تاريخ پيدايش گيتار از قرن پانزدهم ميلادى آغاز مى شود اما بايد اين موضوع را همواره در نظر داشت كه پيش از قرن پانزدهم سازهايى نظير سيتولا (گيتار لاتين) و سدرا كه جزء سازهاى هم خانواده گيتار هستند مورد استفاده نوازندگان بودند (قرن ۱۳ و ۱۴) حتى پيش از اين تاريخ نيز اسنادى وجود دارد كه در آن سازهاى شبيه به گيتار نمايش داده شد كه از جمله مهمترين آنها مى توان به راهروى قصر سانديگو دكمپستلا و همچنين تصويرى بر روى مقبره اى در شهر اشتوتگارت آلمان اشاره نمود. براى نخستين بار گيتارى كه تا حدودى شبيه به گيتار امروزى مى نمود (سازى با فرم عدد ۸ انگليسى، پهلوهايى موازى و بدنه اى مسطح) در قرن پانزدهم ميلادى به واسطه تكامل ۲ ساز هم خانواده آن به نام سيتلا (گيتار لاتين) و سدرا پديدار گشت. در واقع تاريخ پيدايش گيتار (گيتارى كه شبيه به گيتار امروزى باشد) از قرن پانزدهم ميلادى آغاز مى گردد اما در صورتى كه بخواهيم تاريخ سازهاى هم خانواده آن را بررسى كنيم بايد به پانزده قرن پيش از ميلاد مسيح در مصر برگرديم. گيتار در قرن پانزدهم پس از ميلاد مسيح داراى ۴ سيم بود كه ۳ عدد از اين سيم ها جفت و سيم اول تك بودند. در قرن پانزدهم در حالى كه تاريخ پيدايش گيتار نخستين مراحل ترقى خود را مى پيمود، عود، سازى تكامل يافته به شمار مى رفت چرا كه از قرن ۸ به بعد با يورش اعراب به اسپانيا وارد اروپا گرديد اما برخلاف تصور عموم موسيقيدانان تكامل عود (لوت) هيچ نقشى در شكل گيرى گيتار نداشت و اين ۲ ساز ۲ مقوله كاملاً جدا از هم هستند. ساز مهم ديگرى كه در اواسط قرن پانزدهم پديدار گشت سازى به نام ويهوئلا بود كه البته تنها در اسپانيا مورد استفاده نوازندگان بود. با اينكه ويهوئلا از اواسط قرن پانزدهم شكل رفت اما قديمى ترين آثارى كه براى ويهوئلا نوشته شدند و امروز به دست ما رسيده اند متعلق به ۱۵۳۵ ميلادى يعنى يك قرن بعد از آن هستند. اين ساز در اواخر قرن شانزدهم جاى خود را به گيتار دارد. گيتارى كه از قرن پانزده به بعد وجود داشت اما در اواخر قرن شانزدهم يك سيم به آن اضافه گرديد و تبديل به گيتار ۵ سيم (۵ سيم جفت) شد. لازم به ذكر است گيتار ۵ سيم با نام ديگرى نظير گيتار اسپانيايى نيز شناخته مى شود. نخستين سندى كه در آن از واژه گيتار نام برده شده متعلق به قرن ۱۳ ميلادى در كتاب الكساندر است. گيتار لاتين (سيتولا) كه در قرن سيزدهم مورد استفاده نوازندگان قرار گرفت، داراى سيم هايى از جنس روده حيوانات بود كه اين سيم ها توسط مضراب نواخته مى شدند. اين ساز اغلب در مجالس شاد و آوازها به كار برده مى شد. در اكثر تصاوير به جا مانده از آن دوران سيتولا (گيتار لاتين) به همراه ساز فيدل (سازى شبيه به ويلون) نشان داده شده است.واژه گيتار احتمالاً ريشه هاى خود را از واژه يونانى KITHARA و يا از واژه افغانى كيتار گرفته است. در حدود پانزده قرن پيش از ميلاد مسيح در مصر نوعى گيتار اختراع گرديد كه توسط زنان و مردان با مضراب نواخته مى شد. در قرون وسطا گيتار با نام هاى مختلفى نظير چيتارا، كروتا، روتا ناميده مى شد كه سرانجام در قرن سيزدهم واژه گيتار شكل گرفت. نخستين آثار براى گيتار ۴ سيم در سال ۱۵۴۶ در كتاب آلنسو مودارا به شكل تبلاجر به چاپ رسيدند. نخستين تبلاچر توسط ارگ نوازى آلمانى به نام كونارد پومن در قرن پانزدهم اختراع شد. جالب اينجاست كه او از ابتداى تولد نابينا بود. از اواسط قرن هجدهم تبلاچر كم كم ارزش خود را از دست داد و جاى خود را به نت نويسى امروزى داد. نخستين مجموعه قطعات تصنيفى براى گيتار كه در آن از نت نويسى معمولى استفاده شده متعلق به مرچى بود كه تحت عنوان «Le guide des ecoliers de guitarre» در شهر پاريس به چاپ رسيد.
* www.artmusic.ir

