نسخه
PDF
شماره ۵۷۴۷ - ۲۹ آبان ۱۳۸۷ - ۲۰ ذيقعده ۱۴۲۹ - ۱۹ نوامبر ۲۰۰۸ 
بين الملل
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
آيا اروپا قادر به ساختن يك اوباما هست؟
107595.jpg
در بطن وجد و سرور اروپايى ها براى پيروزى باراك اوباما در انتخابات رياست جمهورى  ۲۰۰۸ آمريكا سرآغاز يك بازانديشى را مى توان مشاهده كرد؛ بازانديشى كه مشكلات خود اروپايى ها در برابر مسايل نژادى و بحث وحدت نژادى را مورد كنكاش قرار مى دهد. اكنون بسيارى از اروپايى ها از خود پرسش مى كنند كه براستى آيا مى توان يك روز شاهد روى كار آمدن اوبامايى فرانسوى، بريتانيايى، آلمانى يا ايتاليايى بود؟ و البته پر واضح است كه به اين زوديها چنين رهبرى در اروپا بر مسند قدرت تكيه نخواهد زد. به گزارش ايسنا، روزنامه اينترنشنال هرالد تريبيون در گزارشى تحت عنوان «آيا اروپا قادر به ساختن يك اوباما است؟» آورده است: با در نظر گرفتن كليه تفاوت هاى تاريخى و فرهنگى ميان اروپا و آمريكا، مقايسه اين دو قاره به لحاظ متغير نژادى كار پر مخاطره  و دشوارى است؛ اما مساله نژاد همواره يكى از دلايلى بوده كه اروپايى ها حتى زمانى كه شاهد ظهور مشكلاتى از اين قبيل بودند باز هم در اين زمينه خود را برتر از ايالات متحده مى دانستند. آن روز ها را به خاطر بياوريد كه سياهپوستان آمريكايى مشهورى چون ژوزفين بيكر و جيمز بالدوين در كشور فرانسه به آرامش قلبى دست يافته بودند. دبير سابق بلاگ «باندى»- وبلاگى كه به دنبال بروز اغتشاشات سياهپوستان در سال  ۲۰۰۵ در حومه پاريس راه اندازى شد- مى گويد: آنان (اروپايى ها) هميشه مى گفتند آيا تصور مى كنيد كه روابط نژادى در فرانسه وضعيت بدى دارد؟ اگر واقعا اينگونه تصور مى كنيد به اوضاع سياهپوستها در آمريكا نگاهى بيندازيد. وى معتقد است: اما اين استدلال ديگر هيچ دوامى ندارد. ناديا عزيزى پرستار  ۳۱ ساله الجزايرى الاصل كه بزرگ شده فرانسه است، مى گويد: به زعم بسيارى از مهاجران ساكن اروپا، پيروزى باراك اوباما در انتخابات رياست جمهورى آمريكا انقلابى كوچك است در جهت ايجاد رفتار بهتر با گروه ها و نژاد هاى اقليت در كشورهاى جهان. اوضاع ديگر هرگز به مانند گذشته نخواهد بود. چرين خواهر  ۲۹ ساله ناديا عزيزى كه يك مهندس كامپيوتر است نيز مى گويد: اوباما حقيقتا مظهر تحقق روياى آمريكايى است؛ رويايى كه اينچنين مى گويد اگر تلاش كنى موفق خواهى شد. وى تصريح كرد: موفقيت اوباما به منزله گشوده شدن دريچه اميد به روى جهانيان بود. اما اين دو خواهر نسبت به واقعيات موجود در فرانسه- كشورى كه اقليت ها در آن نقش سياسى محدودى ايفا مى كنند- چندان خوشبين نيستند؛ مضافا بر اينكه در مجمع ملى فرانسه تنها يك نماينده سياهپوست موفق به تصاحب كرسى شده است. اما آيا پيروزى اوباما باعث ايجاد يك نوع خودنگرى و بازانديشى نزد گروه هاى اكثريت در فرانسه شده است. ناديا پاسخ مى دهد «بله. خيلى ها مى گويند چه پيروزى بزرگى. آرى او سياهپوست است اما در كنه قضيه تفاوتى را مشاهده نمى كنيد. مردم يك چيز مى گويند و اعتقادشان چيز ديگرى است». ناديا در ادامه مى گويد، در تمامى