نسخه
PDF
شماره ۵۷۴۹ - ۲ آذر ۱۳۸۷ - ۲۳ ذيقعده ۱۴۲۹ - ۲۲ نوامبر ۲۰۰۸ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
مرورى بر زندگى ادبى «جلال آل احمد» در سالروز تولدش؛
نثر «آل احمد» نثرى است شتابزده، كوتاه، تاثيرگذار و در نهايت ايجاز
عبدالحى شماسى، نمايشنامه نويس و كارگردان تئاتر:
زمينه آشنايى درام نويسان را با تفاسير قرآن فراهم آوريم
مرورى بر زندگى ادبى «جلال آل احمد» در سالروز تولدش؛
شجاعت قلم و مناعت انديشه
نثر «آل احمد» نثرى است شتابزده، كوتاه، تاثيرگذار و در نهايت ايجاز
107754.jpg
آيينه هنر: جلال الدين سادات آل احمد، معروف به جلال آل احمد، فرزند سيد احمد حسينى طالقانى در دوم آذر ماه سال ۱۳۰۲ در محله سيد نصرالدين از محله هاى قديمى شهر تهران به دنيا آمد. پدرش در كسوت روحانيت بود و از اين رو جلال دوران كودكى را در محيطى مذهبى گذراند. او پس از اتمام دوره دبستان، تحصيل در دبيرستان را به صورت شبانه آغاز كرد، مرحوم آل احمد اين دوران را اينگونه شرح مى داده است: « دبستان را كه تمام كردم، ديگر نگذاشت درس بخوانم كه : برو بازار كار كن تا بعد ازم جانشينى بسازد. و من رفتم بازار. اما دارالفنون هم كلاس هاى شبانه باز كرده بود كه پنهان از پدر اسم نوشتم.» پس از ختم تحصيل دبيرستانى، پدر او را به نجف فرستاد تا در آنجا به تحصيل در علوم دينى بپردازد، البته او خود به قصد تحصيل در بيروت به اين سفر رفت، اما در نجف ماندگار شد. اين سفر چند ماه بيشتر دوام نياورد و جلال به ايران بازگشت. در «كارنامه سه ساله» ماجراى رفتن به عراق را اين گونه شرح مى دهد: «تابستان ۱۳۲۲ بود، در بحبوحه جنگ، با حضور سربازان بيگانه. به قصد تحصيل به بيروت مى رفتم كه آخرين حد نوك دماغ ذهن جوانى ام بود و از راه خرمشهر به بصره ونجف مى رفتم كه سپس به بغداد و الخ .... اما در نجف ماندگار شدم. ميهمان سفره برادرم. تا سه ماه بعد به چيزى در حدود گريزى، از راه خانقين و كرمانشاه برگردم. كله خورده و كلافه از برادر و پدر.» بازگشت از اين سفر، آغاز دوران كشف دنياى شخصى  آل احمد بود. نخستين داستانش را در سال ۱۳۲۴ با نام «زيارت» در مجله سخن به چاپ رساند و در همان سال، اين داستان در كنار چند داستان كوتاه ديگر در مجموعه «ديد و بازديد» به چاپ رسيد. آل احمد كه از دانشسراى عالى در رشته ادبيات فارسى فارغ التحصيل شده بود، تحصيل را تا دوره دكتراى ادبيات فارسى نيز ادامه داد، اما در اواخر تحصيل از ادامه آن دورى جست و به قول خودش: از بيمارى (دكتر شدن) شفا يافتم. در سال ۱۳۲۶ به استخدام آموزش و پرورش درآمد. در همان سال، كتاب «از رنجى كه مى بريم» چاپ شد كه مجموعه ۱۰ قصه كوتاه بود و در سال بعد «سه تار» به چاپ رسيد. پس از اين سال ها آل احمد به ترجمه روى آورد. در اين دوره، به ترجمه آثار «ژيد» ، «كامو»،«سارتر» و «داستايوفسكى» پرداخت. نكته اى كه در زندگى آل احمد جالب توجه است، زندگى مستمر ادبى او است. به نوشته دانشنامه رشد، به طور كلى نثر آل احمد نثرى است شتابزده، كوتاه، تاثيرگذار و در نهايت كوتاهى و ايجاز. آل احمد در شكستن برخى از سنت هاى ادبى و قواعد دستور زبان فارسى شجاعتى كم نظير داشت و اين ويژگى در نامه هاى او به اوج مى رسد اغلب نوشته  هايش به گونه اى است كه خواننده مى تواند بپندارد نويسنده هم اكنون در برابرش نشسته و سخنان خود را بيان مى كند. جلال در سال هاى فرجامين زندگى، با روحى خسته و دلزده از تفكرات مادى به تعمق در خويشتن خويش پرداخت تا آنجا كه در نهايت، پلى روحانى و معنوى بين او و خدايش ارتباط برقرار كرد. او در كتاب «خسى در ميقات» كه سفرنامه حج اوست به اين تحول روحى اشاره كرده و مى گويد: «ديدم كه كسى نيستم كه به ميعاد آمده باشد كه خسى به ميقات آمده است...» اين نويسنده پر توان كه همواره به حقيقت مى انديشيد و از مصلحت انديشى مى گريخت، در اواخر عمر پر بارش، به خانه اى در ميان جنگل هاى اسالم كوچ كرد. جلال آل احمد، نويسنده توانا و هنرمند سرانجام در سن چهل و شش سالگى زندگى را بدرود گفت.
