امضاى قرارداد استقرار سپر دفاع موشكى آمريكا در لهستان، خبر از آغاز مجدد جنگ سرد مى دهد. در بحبوحه اختلافات روسيه و غرب در مسأله گرجستان، آمريكا قرارداد استقرار بخشى از سپر موشكى خود در مركز اروپا را امضا كرد. به گزارش ايرنا استقرار اين موشك ها كه بخشى از سامانه نظامى آمريكا در اين منطقه است، نزديك ترين فاصله موشك ها با مرزهاى روسيه خواهد بود. طبق اين قرارداد، لهستان در برابر استقرار ۱۰موشك رهگير آمريكا در پايگاهى در شمال اين كشور، از همكارى نظامى بيشتر آمريكا از جمله دريافت سامانه ضدموشك پاتريوت بهره  مند خواهد شد. سيستم سپر موشكى آمريكا براى مقابله با موشك هاى بالستيك يا قاره پيمايى طراحى شده كه بيش از ۵هزار كيلومتر (۳۱۰۰ مايل) برد دارند. تأسيسات زمينى اين سيستم شامل ۸ رهگير در آلاسكا و ۲ تاى ديگر در كاليفرنيا است. در خارج از خاك آمريكا هم پايگاه هاى رادارى در «فلايينگ ديلز» (Fylingdales) بريتانيا و تولى Thule در گرينلند (قلمرو كشور دانمارك) واقع شده اند. اين قرارداد زمانى به امضا رسيده است كه غرب و آمريكا ، سعى در به چالش كشيدن هژمونى مسكو در منطقه دارند و واشنگتن مى كوشد اراده خود را به جهان تحميل كند. در سال ۱۹۷۲ آمريكا و اتحاد شوروى، قرارداد منع توليد موشك هاى ضد بالستيك (ABM) را امضا كرده بودند و بر اساس آن اجازه داشتند فقط يك سامانه ضد موشكى براى مقابله با شليك موشك هاى بالستيك تأسيس كنند. اين سامانه شامل حداكثر ۱۰۰ سيستم رهگير و تأسيسات رادارى بود.سامانه هاى دو كشور در ايالت داكوتاى جنوبى در آمريكا و اطراف مسكو در شوروى مستقر شدند. در حالى كه اين پيمان با بازداشتن اين دو كشور از دستيابى به توانايى ايمن سازى در مقابل حمله متقابل اتمى به توازن استراتژيك ميان دو ابرقدرت منجر شد، در دسامبر ۲۰۰۱ جورج بوش خروج يكجانبه از اين پيمان را اعلام كرد تا «طرح دفاع ملى موشكى» را اجرا كند؛ اين سيستم دفاع موشكى «پسران جنگ ستارگان» ريگان نام گرفته است. در مقابل اين رفتار، پوتين نيز اعلام داشت كه ديگر به تعهدات خود در «پيمان نيروهاى متعارف در اروپا» پايبند نخواهد بود. ماجرا هنگامى آغاز شد كه كاخ سفيد اعلام كرد قصد دارد با استقرار سيستم رهگير موشك در لهستان و تأسيسات رادارى در جمهورى چك، با تهديد موشكى كشورهايى نظير ايران و كره شمالى مقابله كند در حالى كه روسيه در همان ابتدا، اين سخنان را مجموعه اى از «ادعاهاى كهنه و كليشه اى» عنوان كرد و طرح آمريكا براى استقرار سپر دفاع موشكى در اروپاى شرقى را تهديدى براى خود دانست. در همين راستا رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا با سفر به مسكو سعى كرد به كرملين اطمينان دهد كه برنامه هاى دفاع ضد موشكى در آسياى ميانه به هيچ وجه روسيه را تهديد نمى كند بلكه براى مقابله با حمله موشكى از آسيا است، ولى تمامى استدلال هاى وى مسئولين روسى را راضى نكرد واو در تحقق هدفش ناكام ماند. در واقع مخالفت شديد سران كرملين با نصب اين تأسيسات در همسايگى روسيه و به دنبال آن آزمايش موفقيت آميز يك موشك بالستيك جديد چند كلاهكه، عملاً زمينه هاى ظهور مجدد جنگ سرد و مسابقه تسليحاتى جديدى را فراهم آورده است. در رابطه با اين موضوع بايد اذعان داشت كه آغازگر اين تشنجات، بدون ترديد، واشنگتن است. ولاديمير پوتين، رئيس جمهورى وقت روسيه، پيشتر اعلام داشته بود كه واشنگتن مى تواند به صورت مشترك با روسيه از ايستگاه رادار قبله (Gabala) در شمال جمهورى آذربايجان استفاده كند. ايستگاه رادار قبله، بناى بتونى عظيمى است كه بيش از هر چيز ديگرى در اين منطقه مجاور با كوه هاى قفقاز در نزديكى مرز روسيه به چشم مى آيد. اين ايستگاه جزئى از سيستم دفاعى روسيه است كه از زمان شوروى سابق براى ردگيرى موشك هاى شليك شده با برد شش هزار كيلومتر مورد استفاده بوده است. ايستگاه فوق، كاملاً عملكردى محرمانه دارد و با ايست هاى بازرسى و حصارهاى الكتريكى محافظت مى شود. عدم پذيرش اين پيشنهاد از سوى ايالات متحده و عقد قرارداد با لهستان براى استقرار سپر موشكى خود، از يكسونشان دهنده تهديد موقعيت منطقه اى مسكو از جانب واشنگتن و از سوى ديگر اهميت كشورهايى چون لهستان، جمهورى چك و مجارستان به همراه سه كشور حوزه بالتيك كه قبلاً جزء خاك اتحاد جماهير شوروى بوده و حامى مسكو به شمار مى آمدند، است. اين گروه از كشورها در گذشته، از انسجام چندانى برخوردار نبوده اند اما در چند ماهه اخير به ويژه پس از بحران گرجستان، با موضع ضد روسى آمريكا همراهى كرده اند. با اين حال ورشو نمى تواند چندان نسبت به آينده خود و منطقه خوشبين باشد چرا كه روسيه پيشتر نيز اعلام كرده بود كه در صورت امضاى اين قرارداد از سوى لهستان، چاره اى به جز نشانه رفتن موشك هايش به سوى اين تجهيزات ضدموشكى نخواهد داشت. به گزارش اينترفكس، ژنرال آناتولى نوگويتسين از مقام هاى بلندپايه ارتش روسيه تنها ساعاتى پس از امضاى اين قرارداد، لهستان را به يك حمله نظامى «كه احتمالا  اتمى خواهد بود» تهديد كرد. به همين خاطر مقامات اين كشور تقاضاى موشك هايى با برد كوتاه را براى دفاع هوايى و تضمين كمك آمريكا به اين كشور در عوض اجازه استقرار پايگاه موشكى كرده اند. توجه به اين نكته ضرورى به نظر مى رسد كه زمانبندى اين قرارداد (زمان درگيرى هاى گرجستان) و همچنين تقاضاهاى لهستان براى تقويت قدرت نظامى اش، همگى در راستاى آغاز جنگ سردى جديد و آشوب هاى تسليحاتى مدرن در منطقه قابل تفسير است.

