آيينه هنر: ادبيات عرب به آثار مكتوب و شفاهى به زبان عربى كه در حوزه نظم و نثر به رشته تحرير درآمده باشند اطلاق مى شود. اين آثار نمى بايست لزوماً توسط عرب زبانان نوشته شده باشند.مفهوم واژه «ادب» همراه با تحول زندگى قوم عرب و انتقال آن از بدويت به مدنيت تغيير يافته و پى درپى معانى نزديك به هم پيدا كرده است. امروزه لغت عربى «ادب» به معنى احترام، غناى فرهنگى و سخنى رسا است كه به نيت تأثير در عواطف خواننده يا شنونده به شعر يا نثر نوشته شود و در برابر واژه literature در زبان انگليسى به كار برده مى شود.ادبيات عرب تا قرن ششم هويتى نامشخص داشت. با ظهور دين اسلام در شبه جزيره عربستان و نزول كتاب آسمانى قرآن در قرن هفتم، تحول عظيمى در فرهنگ عربى و به تبع آن ادبيات قوم عرب بوجود آمد. به طور كلى ادبيات عرب را به دو دوره  «ادبيات دوران جاهليت» و «ادبيات دوران اسلامى» تقسيم مى كنند. هر كدام از اين دوران را مى توان در حوزه نظم و نثر بررسى كرد. حوزه نظم شامل: شعر حماسى، شعر غنايى، شعر تمثيلى و شعر تعليمى مى شود. تاريخ، خطابه، قصه، تعليم و رسائل نيز در حوزه نثر ادبى مى گنجد.
* ادبيات در دوران جاهليت
زمان پيش از مبعث رسول اكرم را عصر جاهليت مى نامند. اين جاهليت هم به جهل در عقايد مذهبى اشاره دارد و هم جهل در ريشه هاى فرهنگى جامعه عرب را گوشزد مى كند.از شعر حماسى و تمثيلى در ادبيات قديم عرب نمونه هايى در درست نيست. زيرا قوم عرب كمتر شهرنشين بود و بيشتر به واقعيت گرايش داشت و از اين رو تخيلش بارور نشده بود. از طرف ديگر شيوه كسب روزى به وسيله شعر كه بيشتر در مدح سرمايه داران و تجار بود، جانى براى سرودن اشعار حماسى و تمثيلى باقى نمى گذاشت. داستانهاى طولانى نيز در اين دوران مورد توجه اديبان عرب نبوده است. بيسوادى اكثر سخنوران عرب سبب شد تا اين قوم در كنار مهجوريت ادبيات مكتوب خود، در ادبيات شفاهى شان از فرهنگ غنى اى برخوردار شوند و داستانها و اشعار خود را سينه به سينه به نسل بعد منتقل كنند. در اواخر قرن ششم زمينه هاى شكوفايى فرهنگ مكتوب ادبيات عرب كم كم مهيا و آثار ادبى منظوم و منثور به جا مانده از دوران كهن در دو كتاب «معلقات muallaqat» و «موفدليات mufaddaliyat» جمع آورى شد. اين دو كتاب تنها منابع مكتوبى هستند كه تصويرى از ادبيات كهن عرب را به ماارائه مى دهند.
