نسخه
PDF
شماره ۵۶۵۱ - ۱ مرداد ۱۳۸۷ - - ۲۲ جولاى ۲۰۰۸ 
بين الملل
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
انتظار براى جنگ جديد در قفقاز
096570.jpg
«وزارت امور خارجه آمريكا در روز هشتم ژوييه سال ۲۰۰۸ ميلادى پيشنهاد داد هيات حافظ صلح روسيه كه در محل درگيرى گرجستان با آبخازيا حضور دارند، با نيروهاى پليس بين المللى تعويض شوند.» به گزارش ايسنا روزنامه مسكو پست در گزارشى به پيشنهاد جديد آمريكا مبنى بر استقرار نيروهاى پليس بين المللى در محل هايى كه هفته گذشته در آبخازيا انفجار رخ داده است و بررسى عواقب احتمالى اين طرح براى روسيه، گرجستان و آبخازيا پرداخته است. در اين گزارش مى خوانيم: «واشنگتن پيشنهاد داد صلح بانان روسى از منطقه درگيرى گرجستان-آبخازيا خارج شوند و نيروهاى پليس بين المللى جاى آن ها را بگيرند. كاملا انتظار چنين اعلاميه اى از سوى وزارت امور خارجه آمريكا مى رفت كه نشان مى دهد آمريكا نسبت به گرجستان چه منافعى را لحاظ مى كند. پس از حمايت علنى آمريكا از رژيم ساكاشويلى كه آموزش دهندگان نظامى خود را به گرجستان فرستاده و با سلاح هاى آمريكايى نظاميان گرجى را تغديه مى كند، اين كشور تصميم گرفت نفوذ و سطح ديپلماتيك خود را بر قفقاز جنوبى بيش تر كند. اگر اين پيشنهاد زودتر شنيده مى شد يعنى هنگامى كه جو منطقه درگيرى گرجستان با آبخازيا ديگر داغ و تنش زا نبود، يك تصميم كاملا عقلانى و عاقلانه محسوب مى شد. اما هم اكنون كه ارتش هاى دو كشور شركت كننده در اين درگيرى مدام در آمادگى جنگى قرار دارند و در مرز ها مستقر شده اند و فقط نيروهاى صلح بان روسيه آن ها را از يكديگر جدا مى كنند. دخالت در اين درگيرى در حال حاضر از سوى هر نيروى خارجى مى تواند بى ثباتى بيشتر را به وجود آورد و بدون اين امر وضعيت به اندازه كافى بى ثبات و ناآرام است. در صورتى كه صلح بانان روس كه بيشتر از ۱۰ سال است در اين منطقه در درگيرى به سر مى برند، از آن خارج شوند، ارتش گرجستان با ارتش آبخازيا برخورد خواهد كرد به گونه اى كه نمى توان جلوى آن را گرفت؛ برخوردى كه به همراه خود جنگى جديد را در قفقاز خواهد آورد. و در واقع روساى رسمى كاخ سفيد با پيشنهاد جديد خود اوضاع را به اتخاذ چنين واريانتى فرا مى خوانند. آمريكا بر حمايت خود از تماميت ارضى گرجستان كه براى آن تصميم گرفته است، تأكيد مى كند و سريعا مكانى را كه اخيرا در آن ها انفجار رخ داده از هر دو سوى آبخازيا و گرجستان مى بندد. آمريكا به «ضرورت فورى حضور پليس بين الملل در مناطقى كه در آن ها بمب منفجر شده است» توجه مى كند.»
دسيسه آمريكايى گرجى: افسانه يا واقعيت؟
اين گزارش مى افزايد: «براى اين كه بفهميم پشت سر اين پيشنهاد كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريكا، چه چيزى قرار دارد، بايد به طور مفصل به تمام جنبه هايى كه جو را پيچيده كرده  است، نگاه كنيم.