حادثه سقوط هواپيماى مسافربرى بوئينگ ۷۳۷ متعلق به شركت «ايتك اير» قرقيزستان در نزديكى پايگاه نظاميان آمريكا در فرودگاه مناس كه عصر يكشنبه ۲۴ اوت رخ داد بيش از ۶۰ كشته برجاى گذاشت. سقوط اين هواپيما هر چند مى تواند از نوع حوادث دلخراش و مرگبار معمول باشد كه گاه و بى گاه در عرصه مسافرت هاى هوايى رخ مى دهد، اما وقوع اين حادثه در نزديكى مقر نظاميان آمريكا در فرودگاه مناس قرقيزستان فضايى از شك، ترديد و ابهام را در افكار عمومى قرقيزستان ايجاد كرده است. موضوع اين است كه وجود پايگاه نظامى آمريكا در اين كشور كوچك آسياى مركزى از بدو تأسيس در سال ،۲۰۰۱ با بهانه پشتيبانى از عمليات نيروهاى مداخله گر خارجى در افغانستان همواره خبرساز و فاجعه آفرين بوده است. به گزارش سايت ايران شرقى جنجال ميان دولت قرقيزستان و كاخ سفيد بر سر ميزان اجاره بهاء، كشته شدن يك شهروند قرقيز در محوطه اين پايگاه توسط نظاميان آمريكايى، برخورد يك هواپيماى ترابرى نظامى آمريكايى با يك فروند هواپيماى مسافربرى قرقيزستان در اين پايگاه، عدم موافقت قرقيزستان با استقرار هواپيماهاى جاسوسى توسط آمريكايى ها در اين فرودگاه، تخليه خودسرانه مواد سوختى توسط هواپيماهاى آمريكايى در قلمرو قرقيزستان، افشاى وجود زندان هاى سرى سازمان سيا در اين پايگاه، انتقال اعضاى بدن انسان ها به اروپا و آمريكا و در نهايت پيدا شدن انبارى از سلاح ها و مهمات آمريكايى در يك منزل مسكونى آمريكايى ها در بيشكك و. .. از جمله حوادثى بوده است كه توجه افكار عمومى قرقيزستان را به اين پايگاه و اغراض پنهان و آشكار مقامات آمريكايى در بهره بردارى از آن معطوف كرده است. بر پايه همين برداشت ها و سابقه ذهنى از وجود پايگاه نظامى آمريكايى ها در مناس است، كه برخى كارشناسان و محافل سياسى آگاه به مسائل منطقه حدس و گمان هايى را مبنى بر غير عادى بودن حادثه انفجار و سقوط اين هواپيما را مطرح كرده اند. هر چند وزير حمل و نقل و برخى مقامات حكومتى قرقيزستان اين فرضيه را رد كرده اند، اما «عليك عسگر اف» مدير شركت دولتى هواپيمايى قرقيزستان گفت: رد فرضيه تروريستى بودن حادثه انفجار و سقوط هواپيماى بيشكك تهران را اقدامى شتابزده عنوان كرد. خبرگزارى.۲۴kg قرقيزستان هم از قول بستگان قربانيان اين حادثه دلخراش بر وجود عمليات تروريستى در اين حادثه تأكيد كرد. تاريخ يكصد ساله اخير جهان موارد فراوانى را از مشاركت نهادهاى جاسوسى غربى و آمريكا در ايجاد انفجارها، ترورها، سقوط هواپيماى مسافربرى و تصادفات ساختگى و. .. شاهد بوده است. همين سابقه ذهنى است كه برخى منابع در حادثه انفجار و سقوط هواپيما، انگشت اتهام را به سوى آمريكا و غرب كه همواره از اين حوادث به سود خود بهره بردارى كرده اند، روانه كرده اند. بى شك علت اصلى اين حوادث همچنان در پرده اى از ابهام باقى خواهد ماند و چنانچه فرضيه دخالت آمريكايى ها به هر طريق ممكن در اين حادثه درست باشد، افكار عمومى از آن بى خبر خواهند ماند؛ چرا كه پايگاه نظاميان آمريكايى در مناس بنگاه ارز آورى مهمى براى دولتمردان قرقيز است و آنها اين منبع مهم درآمد را به سادگى از دست نخواهند داد.