مشاغلى كه داشته همواره از او درخواست كار بيشتر شده چون كه يك مهاجر است. او مى گويد: ما همواره بايد خود را اثبات كنيم. استيون ارلانگو نويسنده اين گزارش در ادامه مى نويسد: در پايين دست حومه پاريس، فاتو ديويو  ۳۴ ساله متولد سنگال كه به لباس هاى دست دوم مغازه هاى كنار خيابان نگاه مى كند، مى گويد: پيروزى اوباما شايد موجب آن  شود كه فرانسوى ها براى سياهپوستان كمى احترام قايل شوند. ناتو بر اين باور است كه نژادپرستى در عمق جامعه فرانسه ريشه دوانده است؛ جامعه اى كه تصور مى كند سياهپوست ها همگى بى سوادند و جز نظافت كردن كار ديگرى از دستشان بر نمى آيد. هرالد تريبيون مى نويسند: سناتور باراك اوباما حتى در ايالات متحده كه پيشينه تاريخى پر فراز و نشيبى از مشكلات نژادى مربوط به دوران جنگ سرخپوست ها و دوران برده دارى را يدك مى كشد شخصيتى استثنايى به شمار مى آيد. بسيارى از كشورهاى اروپايى تا قبل از اتمام دوره استعمارگرى نسبتا تك نژادى بودند؛ به طور مثال بريتانيا تا اواسط قرن بيستم عمدتا داراى جمعيت يكدست سفيد پوست و عارى از يك طبقه متوسط سياهپوست بود. در حالى كه مهاجران فرانسوى تقريبا تمامى شان از كشورهاى سابقا تحت استعمار فرانسه نظير الجزاير، مراكش، تونس و يا كشورهاى آفريقايى نظير سنگال و مالى و ساحل عاج بودند. ايالات متحده و اروپا هر دو به لحاظ ميزان نمايش سياسى اقليت هايشان عقب مانده به نظر مى رسند هر چند كه پيروزى اوباما عمق عقب ماندگى اروپا را در اين زمينه بيش از پيش نمايان كرده است. باراك اوباما تنها سياهپوست حال حاضر در مجلس سناى آمريكا بود (وى روز يكشنبه از اين پست استعفا كرد) و چنانچه يك آمريكايى آفريقايى تبار جايگزين وى نشود، سنا از داشتن حتى يك سناتور سياهپوست محروم خواهد بود. اين در حالى است كه مجلس نمايندگان آمريكا داراى  ۳۹ نماينده سياه پوست است، يعنى به عبارتى  ۱۹ درصد كرسى هاى مجلس نمايندگان را سياهپوست ها تشكيل مى دهند. سياهپوستان به طور كلى  ۱۳درصد جمعيت آمريكا را شامل مى شوند؛ اما راما ياده وزير سنگالى الاصل حقوق بشر فرانسه به رغم انتصاب سه وزير سياهپوست و مسلمان توسط نيكولا ساركوزى در كابينه دولت فرانسه، خود را يك مورد استثنايى ناراحت كننده تصور مى كند. خانم راما ياده در خصوص استقبال نخبگان سياسى از روى كار آمدن اوباما مى گويد: اين شور و شعفى كه فرانسوى ها نسبت به اوباما در آنسوى مرزهاى كشورشان نشان مى دهند نسبت به اقليت كشور خودشان ندارند. در ادامه اين گزارش آمده است: هرو مورن وزير دفاع فرانسه، پيروزى اوباما را درسى براى دموكراسى در فرانسه كه نيازمند انسجام و اتحاد بيشتر طبقه هاى اجتماعى و سياسى است خوانده است. دومينيك موزى يك تحليلگر سياسى فرانسوى معتقد است در اين انتخابات (انتخابات نوامبر در آمريكا) آمريكايى ها نه تنها يك رييس جمهور بلكه هويت خويش را نيز انتخاب كردند و ما نيز اكنون بايد در مورد هويت خود در فرانسه بينديشيم. انتخابات رياست جمهورى آمريكا چالش برانگيزترين انتخابات تاريخ بود. ما به اين واقعيت پى برده ايم كه عقب مانده ايم و آمريكا مشعل يك انقلاب