* ادبيات در دوران اسلامى
ادبيات عرب در طول دوران طلايى اسلام- Islamic Golden Age- به شكوفايى رسيد و تا به امروز نيز در زير سايه كتاب آسمانى قرآن به رشد و بالندگى خود ادامه مى دهد. قرآن در سرزمينى بر آخرين فرستاده  خدا نازل شد كه در ميان اقوام همسايه به سخنورى و علاقه به شعر و شاعرى شهرت داشت. زبانى كه قرآن بدان نگاشته شده است را در اصطلاح زبان عربى كلاسيك مى گويند. اين كتاب آسمانى در زمان نبوت رسول اكرم نه تنها به خاطر طولانى ترين كتاب عربى زبان، بلكه به خاطر ساختار قوى وغنى ادبى اش مورد توجه جامعه عرب قرار گرفت. ۱۱۴ سوره در ۶۲۳۶ آيه شامل دستورات، گفتگوها، نقل قول ها، موعظه ها، داستانها و تمثيل هاى اخلاقى، مستقيماً از جانب خداوند به فصيح ترين وجه براى بشر بيان شده اند. در قرآن هم عناصر نثر و هم نظم وجود دارد. در قرآن تأكيد شده است كه حتى اگر كسى تلاش هم بكند نمى تواند شبيه يا مانند آيه اى از آن را پديد بياورد. ساختار ادبى غنى و خارق العاده اين كتاب، آن را از تمام مكتوبات و دست نوشته هاى بشرى جدا كرده و در عين حال منبع الهام بخش دانشوران، انديشمندان و نويسندگان مسلمان به شمار مى رود. به دليل حرمتى كه اسلام براى دانش و انتقال آن به ديگران قائل بود انديشمندان جهان عرب از حمايت حكام ممالك اسلامى برخوردار شده و آثار مهمى را در زمينه هاى گوناگون علمى و فرهنگى تأليف نمودند. كتابخانه بغداد كه به صورت يك مركز دانشگاهى اداره مى شد در رده تعليم و ترويج فرهنگ اسلامى گام هاى موثرى را برداشت. در قرن نهم، ابن نديم؛ كتابدارى در بغداد؛ اولين بروشور فهرست نويسى شده  كتاب هاى عربى زبان را گردآورى كرد.بسيارى از نويسندگان جهان عرب داستان ها و نوشته هاى خود را به زبان «الفوشا» كه زبان فاخر نوشتارى جهان عرب است مى نويسند و زبان عامه مردم به نام «الاميه» كمتر توسط قشر فرهيخته استفاده مى شود. الفباى مشترك زبان عربى، فارسى و اردو سبب شده است كه گاه كشف موطن حقيقى منابع مكتوب به جاى مانده از دوران كهن با مشكل روبرو شود.مهمترين نمونه ادبيات رزمى عربى زبان، داستانهاى هزار و يك شب است. گرچه هزار و يك شب را به عنوان منبع غنى داستان هاى رزمى اعراب معرفى مى كنند ولى بسيارى از محققان ادبى جهان بر غيرعربى بودن اين داستان ها متفق القول هستند. اين داستانها از ايران به سرزمين اعراب راه يافته اند و ريشه بسيارى از افسانه هاى آن نيز در سرزمين هند است. بهترين نمونه قهرمانان داستان هاى رزمى عرب، علاءالدين و على بابا است كه معمولاً به عنوان خصيت هايى از داستان هاى هزار و يك شب معرفى مى شوند ولى در حقيقت به هزار و يك شب ارتباطى ندارند. اين دو شخصيت ابتدا در ترجمه فرانسوى داستانهاى هزار و يك شب توسط «آنتونى گالاند» وارد داستان هاى هزار و يك شب شدند. او نام اين دو كاراكتر را از زبان قصه گويان كوچه و بازار كشورهاى عربى شنيده بود. از تئاتر و ادبيات نمايشى عرب سند كهنى در دست نيست. نمايش تعزيه از شيعيان ايران به اعراب راه يافت.