عبدالحى شماسى، نمايشنامه نويس و كارگردان تئاتر:
براى تثبيت ژانر تئاتر دينى بايد برنامه ريزى شود
زمينه آشنايى درام نويسان را با تفاسير قرآن فراهم آوريم
107757.jpg
عبدالحى شماسى معتقد است: «آفت تئاتر دينى به طمع برخى دست  اندركاران براى گرفتن تسهيلات و بودجه باز مى گردد.» عبدالحى شماسى؛ نمايشنامه نويس و كارگردان تئاتر؛ به شبستان گفت: «به وجود ژانر مستقل دينى در تئاتر اعتقاد دارم و دليل اين نظر را ارايه كارهاى موفق مذهبى در طى يك دهه اخير مى دانم. معجزه اسلام و پيامبرش كتاب قرآن است و همه ما با مضامين و قصص قرآن آشنايى داريم و مى توانيم به راحتى از آن ها در خلق نمايشنامه هايى مناسب و در شأن قرآن استفاده كنيم.» وى در ادامه افزود: «وجود عناصر مختلف انسان شناسانه و جامعه شناسانه در تمام آيات قرآن به هنرمند اين فرصت را مى دهد كه بتواند در نمايشنامه اش طيف متنوعى از موضوعات را در معرض ديد مخاطب قرار دهد.» شماسى استفاده وفادارانه از مضامين دينى و قرآنى را در تشكيل ژانر مستقل تئاتر دينى موثرترين عامل ذكر كرد و تأكيد  كرد: «در خلق هر اثر هنرى چه در عرصه تئاتر و يا سينما به  هر حال تاثير خودآگاهانه و يا ناخودآگاهانه اى از دين و كتاب آسمانى ديده مى شود. وقتى هنرمند كارى را آغاز مى كند روح و جلوه دينى و قرآنى در كارش شكل مى گيرد.» نويسنده نمايشنامه «گوهر پنهان» معتقد است: «براى تثبيت ژانر تئاتر دينى بايد سال ها برنامه ريزى شود تا مانند ژانر هاى ديگر از جمله كمدى، تراژدى، ملودرام و ... براى مخاطب پذيرفتنى شود. همچنين ايمان قلبى هنرمند، پژوهش و تحقيق در زمينه دين و قرآن و شناخت اصول درام از عناصر مهم در ساخت ژانر تئاتر دينى به شمار مى رود.» وى در ادامه خاطر نشان ساخت: «از آنجا كه در قرآن كريم و تاريخ صدر اسلام بخش مهمى از روايت ها به تاريخ و داستان اديان الهى مى پردازد پس مى توانيم در اجراى تئاتر، كارهايى با گرايش تاريخى داشته باشيم كه دينى و قرآنى هم باشد و براى اين كار بايد ضرورت ايجاد شود كه ضرورت همان چيزى است كه ما از اثر هنرمند درك مى كنيم و در ادامه با آن ارتباط برقرار مى كنيم.» كارگردان نمايش «قرارداد ۱۹۱۹» با اشاره به اين مطلب كه هنرمند تئاتر به فن و تكنيك كار درام آشنا است و مانند يك طلبه و روحانى نيست كه دوره عاليه مفاهيم قرآنى و دينى را گذرانده باشد و قدرت تفسير و تأويل را داشته باشد گفت: «براى دستيابى به موفقيت در اين زمينه دوره هاى تفسير و آموزش براى هنرمندان تدارك ديده شود زيرا هنوز هم بعد از گذشت سال  ها از نزول قرآن برخى از مفاهيم و رازهاى آن كشف نشده باقى مانده است حال چطور انتظار مى رود هنرمند در اثرش بدون نقص به موضوعات قرآنى بپردازد .» وى در پايان آفت تئاتر دينى را طمع برخى دست  اندركاران براى گرفتن تسهيلات و بودجه مى داند و راهكار اين معضل را تخصيص جشنواره اى مستقل و تخصصى در اين زمينه عنوان  كرد.