جنبه ۱- اقدامات تروريستى رو به افزايش:
اخيرا در منطقه درگيرى گرجستان آبخازيا يك سرى اقدامات تروريستى رخ داده است. شايان ذكر است كه در نتيجه انفجارى در كافه اى در مركز منطقه گالى چهار تن كشته و شش تن نيز زخمى شدند و از آن به بعد يك سرى انفجار ديگر نيز رخ داد. در ۲۹ ژوئن شش تن در نتيجه دو انفجار زخمى شدند و در نتيجه انفجارى ديگر در بازار سوخومى-مركز آبخازيا- در ۳۰ ژوئن شش تن ديگر نيز زخمى شدند. در صبح روز ششم ژوئيه در منطقه «زوگديدسكى» گرجستان در نزديكى آبادى «روخى» چهار انفجار روى داد. در نتيجه اين انفجارها هيچ كسى زخمى نشد. دسته هاى پارتيزانى گرجستان به نام هاى «برادران جنگلى» و «لشكر سفيد» مسئوليت انفجار هاى منطقه گالى را بر عهده گرفتند. چنين تأثير بزرگ و شديد اقدام تروريست ها مى تواند نشان دهنده اين مطلب باشد كه منافع نيروهاى بزرگ تر كه به برهم زدن بيشتر جو منطقه  علاقه مندند، در پشت اقدامات اين شبه نظاميان وجود دارد.
جنبه ۲- خواست گرجستان براى ورود به ناتو:
مشكل رويارويى گرجستان با جمهورى هاى به رسميت شناخته نشده اش -آبخازيا و اوستياى جنوبى- به تفليس اجازه نداده است به طرح اقدام عضويت در ناتو در نشست گذشته سران كشورهاى عضو پيمان آتلانتيك شمالى در بخارست، پايتخت رومانى، بپيوندد. شايان ذكر است كه يك سرى از كشورهاى اروپايى به رهبرى آلمان در نشست سران سازمان پيمان آتلانتيك شمالى كه در بهار همين سال در پايتخت رومانى برگزار شد، با ورود گرجستان به ناتو مخالفت كردند و تصميم بعدى در مورد اين مسأله به ماه سپتامبر موكول شد. بنابراين براى گرجستان ضرورى است كه به روند اتخاذ تصميم در مورد مسأله به رسميت شناختن اين جمهورى ها سرعت بخشد. افزون بر اين تغيير دولت آمريكا پس از چهار ماه ديگر واقعيتى است كه به اين آتش دامن مى زند. اما اين كه آيا رهبران جديد آمريكا مى خواهند گرجستان را به ناتو بكشند و يا خير معلوم نيست. بنابراين اگر ساكاشويلى اين مسأله را تا ماه سپتامبر حل نكند، اين امكان وجود دارد كه مجبور شود با آرزوى خود براى عضويت در اين پيمان وداع كند.
جنبه ۳ـ واشنگتن به يك جنگ كوچك پيروزى آور نيازمند است:
جورج بوش پس از چهار ماه باز نشست مى شود. شركت هاى نظامى عراقى و افغانى، دلارهاى تضعيف شده و بحران وام در پشت شانه هاى بوش باقى مانده اند. (اينها ماترك رئيس جمهور در حال كناره گيرى آمريكاست) . چنين نتيجه دولت هشت ساله بوش به هيچ وجه درخشان به نظر نمى رسد. در نتيجه بوش به همراه حزب جمهوريخواه بايد سريعا در چشمان آمريكايى هاى ساده، خود را بازيابد. به نظر مى رسد جورج بوش تصميم گرفته است به روش آزمايش شده قديمى متوسل شود و يك جنگ پيروزمندانه كوچك در زير پرده شغل (به رهبرى) خود ايجاد كند. با احتساب اين كه سلف بوش با بمب بالكان را تخريب كرد و خود او (بوش) نيروهايش را به افغانستان برد و عراق را گرفت، بنابراين ديگر جاى زيادى براى او نمانده است كه بتواند فعاليت جنگى خود را در آن ها شروع كند. ظاهرا او (بوش) از دست زدن به ايران مى ترسد و جنگ باكره شمالى نيز به مذاق نظاميان آمريكايى خوش نمى آيد. بنابراين فقط مى ماند گرجستان.. .»