اخلاقى را بازپس گرفته است. در ايتاليا يان لئونارد توادى تنها عضو سياهپوست پارلمان ايتاليا نيز نسبت به پيروزى اوباما چنين ديدگاه مشابهى دارد. وى كه در جمهورى كنگو متولد شده معتقد است: اين پيروزى عامل محركه جدى و ملموسى براى جامعه اروپايى و كل سياست در اروپا بود. توادى مى افزايد: پيروزى اوباما اين اميد را زنده كرد كه يك روز نتيجه مشابهى در اروپا مى تواند بوجود آيد. با اين تفاسير به نظر مى رسد به اين زودى ها اين نتيجه در اروپا رقم نخواهد خورد. حسين معظم نويسنده بنگلادشى مى گويد، اميدوار است پيروزى اوباما باعث ايجاد تغيير و تحول در سراسر جهان شود اما به اعتقاد وى ايتاليا (به طور مثال) راهى بس طولانى در پيش دارد. در بريتانيا نيز نوعى بدگمانى  و ترديد به چشم مى خورد. ترور فيليپس رييس سياهپوست كميسيون مستقل برابرى و حقوق بشر مى گويد كه نظام سياسى حاكم بر بريتانيا سد راه مهاجران خارجى است. اگر اوباما در اين كشور زندگى مى كرد، شك داشتم آن فرد هر چقدر هم شاخص و ممتاز باشد بتواند موانع ساختارى موجود بر سر راه كسب قدرت در اينجا را در هم بشكند. اصولا در بريتانيا تعداد زيادى از وزراى اقليت در رده هاى پايين تر از وزارتخانه مشغول به فعاليت هستند، اما در مجموع  ۱۵ غير سفيد پوست در مجلس  ۶۴۶ عضوى عوام انگليس حايز كرسى هستند. نظام پارلمانى حاكم بر بريتانيا امكان به قدرت رسيدن يك فرد جوان يا يك خارجى را بسيار دشوار مى كند. صادق خان از نمايندگان حزب كارگر انگليس، چندى پيش در گفت وگو با گاردين اظهار داشت: در بريتانيا نمى توانيد به سبك و سياق اوباما به ايراد سخنرانى بپردازيد و مثل او به چشم بياييد. در اينجا بايد از جريان سلسله مراتب پارلمانى درجات ترفيع را پيموده و رشد كنيد. اما آشوك ويزواناتان معاون مدير انجمن «عمليات راى سياهپوستان» كه وظيفه ايجاد تعامل بيشتر نزد گروه هاى اقليت در سياست را بر عهده دارد، پيش بينى كرده بريتانيا ظرف  ۱۰ تا  ۱۵ سال آينده شاهد ظهور يك رهبر سياسى از جوامع اقليت خواهد بود و طى  ۳۰ سال آينده نيز احتمالا يك نخست وزير برآمده از گروه هاى اقليت در اين كشور به قدرت خواهد رسيد. وى همچنين اظهار داشت: اگر دو سال پيش كسى مى گفت در آمريكا يك سياهپوست زمام قدرت را در دست خواهد گرفت همه با خنده آن فرد را از شهر بيرون مى انداختند. ذات و ماهيت يك رويا وقتى است كه موانع در هم مى شكند. حال اين رويا مى خواهد سفر به ماه باشد يا تبديل شدن به نخستين رييس جمهور سياه پوست. اين رويا زمانى لباس واقعيت به تن خواهد كرد كه هيچ يك باور تحقق آن را هم نداشته باشند. هرالد تريبيون مى نويسد: البته قضيه آلمان با ديگر كشورهاى اروپايى متفاوت است. آلمان از بيشترين جمعيت مهاجر در ميان ديگر كشورهاى اروپايى برخوردار است. اين مهاجران عمدتا از تركيه و به منظور كار در كارخانه ها در اوايل دهه  ۱۹۶۰ و  ۱۹۷۰ به غرب آلمان مهاجرت كردند. در حال حاضر در آلمان  ۹/۲ ميليون شهروند اصالتا ترك زندگى مى كنند كه در اين ميان  ۸۰۰ هزار تن به موجب قوانين شهروندى آلمان تبعه اين كشور هستند اما در بطن كشور  ۸۲ ميليونى