شمس الدين محمد دانيال نيز در قرن سيزدهم نسخه هايى از متون نمايشى را براى اجرا عرضه كرد. مجموعه كتاب هايى تحت عنوان «مقامات» به بازگويى واقعيات زندگى بشرى در قالب داستانها و حكايات مى پردازند. در مقامات معمولاً قوانين اجتماعى و سياسى حكومت ها بازگويى مى شود. اعراب در زمينه سيره نگارى نيز آثار ارزشمندى را به دنياى ادبيات عرضه نموده اند كه بهترين نمونه آن كتاب سيره نبوى از كتب جامع در زمينه سيره نگارى رسول خدا است. امروزه، انديشمندان و نويسندگان عرب براى حضور در عرصه هاى بين المللى برنامه هاى مختلفى را تنظيم و اجرا نموده اند كه از آن جمله مى توان به برگزارى مسابقات بزرگ ادبى كتاب هاى عرب زبان، در ميان نويسندگان سرتاسر جهان اشاره كرد. به عنوان مثال، بنياد جايزه كتاب شيخ زايد كه يكى از نفيس ترين جوايز كتاب در جهان محسوب مى شود همه ساله با معرفى بهترين كتابهاى عربى جايزه اى برابر با هفت ميليون درهم امارات متحده عربى معادل يك ميليون و پانزده هزار پوند انگلستان به برنده آن در هر شاخه اهدا مى كند. در داورى اين جايزه مكان انتشار اولويت خاصى ندارد و اصل بر عربى بودن زبان كتاب است. اين جايزه در نه رشته و شاخه مختلف كه عبارتند از: ادبيات، ادبيات كودكان، ترجمه، نويسنده جوان، هنرهاى زيبا، انتشار و توزيع، شخصيت فرهنگى سال، دستاورد فناورى در فرهنگ و نمونه پيشرفت در هر كشور اهدا مى شود. «بنياد امارات» مؤسسه خيريه اى كه به همت امير ابوظبى و با هدف گسترش و ارتقاى مسايل فرهنگى، هنرى و آموزشى ايجاد شده، نيز مجرى برگزارى مراسم اهداى جايزه به بهترين كتاب ادبى سال در جهان عرب است. اين جايزه معادل پنجاه هزار دلار و براساس مدل جايزه ادبى «بوكر» بريتانيا طراحى شده است و لذا برخى رسانه ها آن را «البوكر العربيه» مى نامند. اين مؤسسه با صرف مازاد درآمدهاى دولت در راه انتخاب بهترين اثر ادبى سال، اميدوار است به بارورى ادبيات جهان عرب كمك كند. ادبياتى كه گرچه نماينده جامعه ۳۰۰ ميليون نفرى جهان عرب است اما با فقدان مخاطب پيگير و فعال مواجه است و مى كوشد تا با صرف هزينه هاى هنگفت دولتمردان عرب، توجه جامعه كتابخوان جهان را به خود معطوف سازد.
منابع:
www.wikipedia.org
www.library.cornell.edu
www.al-bab.com

آيينه هنر: ده طراحى از لئوناردو داوينچى در چهار مركز هنرى شهر منچستر انگلستان به نمايش گذاشته مى شوند.مسئولان هنر و فرهنگ بريتانيا تصميم گرفته اند تا به مناسبت شصتمين سالگرد تولد شاهزاده ولز، ده اثر طراحى از لئوناردو داوينچى؛ هنرمند و دانشمند مشهور عهد رنسانس ايتاليا؛ كه از مجموعه سلطنتى انگليس به امانت گرفته شده اند را در چهار گالرى و موزه در شهر منچستر به نمايش بگذارند. به گفته مسئولان برپايى اين نمايشگاه ها، ده اثر منتخب داوينچى از بهترين و برجسته ترين آثار اين هنرمند فلورانسى هستند كه تنوع تكنيك، ابزار كار و موضوعات مورد علاقه داوينچى را منعكس مى سازند. اين آثار، مطالعات داوينچى را در حوزه هاى نقاشى، مجسمه سازى و معمارى نشان مى دهند. طراحى پرتره يك بانو در كنار طراحى گروتسكى از چهره  يك پيرمرد، دو طراحى فوق العاده از اسلكت سر انسان، طراحى از گياهان، پيش طرح هايى از ادوات جنگى كه داوينچى براى رساله جنگ ترسيم كرده و طرحى از رودخانه «آرنو» از جمله آثارى است كه در اين نمايشگاه ها ارائه مى شوند.مجموعه سلطنتى انگلستان ارزشمندترين كلكسيون طراحى هاى داوينچى را داراست. اين آثار با نمايش در موزه سلطنتى كورن وال در ۲۶ ماه مى ۲۰۰۸ شروع مى شود و پس از آن به ترتيب در گالرى استرلينگ اسميت در روز ۲ آگوست ،۲۰۰۸ كتابخانه ملى ولز در نوامبر ۲۰۰۸ و گالرى هنر منچستر در فوريه ۲۰۰۹ به پايان مى رسد.

