نسخه
PDF
شماره ۵۷۱۳ - ۱۸ مهر ۱۳۸۷ - - ۹ اكتبر ۲۰۰۸ 
گردشگرى
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
هارونيه ؛بزرگترين بناى تاريخى توس
103752.jpg
سرويس گردشگرى: در ورود به شهر توس در ۲۵ كيلومترى شمال غربى مشهد اولين بناى تاريخى مهمى كه توجه هر تازه واردى را به خود جلب مى كند ساختمان عظيمى است در مدخل شهر كه به بقعه هارونيه شهرت يافته است. بقعه «هارونيه » بنايى است مكعب شكل و آجرى كه در قلب دشت توس واقع گرديده است. اين بنا از نظر عظمت، قطر پايه ها، قدرت ايستايى در كف و گنبد داراى معمارى خاص است و توجه به اين نكته كه هارونيه تنها اثر برجاى مانده از شهر باستانى توس است، اهميت آن را مشخص تر مى سازد. اين بنا كه قدمت آن از قرن هشتم و يا نهايتا هفتم هجرى بيشتر نمى رود، تنها بناى بازمانده از شهر كهن توس است. عوام آن را به نام «زندان هارون » مى شناسند و احتمالا به اين دليل «هارونيه » خوانده مى شود، حال آن كه نه تنها بنا از لحاظ شكل و نقشه هيچ گونه شباهتى به زندان ندارد، بلكه طبق مستندات تاريخى نمى توان هيچ گونه ارتباطى بين اين اثر و هارون الرشيد خليفه عباسى يافت؛ زيرا هارون در سال ۱۹۳ هـ ق وفات يافته است در حالى كه اصل بنا را با توجه به شكل معمارى، از دوره ايلخانى (قرن هشتم هجرى) مى دانند كه بخشهايى در دوره تيمورى به آن الحاق شده است. در حفاريهايى كه سال ۱۳۵۴ در اين بنا صورت گرفت، ضمن پيدا شدن سفالهاى مربوط به دوران سلجوقى، تيمورى و صفوى، جرز بسيار قطورى از سنگ و ملات ساروج كه كاملا يادآور پى بناى آتشكده هاى ساسانى است مشاهده شد و نتايج آثار بدست آمده حاكى است كه پى اين بنا سابقه اى خيلى پيش از قرن ششم داشته است. مصالح بنا از آجر و ماسه و ملات گچ و تزئينات آن منحصر به «مقرنس ها» و كاربندى هاى گچى در داخل و قاب ها و چين و شكن هايى بر رويه بيرونى است. در شمال صحن اصلى، سكويى ساخته شده كه مى تواند محل جلوس يا مدرس شيخ خانقاه بوده باشد و در پس آن سه اتاقك با سقف كوتاه تر وجود دارد كه اتاق ميانى بزرگتر از جانبين است اين بنا به صورت چهار ضلعى است كه ابعاد آن به ترتيب درضلع شمالى ۵/۱۹ متر، ضلع جنوبى ۲۰ متر، ضلع شرقى ۲۸ متر، ضلع غربى ۲۹ متر است. ارتفاع گنبد از كف بنا۲۶ متر، ارتفاع ايوان ۲۱ متر، ارتفاع گنبد كوچك قسمت شمالى ۱۱ متر، طول و عرض گنبدخانه ۱۲*۱۲ متر و ارتفاع كمر پوش بنا از كف ۹ متر است. داراى يك ورودى در سمت جنوب با سردر فوق العاده رفيع بدون تزئينات كاشى و تماما آجر است و گنبدخانه اى كه در سطح وسيعى پوشيده است. چهار پلكان مارپيچ در گوشه ها و سه اطاق فرعى در ضلع شمالى مى باشد. درون گنبد ساده است مقرنس كاريهايى مربوط به دوره تيمورى در رواق وسطى پشت ضلع شمالى گنبدخانه ديده مى شود. دهانه گنبد داخلى ۳۰/۱۱ متر و ارتفاع گنبد ۲۴ متر است. بنا داراى يك مدخل اصلى ، دو مدخل در شرق و غرب ساختمان و بقاياى يك محراب در قسمت بيرونى و شمال ساختمان مى باشد. در ساخت بنا و