پاكستان روز ۱۹ آپريل سال جارى بار ديگر موشك بالستيكى «شاهين-۲» را آزمايش نمود كه توان حمل كلاهك هاى معمولى و هسته اى را دارد. در حال حاضر شاهين-۲ و يا «هاتف -۶» تنها موشك پاكستانى محسوب مى شود كه توان انهدام اهداف در عمق خاك هند را دارد. به گزارش نووستى محل دقيق انجام اين آزمايش تعيين نشده است. فقط اعلام شده كه «سيد يوسف رضا گيلانى»، نخست وزير، «چودرى احمد مختار» وزير دفاع و ژنرال «طارق مجيد» رئيس كميته ستاد مشترك در جريان اين آزمايش حضور داشتند.
«عقاب سفيد» يا «شاهين هندى»
موشك بالستيكى شاهين-۲ (هاتف-۶) ادامه طرح موشك شاهين -۱ (هاتف-۴) است و فقط از نظر برد موثر و دقت انهدام اهداف نسبت به نمونه قبلى خود برترى دارد. طراحى موشك هاى سوخت جامد خانواده شاهين از سال ۱۹۹۵ آغاز گرديد. مسئوليت انجام آزمايش و امور پژوهشى بر عهده مجتمع دفاعى ملى پاكستان تحت اداره كميسيون ملى علمى- مهندسى انجام شد كه رياست آن بر عهده دكتر «سمر مبارك مند» بود. براى اولين بار در سال ۱۹۹۸ «نواز شريف» نخست وزير پاكستان نام «شاهين» را به افتخار سمبل ادبى اردوها كه «اقبال لاهورى» در آثار خود از آن نام برده، براى خانواده جديد موشك هاى بالستيك مطرح ساخت. آزمايش اولين موشك شاهين -۱ روز ۱۵ آپريل سال ۱۹۹۹ انجام شد. بر اساس گزارش برخى از رسانه هاى گروهى خارجى پاكستان به لطف حمايت هاى فعال علمى-فنى چين در وهله اول در خصوص طراحى هاى موتور و كلاهك هاى هدايت شونده توانست در مدت نسبتا كوتاهى اقدام به ساخت چنين موشك هايى كند. در سال هاى ۱۹۹۲-۱۹۹۳ چين در حدود ۳۴ موشك (۱۱ -M۱۱، -DF) نسل اول به پاكستان تحويل داد كه بر پايه آنها توسط دانشمندان پاكستانى طراحى هاى اوليه براى ساخت موشك هاى داخلى آغاز گرديد. ۱۱ -M موشكى تك پله اى با سوخت جامد است كه توان حمل كلاهكى به وزن۵۰۰-۸۰۰ كيلوگرم تا مسافت بيش از ۳۰۰ كيلومتر را دارد. آمريكا به خاطر تحويل موشك هاى ۱۱ -M به پاكستان و كمك به اين كشور در امور طراحى موشك هاى داخلى در ماه اوت سال ۱۹۹۳ تحريماتى عليه چين اعمال نمود. اين تحريمات در ماه اكتبر سال ۱۹۹۴ بعد از آنكه پكن قول داد كه بيش از اين موشكى به اسلام آباد تحويل ندهد، لغو شد. برغم قولى كه داده شده بود چين به همكارى هاى خود با پاكستان در زمينه موشكى ادامه داد. تأييد اين مطلب پديد آمدن موشك بالستيكى جديد شاهين-۱ نزد پاكستان در سال ۱۹۹۹ بود كه نمونه مدرنيزه شده موشك چينى۱۱ -DF مود ۲ است كه براى اولين بار در ماه اكتبر سال ۱۹۹۹ توسط چينى ها در رژه نظامى پكن به نمايش در آمده بود. وجه تمايز موشك مذكور يا ۱۱A -M با نمونه قبلى افزايش طول آن به ميزان دو متر و برد موثر آن تا ۵۰۰ كيلومتر بود. برد موشك شاهين -۱ بيش از ۷۵۰ كيلومتر بوده كه به خاطر افزايش طول بخش موتور آن ميسر شده است. موشك شاهين-۱ بر روى يك خودرو چهار چرخه (مشابه «ماز-۵۴۳») سوار مى شود، حداكثر سرعت آن ۶۰ كيلومتر در ساعت و سوخت آن براى طى مسافت ۶۵۰ كيلومترى كافى است. زمان آماده سازى موشك براى پرتاب از ۵ تا ۱۰ دقيقه است. در ماه فوريه سال ۲۰۰۰ دومين آزمايش موفقيت آميز موشك شاهين-۱ انجام و در سال ۲۰۰۳ موشك شاهين-۱ به خدمت نيروى مسلح پاكستان در آمد. در ماه هاى اكتبر سال ۲۰۰۳ و دسامبر سال ۲۰۰۴ پرتاب هايى در ميدان نظامى انجام شد. در حال حاضر بنا به گزارشات مختلف پاكستان ۱۵ تا ۳۰ موشك شاهين-۱ در اختيار دارد. ماكت موشك شاهين -۲ براى اولين بار در رژه نظامى ۲۳ مارس سال ۲۰۰۰ به نمايش گذاشته شد. بر خلاف موشك هاى تك پله اى شاهين-،۱ موشك هاى نسل دوم دو پله اى (داراى دو موتور شتاب دهنده) هستند و به همين خاطر توان انهدام اهداف در مسافتى بيش از ۲۰۰۰ كيلومتر را دارند. يك وجه تمايز مهم ديگر بر خلاف سيستم اينرسى موشكى شاهين-۱ آنست كه كلاهك هاى موشك شاهين-۲ مجهز به سيستم هاى مادون قرمز هدفگيرى خودكار است. به لطف اين سيستم دقت هدف