آلمان عملا فاقد حضور سياسى چشمگير مى باشند. به طورى كه از جمعيت مهاجر تنها ۵ عضو در پارلمان  ۶۱۳ عضوى آلمان (بوندستاگ) حايز كرسى هستند. حتى جم اوزدمير مشهور ترين سياستمدار ترك تبار آلمان كه در مقطع فعلى به عنوان قانونگذار در اتحاديه اروپا فعاليت مى كند، در معرفى خود به كانديداى حزب سبز هاى آلمان براى كسب كرسى در بوندستاگ با مشكلات و موانع عديده اى دست و پنجه نرم مى كند. به نوشته هرالد تريبيون، با توجه به سابقه روابط نزديك فرانسه با مستعمره هاى سابق خود و برخوردارى از بيشترين جمعيت مسلمان در قياس با ديگر كشورهاى اروپايى، بحث مطرح شده پيچيدگى بيشترى پيدا مى كند. چندى پيش پس از پيروزى اوباما، شمارى از سياستمداران فرانسوى با امضاى مانيفستى كه توسط يزيد سابق فرزند يك مهاجر ميليونر الجزايرى تدوين شده بود، خواستار آن شدند كه اصل برابرى و مساوات براى مهاجران طرد شده جامعه «على الظاهر كور فرانسه» از طريق تدوين برنامه اى جدى به واقعيت تبديل شود. در اين مانيفست آمده است: انتخاب باراك اوباما به طرز كاملا آشكارى نمايانگر عمق كاستى ها و نواقص جمهورى فرانسه بود؛ نواقصى كه ما را از كشورى كه شهروندانش مى دانند چگونه ابهامات نژادى خود را دفع كنند، جدا مى كند. اين مانيفست مورد حمايت كارلا ساركوزى همسر رييس جمهور فرانسه قرار گرفت به طورى كه وى در گفت وگو با روزنامه دومانش بيان كرد: تعصبات ما خيانتكارانه است. اميدوارم عامل و تاثيرات اوباما به تغيير جامعه ما كمك كند. با وجود اينها روزنامه فرانسوى زبان و محافظه كار فيگارو، خود جامعه اقليت فرانسه را مقصر اصلى انزوايشان بر شمرده است. اين روزنامه اشاره داشته كه پيروزى اوباما از نوع پرورش و آموزشش و همچنين موفقيتش در برقرارى ارتباط و تعامل با جامعه اى بزرگتر و ابراز و انتقال ارزش هايش به آن گستره اجتماعى نشأت مى گيرد. به نوشته فيگارو، از اين مقطع زمانى به بعد اوباما بايد به عنوان يك الگو براى مهاجران جوانى باشد كه نسبت به احساس تعلقشان به كشور خود شك و ترديد دارند. جوامع اقليت كه تبعيد و دورى را به خواست خود انتخاب كرده اند، در قياس با آمريكايى هاى سياهپوست خيلى بيشتر مى توانند خود را اثبات كنند.
چشم انداز بهبود روابط روسيه با غرب
107592.jpg
گرچه مدت زمانى است كه ابرهايى تيره بر روابط آمريكا و روسيه سايه افكنده اند، اما ديميترى مدودف، رئيس جمهور روسيه بر اين باور است كه تنش هاى موجود ميان كرملين و كاخ سفيد پس از انتقال قدرت به اوباما به سرعت بر طرف خواهند شد. مدودف در نخستين ديدار خود از آمريكا به عنوان رئيس جمهور روسيه و در حاشيه اجلاس سران گروه ۲۰ در واشنگتن سخن از بحران اعتماد ميان دو كشور راند. مدودف ابراز اميدوارى كرد كه با حضور اوباما در كاخ سفيد در بيست ژانويه سال آينده اين شرايط بى اعتمادى دوجانبه از ميان برداشته شود. رئيس جمهور روسيه كه در «شوراى روابط خارجى» در آمريكا سخن مى راند، اضافه كرد كه در حال حاضر چشم انداز جديدى براى همكارى هاى استراتژيك با آمريكا وجود دارد. روسيه تاكنون با كشور چين همكاريهاى استراتژيك داشته است.