معرفى نامزدهاى جايزه كتاب كاستا
107742.jpg
فهرست نامزدهاى جايزه كتاب «كاستا»؛ از معتبرترين و قديمى ترين جوايز ادبى بريتانيا؛ اعلام شد. هيأت داوران جايزه كتاب «كاستا» كه تا دو سال قبل به «ويت بردز» معروف بود، ۲۰ نويسنده را به عنوان نامزدهاى اين جايزه در سال ۲۰۰۹ معرفى كرده است. جايزه كتاب «كاستا» در پنج بخش رمان اول، كتاب كودك، بهترين رمان، مجموعه شعر و شرح  حال كودك برگزار مى شود. برندگان هريك از اين بخش هاى پنج گانه پس از دريافت جايزه ۷۵۰۰ دلارى، در مرحله دوم براى كسب عنوان كتاب سال كاستا، كه ۵۰هزار دلار ارزش آن است، رقابت مى كنند. به گزارش روزنامه گاردين، امسال در بخش بهترين رمان اول، «رفتار شاپرك ها» نوشته پاپى آدامز، «مطرود» نوشته سادى جونز، «كودك ۴۴» نوشته تام راب اسميت و «درون نهنگ» نوشته جنى رونى نامزد شده اند. در بخش بهترين كتاب كودك، «پسران خوش خيال» نوشته كيث گرى، «خاطرات كاربن» نوشته ساسى ليود، «فقط هنرى» نوشته ميشل ماگوريان و «سوپ خراب» نوشته جنى والنتين چشم به كاستاى ۲۰۰۹ دوخته اند. در بخش بهترين رمان، «كتاب  مقدس مخفى» نوشته سباستين برى، «دست ديگر» نوشته كريس كليو، «دختر يك پارتيزان» نوشته لوييس دوبرنير و «لطمه روحى» نوشته پاتريك مك گراث به عنوان نامزد انتخاب شده اند. در بخش بهترين مجموعه شعر، «به خاطر هرآن چه مى دانى» اثر كياران كارسون، «واژه شكسته» اثر آدام فولدز، «يكشنبه در خشك شويى» نوشته كاترين سيموندز و «رستگارى جين» اثر گرتا استودارت از سوى هيأت داوران انتخاب شده اند. همچنين در بخش بهترين شرح  حال كودك، «جايى به سمت پايان» نوشته ديانا آتيل، «بالرينا بلومزبرى» نوشته جوديث ماكرل، «اگر هنوز مرا نمى شناسى» اثر ساتنام سانگرا و «چاگال» نوشته جكى وولشلاگر حضور دارند. جايزه كتاب كاستا كه در سال ۱۹۷۱ راه اندازى شده است، هرساله بهترين كتاب هاى سال از نويسندگان ساكن انگلستان و ايرلند را مورد تقدير قرار مى دهد. برندگان پنج  بخش اعلام شده روز ششم ژانويه ۲۰۰۹ معرفى خواهند شد و مراسم معرفى برنده نهايى جايزه «كتاب سال كاستا»ى ۲۰۰۹ نيز روز ۲۷ ژانويه در لندن برگزار خواهد شد.
فراخوان سومين سوگواره پوسترهاى عاشورايى
107745.jpg
آيينه هنر: فراخوان سومين سوگواره پوسترهاى عاشورايى در دو بخش منتشر شد. مركز هنرهاى تجسمى حوزه هنرى در راستاى اهداف فرهنگى وهنرى خود سومين سوگواره پوسترهاى عاشورايى را در دوبخش «حماسه  عاشورا» به عنوان موضوع اصلى و «قمربنى هاشم، حضرت ابوالفضل (ع)» به عنوان موضوع ويژه در ماه محرم سال جارى برگزار مى كند. اين سوگواره همزمان درتهران و سى استان كشور برپا مى شود و هر هنرمند مى تواند با پنج اثر دراين نمايشگاه شركت كند، كه آثار انتخابى دركتاب نمايشگاه به چاپ مى رسد. دراين دو بخش سه برگزيده اول تا سوم انتخاب مى شود و به ده هنرمند برگزيده لوح تقدير و يك سكه اهدا مى شود. دركنار دو بخش اصلى اين سوگواره يك بخش جنبى هم برگزار خواهد شد كه باعنوان «طراحى كتيبه عاشورا» آثار متناسب با اشعار حماسه كربلا را كه با نگاهى نو و متناسب با نمونه هاى سنتى قابليت چاپ و تكثير برروى پارچه داشته باشد، انتخاب مى كند. هنرمندان متقاضى تا ۲۸ آذر براى ارائه آثار خود فرصت دارند و كار انتخاب آثار ۳۰ آذر آغاز مى شود. اين نمايشگاه از ۱۴ الى ۲۶ دى ماه سال جارى در خانه هنرمندان ايران و نگارخانه ابوالفضل عالى (حوزه هنرى) برپا مى شود.