آيينه هنر: انجمن دانش آموختگان خانه تئاتر دانشگاهى ايران عضو مى پذيرد. خانه تئاتر دانشگاهى ايران در نظر دارد با هدف حمايت از آثار دانشجويان، برگزارى مجامع عمومى و سمينارها جهت ريشه يابى مشكلات تئاترى، ايجاد تسهيلات براى آنان و فراهم آوردن بسترى مناسب جهت فعاليت فارغ التحصيلان عضوگيرى به عمل آورد.   علاقه مندان مى توانند تا ۳۰ آبان ماه با همراه داشتن دو قطعه عكس، يك كپى شناسنامه، گواهى اشتغال به تحصيل براى دانش آموختگان رشته نمايش و تكميل فرم ثبت نام اقدام كرده و به آدرس تهران، خيابان انقلاب، خيابان استاد نجات الهى، كوچه سلمان پاك، شماره ،۱۵ خانه تئاتر دانشگاهى مراجعه كرده و يا مدارك را ارسال كنند.

آيينه هنر: نهمين جشن خانه موسيقى به شيوه اى متفاوت از سال هاى گذشته برپا مى شود. داريوش پير نياكان؛ دبير جشن خانه موسيقى؛ با اعلام اين مطلب افزود: «اين پس درجشن  سالانه خانه موسيقى آثار منتشر شده يك سال گذشته  در شاخه موسيقى كلاسيك و ايرانى بررسى و در گرايش هاى آهنگسازى، نوازندگى، خوانندگى، بهترين آلبوم، طراحى جلد، صدا بردارى، تنظيم موسيقى و غيره تنديس هاى ويژه اى اهدا مى شود.» وى گفت: «هيات داوران اين جشنواره از اين پس از بين ۹۰ موسيقيدان منتخب به قيد قرعه انتخاب مى شوند. امسال دربخش آثار سنتى همايون خرم، مسعود شعارى، مجيد كيانى، ارفه عطرايى، عطا ا... جنگوك و احتمالا على اكبر شكارچى كارها را داورى خواهند كرد و در بخش موسيقى كلاسيك هم حضور محمد ضرابيان و حسن رياحى قطعى شده است.» لازم به ذكر است نهمين جشن خانه موسيقى از روز۲۵ تا ۲۹ مهرماه بر گزار مى شود. اركستر ملى با رهبرى فرهاد فخرالدينى و خوانندگى سالار عقيلى، گروه كامكارها و گروه محمدرضا شجريان در اين جشن به اجراى برنامه خواهند پرداخت. مراسم اختتاميه جشن نيز در روز ۳۰ مهرماه در تالار وحدت برگزار مى شود.

آيينه هنر:مهلت ارسال آثار به سومين «جشنواره خاطره نويسى رضوى» تا ۱۰ آبان سال جارى تمديد شد. اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان كهگيلويه و بويراحمد سومين جشنواره خاطره نويسى رضوى و نخستين جشنواره فضائل و كرامات حضرت بى بى حكيمه را با هدف اشاعه و ترويج فرهنگ منور رضوى و شناسايى، معرفى و تجليل از پديدآورندگان آثار فرهنگى و هنرى مرتبط با سيره نبوى، در دو مقطع سنى زير ۱۸ سال و بالاى ۱۸ سال برگزار مى كند. اين جشنواره به مناسبت ميلاد باسعادت عالم آل محمد(ص)، حضرت على بن موسى الرضا(ع) و  ولادت با بركت فاطمه معصومه (س)، همزمان با ششمين جشنواره فرهنگى هنرى سراسرى و بين  المللى امام رضا(ع) برگزار مى شود. «خاطره هاى زائرين امام رضا(ع)»، «تاريخچه زندگانى حضرت بى بى حكيمه (س)»، «شناخت و معرفى فضائل و كرامات آن حضرت(س)» و «اولين بارى كه به زيارت امام رضا(ع) رفتم» از موضوعات خاطره نويسى در اين جشنواره است. علاقه مندان مى توانند آثار خود را به دبيرخانه اين جشنواره واقع در ياسوج، ميدان معلم، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان كهگيلويه و بويراحمد، دبيرخانه جشنواره رضوى ارسال كنند.