كاربرى آن نيز اختلاف نظر وجود دارد، برخى اين مكان را مدرسه يا خانقاه و همچنين مدفن امام محمد غزالى مى دانند و برخى ديگر آن را مسجدى مى دانند كه بعد از هجوم مسلمانان به ايران بر روى آتشكده ساسانى ساخته شده است. از آنجا كه در قسمت شمالى بنا، يك رديف اتاق ديده مى شود، اين سؤال در بيننده ايجاد مى شود كه اين مكان بايد محل تدريس و مكان علمى باشد، با اين فرضيه مى توانيم ارتباط اثر را با امام محمد غزالى دريابيم. چرا كه امام محمد غزالى پس از آن كه تدريس در نظاميه بغداد را نپذيرفت در توس ماند و همان جا خانقاهى براى صوفيان و مدرسه اى براى طلاب داير كرد و در طابران توس كه موطن وى بود بدرود زندگى گفت و در همان جا مدفون گشت. پس از اتمام مرمت ساختمان سازمان حفاظت آثار باستانى سنگ مقبره اى به عنوان يادبود امام محمد در جلو آن نصب كرده است. هارونيه در حال حاضر بزرگترين ساختمان تاريخى شهر طابران توس محسوب مى شود و در چند دهه گذشته از بحث انگيز ترين ابنيه اين ديار بوده است.
كشف دو مسجد تاريخى در مزار شاهزاده حسين قاين
به دنبال كشف بزرگترين مسجد دوران سلجوقى، بقاياى يكى از مساجد صدر اسلام نيز در قاين كشف شد.لباف خانيكى، سرپرست كاوش هاى باستان شناسى در شهر قديم قائن با بيان مطلب فوق به ميراث آريا گفت:پس از يك ماه كاوش پيرامون بقاياى معمارى معروف به مزار شاهزاده حسين، فرضيه اى كه در پى مطالعات و گمانه زنى هاى سال گذشته مطرح شده بود به اثبات رسيد. وى افزود: نتيجه موفقيت آميز فعاليت فشرده ميدانى و كتابخانه اى هيأت نشان داد كه بقاياى معمارى معروف به مزار شاهزاده حسين بخشى از مسجد كهن قاين در دوران سلجوقى است، همان مسجدى كه در سال ۴۴۴ هـ. ق ناصر خسرو آن را ديده و ايوان آن را بلند ترين ايوان خراسان تشخيص داده بود. سرپرست هيأت كاوش باستان شناسى پس از بيان مشخصات ايوانى با پايه هاى بستر سنگى با حدود ۳۰ متر عمق و ۵/۱۳ متر دهانه و دو رواق بزرگ در طرفين ايوان كه به دنبال خاكبردارى كشف شده است،اظهار داشت: اين ايوان با اين ابعاد كه حدود ۵/۱ برابر مسجد جامع فعلى قاين (مربوط به دوره ايلخانى) است، با توصيف ناصر خسرو همخوانى دارد. لباف خانيكى افزود: ما علاوه بر ايوان قبله به بخشى از ديواره هاى جانبى صحن مسجد و يكى ديگر از ايوان ها نيز دست يافته ايم و اعتقاد داريم كه آن مسجد از نوع مساجد ۴ ايوانى دوران سلجوقى و تا حدودى قابل مقايسه با مسجد جامع اصفهان است. وى خاطر نشان كرد: در روزهاى اخير ضمن ظاهرسازى كف مسجد و خواناسازى برخى از قسمت ها، متوجه يك امر غير منتظره و يك اتفاق نادر و مهم تاريخى ديگر شديم و آن پيدايى شالوده  گلى مسجدى به مراتب كهن تر از مسجد دوران سلجوقى در زير كف آن مسجد بود. سرپرست هيأت كاوش باستان شناسى اضافه كرد:ما هنوز اطلاع زيادى از ماهيت مسجد اول قاين نداريم، اما تا اين مرحله از كاوش مى توانيم اظهار كنيم كه مسجد صدر اسلام با مسجد سلجوقى حداقل ۲ تفاوت عمده داشته است اول اين كه مسجد صدر