گيرى شاهين-۲ به ۵۰ متر رسيده در حاليكه اين شاخص در موشك هاى شاهين-۱ بيش از ۲۰۰ متر است. با افزايش طول موشك شاهين -۲ به تغيير خودروى حامل آن نيز نياز بود و به همين خاطر يك خودرو شش چرخه قوى براى اين منظور توليد شد. موشك شاهين-۲ شبيه موشك ۱۸ -M چين است كه براى اولين بار در سال ۱۹۸۷ در نمايشگاه هوايى پكن به معرض نمايش گذاشته شد. در آن زمان اعلام شده بود كه برد موثر اين موشك در حدود ۱۰۰۰ كيلومتر با وزن كلاهك ۴۰۰-۵۰۰ كيلوگرمى است. تاكنون هيچ سندى دال بر اينكه پكن موشك هاى۱۸ -M را به پاكستان تحويل داده مشاهده نشده است. اما به احتمال قوى در طراحى شاهين-۲ به هر حال بدون كمك طرف چينى صورت نپذيرفته است. در ماه مارس سال ۲۰۰۴ براى اولين بار موشك شاهين-۲ بر فراز درياى عمان آزمايش شد. دكتر «سمر موباريك» مدير مجتمع دفاعى ملى پاكستان (عضو كميسيون انرژى اتمى پاكستان) بعد از انجام اين آزمايش اعلام كرد كه موشك شاهين-۲ در سال ۱۹۹۸ نيز براى انجام آزمايش آماده بوده اما بنا به تصميم مسئولين سياسى كشور اين آزمايشات دائما به تعويق افتاد. آزمايش دوم در ماه مارس سال ۲۰۰۵ انجام شد. سپس در ماه مى سال ۲۰۰۶ و در ماه فوريه سال ۲۰۰۷ آزمايشات بعدى صورت گرفت. هر بار مسئولين بلندپايه نظامى پاكستان درباره موفقيت آميز بودن نتايج آزمايشات و تكامل دائمى موشك شاهين-۲ مطالبى را اعلام مى كردند. آزمايش اخير اين موشك نشان دهنده دقت بسيار بالاى هدف گيرى آن بود كه با توجه به قابليت حمل كلاهك هسته اى شرايطى را براى ادامه رشد مسابقه تسليحاتى ميان پاكستان و هند مهيا مى سازد. بعنوان مثال دهلى در نيمه اول سال جارى قصد دارد كه سومين آزمايش موشك نسبتا قوى خود تحت عنوان Agni-III را انجام دهد كه توان حمل كلاهكى به وزن ۱‎/۵ تن به مسافت ۳‎/۵ هزار كيلومترى را دارد. چنين «به رخ كشيدن تسليحاتى» از سوى پاكستان و هند شكل دهنده تهديدات جدى استفاده از سلاح هسته اى در منطقه است.
تاريخچه كوتاه مناقشه
مقابله ميان هند و پاكستان بيش از ۵۰ سال پيش زمانى كه هر دو كشور استقلال خود را از بريتانيا بدست آوردند آغاز گرديد. در سال ۱۹۴۷ بعد از تقسيم هند بريتانيايى به بخش هند هندو و پاكستان مسلمان سرنوشت منطقه كشمير كه مهاراجه آن «هاى سينگ» هندو بود و اكثريت قريب به اتفاق آن را مسلمانان تشكيل مى دادند، تعيين نشده باقى ماند. از آن زمان پاكستان و هند مقابله شديدى را براى بدست آوردن كنترل بر كشمير و بنگال شرقى انجام مى دهند. هند و پاكستان دو بار به خاطر كشمير در سال هاى ۱۹۴۷-۱۹۴۸ و در سال ۱۹۶۵ با يكديگر جنگيدند. در سال ۱۹۷۱ جنگى ديگر ميان اين دو كشور به خاطر استقلال بنگلادش درگرفت. براى اولين بار هند امور مربوط به توليد سلاح هسته اى داخلى و ابزار انتقال آن را آغاز نمود. اين فعاليت ها در دهه ۶۰ بعد از آنكه اولين آزمايشات هسته اى توسط چين انجام شد، آغاز گرديد. در سال ۱۹۷۴ هند اولين بمب هسته اى خود تحت عنوان «بوداى خندان» را در صحراى رجستان انجام داد. در سال ۱۹۷۲ پاكستان برنامه هسته اى خود را آغاز نمود. ۲۸ مى سال ۱۹۹۸ پاكستان از ۲ تا ۵ بمب هسته اى با انرژى از ۴۰ تا ۴۵ كيلوتن را منفجر نمود. اين آزمايشات در ميدان تير «چگاى» استان بلوچستان صورت گرفت. ۳۰ مى سال ۱۹۹۸ پاكستان در همين محل آزمايش يك بمب هسته اى ديگر با توان ۱۵-۱۸ كيلوتن را انجام داد. در ماه آپريل سال ۱۹۹۸ پاكستان با موفقيت سلاح هسته اى خود يعنى يك موشك برد متوسط تحت عنوان «قهورى-۱» (به افتخار يك جنگجوى مشهور مسلمان قرن ۱۲-م كه بخشى از هند را فتح كرده بود) آزمايش كرد. ماه بعد از آن دهلى آزمايشى در پاسخ به آن انجام داد و روز ۱۱ مى سه بمب هسته اى و دو روز بعد آن دو بمب ديگر هسته اى توسط هند منفجر شد. مسئولين دو كشور با اجراى برنامه هاى موشكى و هسته اى خود بر ايجاد به اصطلاح «حداقل پتانسيل بازدارنده» به تعداد ۴۰-۵۰ كلاهك تكيه مى كنند.