سعيد انصافى؛ تصويرگر كتاب و گرافيست؛ با بيان اين كه رابطه تصويرگران و نويسندگان ايرانى هم اكنون در سطع ضعيفى قرار دارد، گفت: «موج جديدى از رابطه نويسندگان و تصويرگران به وجود آمده؛ اما همچنان اين رابطه در سطحى غير حرفه اى باقى مانده است. انصافى در گفت وگو با خبرگزارى كتاب، درباره روابط كنونى نويسندگان و تصويرگران اظهار داشت: «كسب موفقيت هاى تصويرگران ايرانى در جشنواره هاى بزرگ سبب شده تا نويسندگان نيز به ايجاد رابطه با تصويرگران ترغيب شوند؛ اما در مجموع هنوز اين روابط به سطح مطلوبى نرسيده است.» اين تصويرگر تاكيد كرد:  «اكنون بسيارى از نويسندگان در گالرى هاى تصويرسازى حضور مى يابند تا ارتباط خود را با آثار تصويرى بهبود بخشند.» انصافى با اشاره به نقش ناشران در ايجاد رابطه مثبت ميان تصويرگر و نويسنده يك اثر، گفت: «برخى ناشران به نويسنده و برخى به تصويرگر بهاى بيشترى داده اند؛ در صورتى كه معتقدم هيچ يك از اين دو بخش بر ديگرى برترى ندارد و هر دو مكمل يكديگرند.» وى ادامه داد: «مديريت سليقه اى در صنعت نشر تا حدود زيادى بر دورى نويسنده و تصويرگر دامن زده. اين در حالى است كه فعاليت ناشران حرفه اى جهان اين گونه نيست و ناشران به عنوان پلى ميان نويسنده و تصويرگر عمل مى كنند.» وى درباره چگونگى ارتباط ميان نويسنده و تصويرگر بيان داشت: «معتقدم در اين رابطه بايد به صورت غير مستقيم عمل شود تا نه تصويرگر و نه نويسنده سليقه هاى خود را برديگرى تحميل نكنند و زمينه هاى مشترك ذهنى شكل گيرد.» به گفته انصافى، برگزارى نشست ها و سمينارهاى تخصصى در بخش صنعت نشر، تصويرگرى و ادبيات از جمله راه كارهاى بهبود روابط تصويرگران و نويسندگان است. انصافى تاكيد كرد: «تصويرگرى به عنوان هنرى جذاب، در سال هاى اخير پيشرفت هاى فراوانى در كشور داشته و اين پيشرفت را مى توان در بهبود آثار ادبى نيز به كار گرفت.»