اختلاف بر سر سيستم دفاع موشكى
مدودف ابراز تمايل كرد كه به سرعت پس از انتقال قدرت در كاخ سفيد با اوباما ديدار داشته باشد. رئيس جمهور روسيه اشاره كرد كه در ديدار نخست اولويتى براى موضوع مورد گفتگو در نظر نگرفته است، اما اين شروع خوبى خواهد بود كه در مورد سيستم دفاع موشكى آمريكا در لهستان و جمهورى چك بتواند با اوباما به رايزنى بپردازد. مدودف اضافه كرد: «اميدوارم كه رئيس جمهور و دولت جديد آمريكا مايل به گفتگو بر سر سپر دفاع موشكى باشند.» اولين نشانه ها حاكى از آن است كه اوباما به راحتى موافق استقرار سيستم دفاع موشكى و برنامه هاى بوش در اروپا نيست. از سوى ديگر مدودف براى نخستين بار آمادگى خود را براى پذيرش سيستم دفاع موشكى تحت شرايط معينى ابراز داشت. مدودف بيان داشت كه ما فرصت براى حل اين مشكل را در شرايط حاضر داريم. آمريكا و روسيه يا بايد بر سر سيستم دفاع موشكى در مقياس جهانى به توافق دست يابند و يا اينكه راه حلى براى برنامه كنونى آمريكا پيدا كنند كه رضايت روسيه را نيز جلب كند. رئيس جمهور روسيه بيان داشت كه كشور وى طرفدار سيستم جهانى دفاع موشكى با در نظر گرفتن برخى از «عناصر ملى و منفرد» است. مدودف با توضيحات خود به مواضع پوتين، رئيس جمهور سابق روسيه، مبنى بر استقرار سيستم دفاعى مشترك ميان آمريكا و روسيه بسيار نزديك شد. رئيس جمهور روسيه بيان داشت كه مايل به تشديد اختلافات ميان دو كشور نيست و بدون گام نخست از سوى آمريكا، روسيه هيچگاه پيشقدم براى انجام اقدامى در اين زمينه نخواهد شد.
فشار بر اوباما؟
مدودف يك روز پس از انتخابات آمريكا بيان داشته بود كه در پاسخ به استقرار سپر موشكى آمريكا در لهستان و جمهورى چك، روسيه نيز به نوبه خود در منطقه كالنين گراد در كنار درياى بالتيك موشك هاى ميان برد مستقر خواهد كرد. پيش از اين نيز روسيه اقدمات عملى خود براى خلع سلاح را متوقف ساخته بود. رئيس جمهور روسيه در اين زمينه اظهار داشت كه با اعلام اين تصميمات، در چنين زمانى قصد نداشته كه باراك اوباما را تحت فشار قرار دهد.
ناهماهنگى در اتحاديه اروپا
آمريكا درصدد است كه در جمهورى چك تاسيسات رادار و در لهستان موشك هاى دفاعى خود را مستقر سازد. روسيه اين اقدامات را تهديدى براى منافع خود مى داند. ساركوزى، رئيس جمهور فرانسه، نيزدر رابطه با برنامه هاى دفاع موشكى آمريكا بيان داشت، هر كشورى حق دارد كه در اين زمينه تصميمى مستقل اتخاذ كند. در اجلاس اتحاديه اروپا با روسيه در شهر نيس، فرانسه به عنوان رئيس شوراى اتحاديه اروپا از مسكو و واشنگتن خواسته بود كه از برنامه هاى موشكى خود دست بردارند. اما دولت لهستان در انتقاد به سخنان ساركوزى بيان داشت كه وى وكالتى از سوى اتحاديه اروپا براى مذاكره با روسيه نداشته است.