اسلام از نوع شبستانى و بدون ايوان همانند مسجد فهرج يزد و تاريخانه دامغان بوده است. وى گفت: دوم اينكه مسجد اوليه قاين با گل و خشت و چينه ساخته شده در حالى كه مسجد دوران سلجوقى با سنگ و لاشه بنا شده است. لباف خانيكى افزود: در سال جارى برنامه بسيار موفقى داشتيم و علاوه بر كشف اين دو مسجد به نمايان سازى بقاياى معمارى ديواره هاى دو طرف بلوار (منتهى به منطقه  نمونه گردشگرى بزرگ مهر قاينى) توانستيم به بقاياى معمارى و فضاهاى كاربردى در ابعاد وسيع در كنار مسجد و در ميانه شهر كهن قاين نيز پى ببريم. سرپرست هيأت كاوش باستان شناسى متذكر شد: اين فضاها اگر چه خارج از مسجد بوده اند اما به دليل وسعت فضاهاى معمارى، كاربرد عالم المنفعه داشته يا فضاهايى همانند كاخ بوده است كما اين كه در قرن ۴ هجرى در كتاب حدود العالم پس از اين كه كهن دژ قاين توصيف مى شود، نشانى مسجد و كاخ حاكم در كهن دژ داده شده است. وى در پايان گفت:با توجه به اين كشفيات مهم و دسترسى به مواد فرهنگى فراوان كه به هر حال تكامل فرهنگ و تمدن قاين را از صدر اسلام تا قرن ۷ هـ.ق به خوبى نشان مى دهد، اعتقاد داريم كه بايد با نگاه نو به تاريخ خراسان جنوبى نگريست و قاين را به عنوان يك كانون مهم فرهنگى در صدر اسلام ارزيابى كرد.
افزايش آمار گردشگرى قزوين درشش ماه نخست سال
103692.jpg
معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان قزوين از ورود يك ميليون و ۴۶۰ هزار گردشگر در شش ماه نخست امسال به اين استان خبر داد. نادر محمدى در گفتگو ايسنا، با اشاره به افزايش تعداد ورودى گردشگران داخلى به اين استان، بيان كرد: سال گذشته، در مجموع پذيراى يك ميليون و ۷۰۰ هزار گردشگر بوديم؛ اما نزديك به اين آمار را در سال جديد در شش ماه نخست در استان كسب كرده ايم. وى با بيان اين كه آمار به دست آمده پايين تر از آمار واقعى گردشگران ورودى به استان قزوين است، ادامه داد: بيشتر گردشگران ورودى به استان در قالب تور بوده اند. به همين دليل، آمارگيرى از آن ها و از طريق راهنمايان گردشگرى بناها و مكان هاى تاريخى و تفريحى صورت گرفته است. او همچنين از فعاليت دفاتر خدمات مسافرتى استان قزوين در بازار كشورهاى آسيايى خبر داد و گفت: بازارهاى گردشگرى كشورهاى ارمنستان، قرقيزستان، آذربايجان و ... براى استان بسيار مناسب ارزيابى شده اند. بنابراين دفاتر خدمات مسافرتى استان، فعاليت و بازاريابى را در اين كشورها در دستور كار قرار داده اند. معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان قزوين اضافه كرد: با آغاز فصل پاييز، اجراى تورهاى گردشگرى به منطقه الموت در دستور كار دفاتر خدمات مسافرتى قرار گرفته است. با وجود طبيعت زيباى الموت در فصول مختلف سال، تاكنون برنامه ريزى براى استفاده از اين ظرفيت در تمام فصول نشده بود كه امسال اين اقدام براى برگزارى تورهاى پاييزه در دستور كار قرار گرفت. همچنين هفته آينده، قرار است ۵۰۰ نفر در قالب تور از استان قزوين ديدن كنند.