فرشيد ابراهيميان معتقد است: «نوآورى و خلاقيت در تئاتر دينى با نگاه هنرمندان به تئاتر ملى و متون كهن پارسى در ارتباطى تنگاتنگ قرار دارد.»فرشيد ابراهيميان، كارگردان تئاتر و استاد دانشگاه؛ در زمينه توجه به عنصر خلاقيت و نوآورى در هنر تئاتر و به خصوص تئاتر دينى گفت: «اصولا در هنر و به ويژه تئاتر موفقيت بستگى به بهره گيرى اجرا از خلاقيت دارد و زمانى موفق هستيم كه در كار جديد باورهاى گذشته را به كنارى بگذاريم و تفكرات خلاقانه را در كار وارد سازيم، اينجاست كه هر منتقدى كه بخواهد ميزان موفقيت اجرايى را بيان كند به ميزان تفاوت آن با كارهاى قبلى اش مى پردازد.» ابراهيميان در مورد نوآورى در سياست گذارى ها و مديريت تئاتر گفت: «اساسا وقتى در يك حكومت دينى زندگى مى كنيم تمام سياست گذارى ها بايد هدفمند و خلاقانه باشد. وجود بايدها و نبايد ها خودش دست و پا گير مى شود و نمى گذارد مديران با فراغ بال به تصميم گيرى و سياست گذارى بپردازند در اين شرايط گمان مى كنم وظيفه اصلى مديران فرهنگى اعتماد به هنرمندان و كارشان است.» كارگردان نمايش «سرايدار» در زمينه نوآورى و خلاقيت در تئاتر دينى براى حضور در عرصه بين المللى تاكيد كرد: «نكته مهم در عرصه بين المللى رويكرد و توجه به تئاترهاى ملى و متون كهن پارسى است. شاهنامه فردوسى را در نظر بگيرد كه يك تراژدى كهن و بزرگ ملى ايرانى است و مى تواند زمينه اصلى نمايش هايى باشد كه با تلفيق نشانه هاى دينى در آن وراى مرزها مخاطب حقيقت  جو و دين  خواه را جذب كند.» وى در ادامه تصريح كرد: «اگر بخواهيم به صورت عملى باعث ايجاد خلاقيت بشويم بايد از تفكرات اهالى تئاتر به گونه گسترده ترى استفاده كنيم و مسئولان مجال بروز انديشه هاى جديد و نو را فراهم كنند و يك اعتماد و تفاهم دو جانبه بين هنرمندان و مسئولان فرهنگى شكل بگيرد.» عضو هيات مديره انجمن منتقدان و نويسندگان خانه تئاتر در مورد شعار سال ۸۷ با عنوان نوآورى و شكوفايى و ثاثير آن بر شكوفايى تئاتر در ايران تا اين زمان گفت: «نامگذارى ملاك و دليل شكل گيرى موقعيت نيست ولى بايد در نظر داشت در هر مقوله اى به ويژه هنر براى پيشرفت و تعالى در هر زمان نيازمند راهكارهاى خلاقانه هستيم. من معتقدم با اين نامگذارى تلاش و جديت در ارايه اثرى خلاقه در بين هنرمندان تئاتر در طى اين مدت بيشتر شده است.» وى در ادامه افزود: «اسلام و قرآن در همه عرصه ها انسان را رو به تكامل مى  خوانند و به نوعى جانشين خداوند در روى زمين مى دانند. انسان هم بايد براى تحقق اين امر بيشتر به خودش توجه نشان دهد و هنرمندى كه تئاتر دينى كار مى كند اول بايد از خودش شروع كند و نوآورى را در درونش شكل بخشد و در ادامه بر روى صحنه عينيت دهد.» ابراهيميان در پايان خاطرنشان كرد: «تا زمان شكل نگرفتن تغيير اساسى در نوع نگاه مسئولان براى رسيدن به نقطه مطلوب در تئاتر دينى تنها بايد صبر پيشه كنيم.»