سناريوى دسيسه احتمالى
روزنامه مسكو پست ادامه داده است: «اما براى اين كه تفليس و واشنگتن تأثير و نتايج ضرورى را به دست آورند، بايد با يكديگر كار كنند. اگر اين گونه باشد، بنابراين مى توان از قبل سناريوى تحولات اين وضعيت را فرض كرد: افزايش شديد شمار اقدامات تروريستى وضعيت منطقه را ناآرام مى كند و چنين تصويرى را مى سازد كه صلح بانان روسى قادر نيستند وضعيت را كنترل كنند و سپس آمريكا مى خواهد نيروهاى حافظ صلح روسيه با نيروهاى پليس بين المللى تعويض شوند. در واقع تمور ياكاباشويلى، وزير دولت گرجستان در امور حل درگيرى ها، با اعلاميه خود به مطبوعات بر توافق تفليس با موضع واشنگتن تأييد كرد و گفت: ما از خيلى وقت پيش درخواست  جايگزينى نيروهاى پليس بين المللى را با صلح بانان روسى داده ايم. اميدوارم اين امر سريعا به واقعيت بپيوندد. اين امر به محض اين كه كشور ها آماده اعطاى چنين نيروهاى پليسى باشند و هنگامى كه ضرورت چنين نيروهايى توسط هيچ فرد يا كشور ديگرى به چالش كشيده نشود، اتفاق خواهد افتاد. اما نيروهاى جدايى خواه آبخازيا تا زمانى كه نفع خود را در آن نبينند، با آن مخالفت خواهند كرد. فكر مى كنم بايد با آن ها كمى صحبت كنيم و توضيح دهيم كه نفع اين كار چه خواهد بود. دولت گرجستان در بيانيه اى رسمى خاطرنشان كرد: اين اقدامات خشونت آميز به نفع كسانى است كه مى خواهند حضور غير قانونى نيروهاى مسلح روسيه در خاك گرجستان به درازا كشيده شود، كسانى كه با خلع سلاح منطقه و ايجاد صلح مخالفند، كسانى كه مى خواهند بر سر راه گرجستان در ساختارهاى اروپايى (اتحاديه اروپا و اروپا-آتلانتيك «ناتو») مانع بتراشند. در مراحل بعدى سناريوى احتمالى رويداد ها در قفقاز جنوبى وضع اين گونه پيش خواهد رفت كه روسيه تحت فشار جامعه بين المللى نيروهاى خود را از گرجستان بيرون خواهد كشيد؛ تفليس حمله مى كند و آبخازيا را مى گيرد و بوش پيروزمندانه در مقام «سياست مدار و ديپلمات بزرگ» بازنشست مى شود!
عوامل مخالف
اما با طرح مشترك احتمالى واشنگتن و تفليس تمام چيز ها به اين آسانى نيز اتفاق نمى افتند؛ اولا كشورهاى عضو ناتو با طرح آمريكا موافق نيستند. خاطرنشان مى شود گرجستان طرح خودش را براى حل وضعيت قفقاز جنوبى دارد. والتر اشتاين ماير، وزير امور خارجه آلمان، نيز طرح آلمانى حل اين درگيرى را كه اصلا به طرح آمريكايى شبيه نيست، اعلام كرده است. در مرحله اول اين طرح، هدف تنش زدايى است و وظيفه كشورها عدم استفاده از زور است. در مرحله دوم، بازگرداندن وضع عادى به آبخازيا با كمك مالى اتحاديه اروپا و بازگرداندن پناهندگان گرجى و فقط در مرحله سوم است كه مذاكرات در مورد وضعيت آينده آبخازيا شروع مى شود و افزون بر اين اگرچه اين مذاكرات غير علنى نيست اما اين كه اين كشور مستقل شود، نيز منتفى نشده است. همچنين يكى از كشورهاى درگير در اين وضعيت با طرح آمريكا مخالف است يعنى آبخازيا. اين كشور مى گويد: اعلاميه وزارت دفاع آمريكا دقيقا نسخه ما را تأييد مى كند. اين حرف را سرگى شامبا، وزير امور خارجه آبخازيا اعلام كرد. وى گفت: اين نسخه اين گونه است كه تمام اين انفجار ها اتفاق مى افتد تا نشان دهند كه صلح بانان روسى به وظايف خود عمل نمى كنند و جاى آن ها را بايد نيروهاى ديگرى بگيرد و تمام اين ها با هماهنگى قبلى است بدين گونه كه فعال شدن و تلاشهاى اتحاديه اروپا ريشه در مذاكرات اقدامات و اقدامات تروريستى تفليس و واشنگتن دارد. ما به هيچ گونه تغيير نيروها فكر نمى كنيم. اگر هم روسيه را مجبور كنند كه نيروهاى خود را از اين جا بيرون كند، ما نيروهاى خود را در مرز با گرجستان مستقر خواهيم كرد. شامبا در پاسخ به مطبوعات در مورد اين كه اگر ناتو تصميم به انجام عمليات نظامى عليه آبخازيا بگيرد، چه اتفاقى روى خواهد داد، كوتاه پاسخ گفت: (ما نيز) جنگ خواهيم كرد.» در پايان اين گزارش مى خوانيم: «با خلاصه كردن تمام حرف هايى كه در بالا گفته شد، بگذاريد اين فرضيه را هم بگوييم كه به احتمال خيلى زياد آغاز يك جنگ بزرگ در قفقاز با تغيير سريع دولت آمريكا مرتبط نخواهد بود؛  دولتى كه به احتمال قريب به يقين از طرح ساكاشويلى براى گرفتن آبخازيا حمايت نمى كند و بنابراين گرجستان در تنهايى جنگ را با آبخازيا شروع نخواهد كرد زيرا اين كشور (آبخازيا) على الظاهر كاملا مى تواند از خود دفاع كند.»