آماده شدن پرونده ثبتى چهارطاقى نياسر
103725.jpg
پرونده ثبتى چهارطاقى نياسر براى قرارگيرى در فهرست موقت آثار ارزشمند جهانى توسط پايگاه شهر تاريخى نياسر آماده شد. مدير پايگاه شهر تاريخى نياسر با بيان اين مطلب به chtn،گفت:با توجه به اينكه سال آينده ميلادى،سال بناهاى نجومى از طرف يونسكو نامگذارى شده است و چهار طاقى نياسر نيز يك بناى نجومى به شمار مى آيد، اين اقدام صورت گرفته است. حسين راعى با بيان اينكه پرونده ثبتى چهارطاقى نياسر را در سال جارى آماده كرده ايم و به ميراث فرهنگى فرستاده ايم ، افزود: اميدواريم چهار طاقى نياسر كه يك بناى نجومى است در فهرست آثار جهانى قرار گيرد .وى اضافه كرد: چهار طاقى نياسر يك بناى نجومى و مربوط به قبل از اسلام و اواخر دوره اشكانى است و براساس مطالعات رضا مرادى غياث آبادى اين بنا داراى خاصيت نجومى است . راعى ادامه داد: براين اساس اوايل هر فصل با نورى كه از لبه هاى بنا به داخل تابيده مى شود مى توان زمان را مشخص كرد .گفتنى است، بالاتر از چشمه اسكندريه، بنايى وجود دارد كه مربوط به اواخر دوره اشكانى يعنى حدود ۱۸۰۰ سال پيش است. اين بنا كه در سال هاى اخير به طور كامل بازسازى شده، بدون ديوار، با سقفى تقريبا گنبدى و استوار بر چهار ستون است كه معروف به چارطاقى يا چهار طاقى نياسر (آتشكده باستانى نياسر) است. چهارطاقى هاى زيادى در ساير نقاط كشور وجود دارد كه قرار گرفتن چهارطاقى نياسر در يك منطقه توريستى، آن را در رده يكى از معروف ترين ها قرار داده است. چهارطاقى ها در گذشته؛ بيشتر به منظور حفاظت آتش در مقابل عوامل جوى و باد و باران ساخته مى شده است. در ساخت چهارطاقى نياسر علاوه بر اين هدف، هدف ديگرى را نيز دنبال مى كرده اند. اين بنا به علت قرار گرفتن در ارتفاع و موقعيت مناسب نسبت به آفتاب، طورى ساخته شده كه اشعه هاى آفتاب در روزهاى معينى از زواياى مشخصى بر اين بنا مى تابد. به اين ترتيب تصحيح و يا تضمين صحت تقويم هاى آن زمان با كمك اين بنا صورت مى گرفته است.
انتخاب برترين هاى صنعت گردشگرى
از ۷۰۰ مجموعه شركت كننده در جشنواره برترين هاى صنعت گردشگرى باتوجه به اينكه هر مجموعه مى توانست در چند زمينه شركت كند، ۹۱۴ مورد نامزد دريافت جايزه شدند. به گزارش ميراث آريا ، مريم سرمست دبير جشنواره برترين هاى صنعت گردشگرى ضمن بيان اين مطلب گفت: براى برپايى اين جشنواره ضمن اعلام فراخوان عمومى در نشريات كشور براى بيش از ۳ هزار مخاطب اطلاعات كامل شركت در جشنواره ارسال شده بود. وى افزود: از مجموع گروه هاى شركت كننده در نهايت هزار و ۱۷۷ نامزد توسط هيأت هاى تخصصى داوران در هفت گروه براى مرحله نيمه نهايى انتخاب و در نهايت ۶۵ نفر به عنوان برترين هاى صنعت گردشگرى انتخاب و معرفى شدند. وى با اشاره به روند شكل گيرى نخستين دوره اين جشنواره بيان كرد: دبيرخانه دائمى جشنواره تشكيل شده و در سال هاى آينده نيز دوره هاى بعدى اين جشنواره برگزار مى شود. وى ادامه داد: در طول اين دوره دبيرخانه با ۲۵ نفر همكار ثابت و بيش از ۴۰ كارشناس مشاور به صورت پاره وقت فعال بوده است. وى افزود: دبيرخانه اين جشنواره در اين دوره ضمن ارتباط مستمر با گروه داوران با فعال سازى سايت خبرى برنامه ريزى براى نمايشگاه انتشار كتاب طلايى جشنواره و كارگاه هاى آموزشى در كنار جشنواره فعاليت هاى متعددى را پى گرفت.