كتاب «سرمايه» كارل ماركس، نظريه پرداز مشهور اقتصادى، ماه آينده در قالب كتاب تصويرى- مانگا- در ژاپن منتشر مى شود. به گزارش خبرگزارى كتاب، به نقل از تايمز، ژاپنى ها به قصد مطرح كردن نظرات پيچيده اقتصادى ماركس، كتاب «سرمايه» او را يك كتاب تصويرى و يا آن گونه كه در ژاپن معروف است، به صورت «مانگا» منتشر مى كنند. ناشران ژاپنى فرم و قطع خاصى نيز درنظر گرفته اند كه امكان استفاده از اين كتاب را در شرايط و در مكان هاى مختلف فراهم مى كند. اميد مى رود اين كتاب با استقبال چشمگير روبه رو شود. اين در حالى است كه كتاب هاى ضد ماركس در كشور سرمايه دارى ژاپن از پرفروش ترين كتاب ها هستند. كتاب فروشى هاى سراسر ژاپن از هوكايدو تا هيروشيما براى فروش اين كتاب اعلام آمادگى كرده اند. پيش بينى مى كنند اين كتاب به پديده سال تبديل شود. اين كتاب كه اوايل ماه آينده منتشر خواهد  شد، در رده كتاب هاى اجتماعى طبقه بندى مى شود. استفاده از كتاب هاى تصويرى يا كميك بوك ها در ميان ناشران براى بيان و تفسير نظرات سياسى پيشينه اى ديرينه دارد و اين روزها با توجه به مشكلات اقتصادى جهانى به نظر مى رسد اين كتاب مشتاقان فراوانى داشته باشد. كتاب سه جلدى «سرمايه»، مهم ترين اثر ماركس است كه در سال هاى ۱۸۶۷ و ۱۸۸۵ و ۱۸۹۵ منتشر شد.

جايزه جديد «وارويك» از سوى دانشگاه وارويك بريتانيا فهرست اوليه  نامزدهاى خود را معرفى كرد. به گزارش خبرگزارى كتاب ايران، به نقل از سايت خبرى دانشگاه وارويك، اين جايزه، از اين پس هر سال به كتاب منتخب خود، جايزه ۵۰ هزار پوندى هديه مى كند. جايزه وارويك به آثارى تعلق خواهد گرفت كه به زبان انگليسى منتشر شده باشند. نحوه انتخاب كتاب برگزيده نيز چرخشى و بر اساس رويكردهاى مختلف است؛ به اين صورت كه هر سال يك موضوع خاص را مدنظر خواهد داشت. اين جايزه براى نخستين سال خود موضوع «پيچيدگى» را تعيين كرده است. و اما در ميان ۲۰ كتابى كه در فهرست نامزدهاى اوليه اين جايزه به چشم مى خورند، آثارى چون «بقيه سر و صداست» اثر آلكس راث، «سياره زاغه نشين ها» اثر «مايك ديويس»، «هنر قاتل سياسى» نوشته «فرانسيسكو گولدمن» و «يك چيز ديگر» مقاله داستانى به قلم «جان هيوز» ديده مى شوند. فهرست اوليه جايزه وارويك شامل ۱۲ اثر غيرداستانى و ۸ كتاب داستانى است. دانشگاه وارويك كه در وارويك شاير انگلستان واقع است، اين جايزه را براى دفاع دوباره از فرم هاى سنتى نوشتن راه اندازى كرده تا علوم سياسى را در برابر رمان، رياضى را در برابر شعر و اقتصاد را در برابر تاريخ به چالش بكشد.

«گرانت موريسون» خالق بتمن اعلام كرد قصد دارد پس از ۷۰ سال با اين قهرمان فناناپذير خداحافظى كند. به گزارش خبرگزارى كتاب، به نقل از بى. بى. سى، «گرانت موريسون»، نويسنده اسكاتلندى فاش كرد قصد دارد كارى كند تا هواداران بتمن شاهد «پايان بروس وين به عنوان بتمن» باشند. بر مبناى شايعاتى كه به دنبال اين خبر رونق گرفته، قرار است بتمن توسط تبهكار مرموزى به نام «دستكش سياه» كشته شود. «موريسون» مى گويد سرنوشتى بدتر از مرگ براى قهرمانش رقم زده كه هيچ كس حتى تصور آن را هم نمى تواند بكند. در هر حال، اولين بار نيست كه يك ابرقهرمان، به سرنوشتى شوم و نافرجام دچار مى شود. مرگ سوپرمن در سال ۱۹۹۲ با ايجاد شوك در ميان طرفدارانش به رونق كم سابقه كتاب هاى تصويرى منجر شد؛ هرچند كه سوپر من پس از آن مرگ موقت، احيا شد و دوباره به دنياى ادبيات بازگشت. اين نويسنده اسكاتلندى پيش از اين داستان هايى درباره «ايكس من» براى انتشارات «مارول» و «سوپرمن» براى «دى. سى كميكز» نوشته و از سال ۲۰۰۶ نوشتن داستان هاى جديد براى دى. سى كميكز را هم آغاز كرده است. بتمن با همكارى «باب كين» به عنوان تصويرگر و «بيل فينگر» به عنوان نويسنده براى كمپانى دى. سى. كميكز منتشر شد و نخستين حضور اين شخصيت، در سال ۱۹۳۹ بود.