تمديد دومين مسابقه نمايشنامه نويسى كودك و نوجوان
107751.jpg
آيينه هنر:مهلت ارسال آثار دومين مسابقه سراسرى نمايشنامه نويسى براى كودكان و نوجوانان با درخواست نويسندگان تا ۱۴ آذر تمديد شد. اين مسابقه را فرهنگسراى هنر با همكارى بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس برگزار مى كند و موضوع آن آزاد است. با توجه به همزمانى سى امين سالگرد پيروزى انقلاب چهار نمايشنامه منتخب داوران با موضوع انقلاب علاوه بر دريافت جوايز ويژه از حمايت هاى معاونت هنرى سازمان فرهنگى هنرى شهردارى تهران برخوردار خواهند شد. همچنين چهار نمايشنامه منتخب هيات داوران با موضوع دفاع مقدس علاوه بر دريافت جايزه از بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس براى توليد حمايت خواهند شد. صبر و پايدارى در برابر نابرابرى و بى عدالتى، دفاع از ميهن و عقيده، دفاع مقدس الگوى غلبه بر دشمن و سهم كودكان در دفاع مقدس از موضوع هاى محورى اين بخش است. چهار نمايشنامه منتخب هيات داوران با موضوع نماز  هم از حمايت هاى ويژه ستاد اقامه نماز سازمان فرهنگى هنرى شهردارى تهران برخوردار خواهند شد. در هر يك از دو بخش موضوعى آزاد و دفاع مقدس به نفرات اول تا سوم ۴۵ ، ۳۰ و ۱۵ ميليون ريال جايزه همراه با چاپ متن و ايجاد امكان عمومى نمايش اهدا مى شود. از تمام نمايشنامه نويسان دعوت مى شود دو نسخه از آثار خود را به همراه فرم هاى ثبت نام حداكثر تا ۱۴ آذر به تهران، خيابان شريعتى، خيابان جلفا، كانون نمايش فرهنگسراى هنر ارسال كنند.
حراج آثار استادان هنر در سوتباى
آيينه هنر: دومين دور حراج آثار هنرى با عنوان «استادان هنر» در خانه مزايده سوتباى لندن برگزارخواهد شد. دومين دوره فروش آثار نقاشى با حراج نقاشى هايى از «فرانس  ون ماير»، «پيتر بروگل»، «جان بروگل» در عصر روز چهارشنبه، سوم دسامبر برپا مى شود. مهمترين اثر در اين حراجى، يك نقاشى از ون ماير است كه پيش بينى مى شود بين ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار پوند به فروش رود. اين اثر، بانويى را در ژاكت قرمز نشان مى دهد كه به يك طوطى غذا مى دهد. اين تابلو از معروف ترين آثار ون ماير است و كپى هاى فراوانى از آن توسط نقاشان كشيده شده است.
سخنرانى مرادى كرمانى پيرامون تاثير ادبيات كودك
آيينه هنر: هوشنگ مرادى كرمانى؛ نويسنده؛ فردا يكشنبه سوم آذر در بنياد ايرانشناسى سخنرانى خواهد كرد. اين نشست تخصصى با عنوان «تاثير ادبيات كودك و نوجوان در آموزش زبان فارسى» برگزار مى شود و اعضاى بنياد ايران شناسى و فرهنگستان زبان ادب فارسى در اين نشست حضور خواهند داشت. نشست فوق از سوى بنياد ايران شناسى و با همكارى فرهنگستان زبان و ادب فارسى برگزار مى شود.
تاسيس موسسه فرهنگى هنرى «ايرج بسطامى» در بم
107748.jpg
آيينه هنر: موسسه فرهنگى، هنرى «ايرج بسطامى» به منظور انجام فعاليت هاى فرهنگى و هنرى موسيقى در بم كرمان راه اندازى مى شود. بنا به درخواست خانواده زنده ياد ايرج بسطامى و پيگيرى معاونت امور هنرى، مجوز موسسه فرهنگى، هنرى ايرج بسطامى از سوى دفتر توسعه مشاركت هاى فرهنگى، هنرى صادر شد. اين موسسه در زمينه فعاليت هاى هنرى ازجمله برگزارى همايش ها، جشنواره ها و نمايشگاه هاى فرهنگى، هنرى براى زنده ياد ايرج بسطامى، انجام فعاليت هاى انتشاراتى و تهيه و تكثير آثار صوتى و شنيدارى اين هنرمند و دوره هاى آموزشى كوتاه مدت فعاليت خواهد كرد. ايرج بسطامى، خواننده شهير موسيقى سنتى، در زلزله بم درگذشت.