مجموعه هاى عظيم معمارى در هفت  تپه
103695.jpg
چهارمين فصل كاوش باستان شناسى با هدف تشخيص كاربرد ساختارهاى معمارى، در محوطه باستانى هفت تپه در استان خوزستان آغاز شد. سرپرست كاوش باستان شناسى هفت تپه در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: كاوش اين فصل از حدود دو هفته پيش آغاز شده است. پيش از اين، كار را با اندازه گيرى هاى ژئوفيزيك آغاز كرديم و ساختارهايى را زير زمين توانستيم تشخيص دهيم. بهزاد مفيدى ادامه داد: اكنون روى اين ساختارها كاوش مى كنيم تا مشخص شود كه كاربرد آن ها چه بوده است. او گفت: تاكنون مجموعه هاى عظيمى با ديوارهايى با قطر حدود ۱۰ متر به دست آمده اند و حدس زده مى شود كه معابد شهر باشند. مفيدى با اشاره به اين كه در اين گروه باستان شناسى، دانشجويانى از ايران و آلمان حضور دارند، افزود: اين منطقه و آثار آن از نظر مسايل حفاظتى وضعيت خوبى دارند و بايد بررسى و كار دقيق ترى براى به دست آمدن اطلاعات بيشتر انجام شود.
نقاشى هاى سنگى، تاريخ جديدى از استراليا را بازگو مى كنند
كشف مجموعه بى نظيرى از هنرهاى سنگى در شمال استراليا نشان داد، مردمان اين قاره در مدت زمانى چند صد ساله و يا چند هزار ساله متاثر از نفوذ آسيايى ها و اروپايى ها به اين سرزمين بوده اند. اگر چه تاكنون تصور مى شد كه تا قبل از سال ۱۷۸۸ هيچ غير بومى به قاره  اقيانوسيه وارد نشده است اما وجود نقاشى هايى از اختراعات بشرى همچون اولين اتومبيل ها و دوچرخه ها و تصاويرى از توپ هاى جنگى در كنار حيوانات بومى اين كشور تاريخى قديمى تر از فرضيات امروزى را نشان داده است. پائول تاكون، استاد باستان شناسى دانشگاه گريفس كونيزلند، با اشاره به نقاشى هاى كشتى هاى جنگى قرن نوزدهم و بيستم بر روى ديواره صخره ها گفت: به نظر مى رسد اين منطقه محل اصلى افرادى بوده است كه بارها و بارها شكل هايى را در طول ساليان متمادى و از نسلى به نسلى ديگر بر روى صخره كشيده و به يادگار گذاشته اند. وى افزود: تمام ملاحان و گردشگران غير بومى با هر بار سفر كردن به اين منطقه تصاوير و تجربيات جديدى از خود را در كتابخانه هاى تاريخ به ثبت رسانده اند. به گزارش ايسكانيوز، كشف بيش از ۱۵۰۰ نقاشى ديوارى از ۱۰۰ منطقه باستانى ظرف مدت چند روز نشان دهنده اهميت اين هنر در ماندگار كردن خاطرات و تجربيات گذشتگان بوده است. درحال حاضر، تحقيقات جهت كشف سنگ نگاره هاى جديدترى با همين شكل و سبك در ديگر مناطق استراليا براى بررسى تاريخ و قدمت آنها در حال انجام است.