نگارخانه اويسى از روز جمعه هشتم آذرماه ميزبان نمايشگاه «۷۰ سال هنر مدرن ايران» شامل ۲۸ تابلو نقاشى از هنرمندان نوگرا مى شود. مسعود اويسى درباره اين نمايشگاه به مهر گفت: «در اين نمايشگاه آثار ايران درودى، احمد اسفنديارى، آيدين آغداشلو، محمد احصايى، نصرا... افجه اى، محمدعلى ترقى جاه، جواد حميدى، محمود جوادى پور، ناصر اويسى، ناصر پلنگى، ايرج كلانترى، لئون كهن، اسرافيل شيرچى، هوشنگ پزشك نيا، صادق تبريزى، منوچهر توانفر، محمدعلى حيدريان، منصوره حسينى، جليل رسولى، مرتضى رازفر، فريده زريور، ابولحسين صديقى، گلشن قربانى نژاد، حسين محجوبى، منوچهر موغارى، فريبا ميرسعيدى، مهدى ويشكايى و هادى هزاوه اى به نمايش درخواهد آمد.» مدير نگارخانه اويسى افزود: «اين نمايشگاه روز جمعه ساعت ۱۶ با سخنرانى مجابى و آغداشلو افتتاح مى شود. نمايشگاه ۷۰ سال هنر مدرن ايران با هدف تجليل از سال ها هنر مدرن برپا شده و در آن آثار پيشكسوتان هنر ايران و اولين فارغ التحصيلان دانشكده هنرهاى زيبا و تاثيرگذاران جريان هنرى دهه ۲۰ به نمايش درآمده است.» نمايشگاه «۷۰ سال هنر مدرن ايران» از روز شنبه ۹ آذرماه هر روز از ساعت ۱۶ تا ۲۰ در نگارخانه اويسى ميزبان علاقمندان به هنر مدرن مى شود و تا ۱۴ آذر ادامه دارد. نگارخانه اويسى در خيابان پاسداران، خيابان گل نبى، خيابان ناطق نورى، كوچه آذر، شماره ۲۰ واقع است.

آيينه هنر: جلد نخست كتاب «خوانش صفحه بدون قرائت متن» به قلم احمدرضا دالوند چاپ و منتشر شد.دالوند در توصيف اين كتاب آورده است:«در ابتداى ورود روزنامه به اين سرزمين، با شكل و شمايل رسانه نوظهور، همان كرديم كه در سابق با نسخ كتب خطى يا چاپ سنگى خود مى كرديم. اما پس از چندى، به تقليد از شكل و شمايل روزنامه هاى خارجى پرداختيم. در طى اين مدت طولانى با حلقه مفقوده اى در پردازش بصرى نشريات خود، غافلانه كنار آمده ايم و آن را خواسته يا ناخواسته از دستور كار خارج كرده ايم. گرافيك مطبوعات ما سال هاست چنين عارضه اى دارد. حلقه مفقوده گرافيك مطبوعات ما، در فقدان انطباق گرافيك سنتى با ضروريات گرافيك مدرن و رسانه اى است.»مؤلف معتقد است اين كتاب مولود مطبوعات ماست. وى با اختصاص پنج بخش مجزا به بررسى «نشانه نوشته»، «تصويرگرى»، «عكس»، «كاريكاتور» و «جلد» در مطبوعات ايران پرداخته است.جلد اول «خوانش صفحه بدون قرائت متن» توسط دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها در نوبت چاپ اول، با قيمت ۲۵۰۰ تومان در ۵۰۰۰ نسخه، چاپ و در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است.

