت دوگانه جديد باعث خواهد شد، او بهتر از عهده معضلات عاجل كشورى در زمينه هاى اقتصاد، فرهنگ و بهداشت برآيد. البته شيوه انتخاب پوتين هم با آنچه كه در كنگره هاى حزب كمونيست در زمان شوروى رايج بود كاملا فرق داشت. اگر آن زمان رهبران حزب در كنگره ها، سخنرانى هاى چند ساعته ايراد مى كردند و به توجيه مسائل و تشريح پيشرفت هاى ملى مى پرداختند.، پوتين در عرض هشت دقيقه خدمات حزب به كشور و ملت را ارج نهاد و آمادگى خود را براى رهبرى آن اعلام كرد. سه دقيقه بعد، بوريس گريسلوو، رهبر كنونى حزب، انتخاب پوتين را اعلام نمود. براى اين انتخاب حتى «بالا بردن دست» به نشانه رضايت نمايندگان هم لازم نبود؛ تنها كف زدن هاى ممتد حاضران علامتى بود براى كسب اكثريت آرا.
انتخاب نخست وزير
طبق قانون اساسى روسيه، رئيس جمهور، شخصى را به عنوان نخست وزير معرفى مى كند و پارلمان بايد به اين شخص راى اعتماد بدهد. رئيس جمهور مى تواند نخست وزير را هم عزل كند، اما براى برگزيدن جانشين او به راى پارلمان نيازمند است. دوسوم نمايندگان پارلمان روسيه وابسته به حزب «روسيه متحد» هستند. آنچه مسلم است، پوتين از پارلمان راى اعتماد خواهد گرفت، و اگر زمانى مدودف قصد اخراج او را داشته باشد، براى گزينش جانشين او، در صورت تركيب امروزى پارلمان، دچار مشكل خواهد شد.
مناقشه در كرملين ناگزير است
به عقيده كارشناسان سياسى تركيب جديد حكومت روسيه بطور ناگزير منجر به برخورد بين منافع گروه هاى با نفوذى خواهد شد كه پشتيبان رئيس جمهور و نخست وزير هستند. رهبر كمونيستها معتقد است كه پوتين و «روسيه واحد» مى توانند مدعى شفاف سازى سياست باشند. به گزارش نووستى «ديميترى ارشكين» رئيس مركز تحليلى «مركاتور» مى گويد: «ولاديميترى پوتين، نخست وزير آتى و آنانى كه پشت او هستند، نياز به همبستگى تمامى منابع ادارى دارند تا ديميترى مدودف رئيس جمهور جديد در آينده مبارزه با گروه پوتين را آغاز نكند.
|
|
|
آرى، مدودف خود نيز عضو همين گروه است، اما گروه در داخل يكدست نيست. ما به ياد داريم كه پوتين بين مدودف و «سرگئى ايوانوف» معاون اول نخست وزير انتخاب انجام داد و افرادى كه طرفدار ايوانوف بودند، كمى رنجيده خاطر شده اند. منافع گروه با نفوذى كه پشت پوتين و مدودف است با هم برخورد دارند، چرا كه همه مى خواهند نفت و گاز را تحت كنترل داشته باشند. گروهى كه پشتيبان پوتين است، بر او فشار وارد مى كند تا كنترل شديدى بر مدودف داشته باشد. از سوى پوتين اين تصميمى كاملاً درست است كه عضو حزب نمى شود. پس از دو سه سال، روسيه وارد دوره بحرانى مى شود، از جمله بدين دليل كه در دوره پوتين تصميماتى ناخوشايند اما لازم اتخاذ نشدند. در چشم مردم، رئيس جمهور جديد و حزب «روسيه واحد» پاسخگوى آن خواهند بود. پوتين متوجه است كه او بايد امكان اين را داشته باشد كه همه را به باد انتقاد بگيرد تا اقدامات سياسى خود را بالا ببرد. كشور ما تا كنون تجربه طولانى تعامل بين دو مركز قدرت را نداشته و اگر شكل گرفته است، هميشه يكى بر ديگرى غلبه كرده است. در آينده مناقشه بين گروه هاى بانفوذ ناگزير است». «باريس ماكارنكو» معاون اول رئيس مركز فناورى هاى سياسى گفت «روسيه در آينده نزديك توسط دو رهبر اداره خواهد شد، رئيس جمهور و نخست وزير و ما اميدواريم كه آنها همان طور كه مى گويند، همواره به توافق برسند. اما بين دستگاه هاى آنها و گروه هاى حامى هميشه مناقشه وجود خوهد داشت، مشاور با شاه هميشه توافق مى كند، اما پاسداران شاه و گارد كاردينال با هم مجادله خواهند داشت و دسيسه ايجاد مى كنند. پوتين كه خود را تا اين حد به «روسيه واحد» نزديك كرده است، پايه هايى ايجاد كرد تا وفادارى به وى نهادينه شود. اما در صورت تغيير، اين مى تواند به معناى افزايش مناقشات پيرامون دو رهبر باشد. «گنادى زوگانوف» رهبر حزب كمونيست فدراسيون روسيه گفت «اين كشفى كاملاً جديد و كاملاً روسى در سياست است كه فردى غير حزبى رئيس حزب سياسى حاكم مى شود. اين آزمايش سياسى از اين نظر كنجكاوى برانگيز است كه حزب نمى تواند در صورت ضرورت حتى حكمى ساده بخاطر سهل انگارى در كار براى رئيس غير حزبى خود صادر كند».