نگاهى به سفر رئيس جمهورى تركمنستان به رومانى
هرچند رسانه هاى معتبر جهانى آنچنان كه بايد و شايد سفر «قربان قلى بردى محمداف» را پوشش خبرى ندادند، ولى سفر رئيس جمهورى تركمنستان به بخارست را بايد در راستاى نزديك سازى روابط اين كشور آسياى مركزى با اروپا ارزيابى كرد. به گزارش ايراس رسانه هاى تصويرى تركمنستان كه همواره سفرهاى رئيس جمهورى اين كشور را پس از اتمام بطور مفصل پخش مى كردند، اما اينبار خبرى آنچنانى منتشر نكردند. اين رسانه ها بطور معمول اخبار كليشه اى نظير مذاكره براى توسعه روابط دو كشور يا تداوم همكاريهاى بلند مدت بين بخارست و عشق آباد را منكعس مى كنند، ولى اخبار اين رسانه ها در خصوص گفتگو پيرامون نفت و گاز، بيش از ديگر اخبار مورد توجه محافل ديپلماسى كشورهاى منطقه قرار گرفته است. كشور رومانى از جمله كشورهاى معدود اروپايى است كه در عشق آباد داراى سفارتخانه است و علاوه بر آن بخارست زودتر از ديگر كشورهاى اين قاره استقلال تركمنستان را به رسميت شناخته است. به نظر مى رسد كشورهايى نظير رومانى يا اتريش نقش اصلى را در گسترش روابط بين اتحاديه اروپا و تركمنستان ايفا مى كنند و به همين دليل سفر بردى محمداف به بخارست را مى توان در اين راستا ارزيابى كرد. براساس اخبار برخى رسانه هاى خبرى،  رئيس جمهورى رومانى در ديدار با بردى محمداف گفته است كه بخارست قصد گسترش روابط با تركمنستان در بخش انرژى دارد. براساس اين خبرها، «ترايان باسسكو» از تركمنستان براى مشاركت در طرح انتقال گاز اين كشور از طريق ناباكو دعوت كرده است. البته، خطوط لوله گاز ناباكو از طريق كشور رومانى عبور نمى كند و به نظر مى رسد تلاش اين كشور در اين زمينه، استفاده از مزاياى غير مستقيم اين طرح است. به هرحال، بنظر مى رسد سه نوبت سفر بردى محمداف از سال گذشته ميلادى تاكنون به اروپا در آينده به تعميق روابط دوجانبه منجر شود و اين درحالى است كه برخى كارشناسان سياسى نظرات متفاوتى را بدليل انحصار صدور گاز تركمنستان از سوى روسيه ارائه مى دهند. آنها معتقدند كه سفرهاى قبلى بردى محمداف به مقر اتحاديه اروپا و شركت در نشست سران ناتو دستاورد چندانى را براى اين كشور به همراه نداشته و موارد اعلام شده در مذاكرات با مقامات اروپايى در زمينه انرژى تنها جنبه رسانه اى داشته است. برخى كارشناسان ديگر معتقدند كه رومانى نيز همانند تركمنستان يك كشور استخراج كننده نفت است وبه همين دليل مى خواهد در طرح هاى نفت و گاز عشق آباد سرمايه گذارى كند. اين كارشناسان مى گويند: رومانى كه در ژانويه ۲۰۰۷ ميلادى به اتحاديه اروپا پيوست هم اكنون با كشورهاى استقلال يافته از اتحاد جماهير شوروى سابق روابط خوبى دارد و به همين دليل مى خواهد بين اين اتحاديه و برخى كشورهاى مشترك المنافع (همسود) روابط مستحكمى برقرار شود. به هرحال، بردى محمداف پس از انتخاب به سمت رياست جمهورى تركمنستان گامهايى براى خروج از انزواى سياسى و نزديكى هرچه بيشتر با غرب بويژه اتحاديه اروپا و سازمان پيمان آتلانيك شمالى (ناتو) برداشته است.