عزت ا... مهرآوران از گردآورى مجموعه اى از ۵۹ بازى نمايشى شاهنامه فردوسى به صورت نمايشنامه هايى كوتاه خبر داد. مهرآوران به مهر گفت: «در حال گردآورى ۵۹ نوع بازى نمايشى نظير فرنگيس بازى، سياوش بازى و... هستم. اين تحقيق در ژانرهاى مختلف به صورت نمايشنامه هايى كوتاه و قابل اجرا در اكثر فضاها منتشر خواهد شد.» وى درباره فعاليت هاى ديگر خود افزود: «در حال تمرين نمايش ابريشم بانو با بازى نسرين صالح آبادى براى حضور در مرحله بازبينى بخش چشم انداز تئاتر فجر هستم. نمايش داستان زنى است كه شوهرش ناپديد شده و اطرافيانش وى را وادار به ازدواج مجدد مى كنند...» عزت ا... مهرآوران نمايش «از برخوانى طومار حيرت» را در ششمين جشنواره سراسرى تئاتر رضوى به صحنه برد.

آيينه هنر: كنسرت موسيقى «رودكى» به سرپرستى و آهنگسازى «سعيد خاورنژاد» و آواز عليرضا قربانى ۹ ، ۱۰ و ۱۱ آذرماه ساعت ۲۱ در تالار وحدت برگزار مى شود. اين اجرا در دو بخش سه گاه و همايون براساس اشعارى از رودكى با حضور ۱۲ نوازنده اجرا مى شود؛ بخش اول با يك پيش درآمد آغاز مى شود و با چهارمضراب سه گاه و يك تصنيف با تركيب دو شعر از رودكى ادامه پيدا مى كند و اجراى يك چهارمضراب با استفاده ازرباعيات رودكى پايان بخش قسمت اول كنسرت خواهد بود؛ بخش دوم كنسرت هم در دستگاه همايون با چهارمضراب همايون «بيداد» و همچنين تصنيفى از تلفيق شعررودكى و شهيد بلخى برگزار مى شود.

آيينه هنر:نهمين نمايشگاه نقاشى هاى «فرحناز پناه» با عنوان «نقش هاى ستاره اى» امروز پنجشنبه، هفتم آذر در نگارخانه شماره دو فرهنگسراى نياوران برپا مى شود. در اين نمايشگاه ۳۰ تابلو به نمايش گذاشته خواهد شد كه به گفته نقاش، همه آثار فى البداهه خلق شده اند و براى نائل آمدن به اين مهم از پاستل به عنوان وسيله اجرايى براى رسيدن به نقش ها و فرم هاى آزاد بهره برده شده است. اين نمايشگاه تا ۱۶ آذرماه همه روزه از ساعت ۱۰ تا۱۹برپا است.

آيينه هنر: فرهنگستان هنر گردهمايى مكتب شيراز را در هشت رشته خوشنويسى، نگارگرى، هنرهاى صناعى، معمارى و شهرسازى، حكمت و عرفان هنرى، ادبيات و زبانشناسى، نسخه شناسى و موسيقى ۱۳ تا ۱۷ آذرماه در تهران و شيراز برگزار مى كند. گردهمايى مكتب شيراز با دبيران علمى جداگانه براى هر رشته، روزهاى ۱۳ و ۱۴ آذرماه با حضور هنرمندان و انديشمندان داخلى و خارجى در تهران برگزار مى شود و روزهاى ۱۶ و ۱۷ آذر شيراز ميزبان گردهمايى مى شود. در اين گردهمايى ۲۵۰ مقاله در هشت همايش ارائه مى شود و ۶۰ عنوان كتاب نيز به چاپ خواهد رسيد. تاكنون ۱۵ جلد كتاب منتشر شده و سلسله بحث هاى گردهمايى مكتب شيراز و همايش ها در قالب كتاب در ماههاى آينده منتشر خواهد شد. اين رويداد فرهنگى روز ۱۳ آذرماه در مجموعه فرهنگى هنرى آسمان افتتاح مى شود و روز ۱۷ آذرماه در شيراز به كار خود خاتمه مى دهد.