آيينه هنر: موسسه هنرى سالوادور دالى اثر «متامورفيس نارسيس» را براى مدت سه ماه در معرض ديد عموم قرار داده است.اين تابلوى رنگ و روغن كه از موزه تيت لندن به امانت گرفته شده است در تئاتر-موزه  سالوادور دالى به نمايش گذاشته شده است. براساس يك افسانه  يونانى، نارسيس شيفته  تصوير خود در آب شد و از شدت فراغ در غم و حسرت از بين رفت. خدايان به ياد وى گلى را روياندند كه نارسيس (نرگس) نام گرفت. سالوادور دالى اين افسانه را در سال ۱۹۳۷ پس از بازگشتش از آمريكا به پاريس بر بوم ترسيم كرد. در اين تصوير، نارسيس در حالى كه در كنار حوضچه  آبى مغموم نشسته است نقاشى شده است. در كنار اين فيگور، دستى كه تخم مرغى را در دست دارد ديده مى شود. گل نرگسى از پوسته  اين تخم مرغ در حال شكوفا شدن است. دالى اين اثر را نيز همانند ديگر آثارش به شيوه  فراواقعگرايى خلق كرده است.

آيينه هنر: در كنفرانس بين المللى نسخ خطى اسلامى تركيه، مقالاتى از پژوهشگران ايرانى ارائه خواهد شد. به گزارش ميراث مكتوب، برگزار كننده كنفرانس بين المللى نسخ خطى اسلامى كه در روزهاى ۱۹ و ۲۰ مهر ماه در تركيه برگزار مى شود، بخش فرهنگى شهردارى استانبول است. در اين كنفرانس كه استادانى چون جان جاست ويتكام و عارف نوشاهى؛ نسخه شناس برجسته پاكستانى؛ سخنرانى خواهند كرد، سيد صادق حسينى اشكورى؛ رئيس مجمع ذخائر اسلامى؛ و اكبر ايرانى؛ رئيس مركز پژوهشى ميراث مكتوب؛ نيز به ارائه مقاله و سخنرانى خواهند پرداخت. موضوع سخنرانى اشكورى «بانك مهرهاى اسلامى» است كه به بررسى تطبيقى مهرهاى دست نويس هاى مدرسه فيضيه قم مى پردازد و ايرانى نيز «گزارشى از وضعيت نسخه هاى خطى در ايران» ارائه خواهدكرد.

آيينه هنر: نخستين همايش طراحان جوان گرافيك با هدف برپايى نمايشگاهى جامع از آثار اين طراحان فردا، ۱۹ مهرماه در حوزه هنرى برگزار مى شود. اين همايش با مشاركت فرهنگسراى اخلاق، حوزه هنرى و دانشجويان برگزيده مراكز دانشگاهى برپا خواهد شد و هدف از آن انتشار كتاب جامع از توانمندى طراحان گرافيك جوان است كه مى تواند شرايط امكان معرفى طراحان را به جامعه هنرى، سفارش دهندگان و مراكز بين المللى فراهم كند. هيوا پاشايى دبير همايش در اين باره گفت: «آثار پذيرفته شده اين همايش در قالب «كتاب گرافيك طراحان جوان» در قطع رحلى، جلد شوميز و كاغذ گلاسه مات به دو زبان فارسى و انگليسى چاپ مى شود.» نخستين همايش طراحان گرافيك جوان روز جمعه ۱۹ مهر از ساعت ۱۵ تا ۱۸ در تالار انديشه حوزه هنرى برگزار مى شود.