شوراى روابط خارجى آمريكا مى گويد در حالى كه به نظر مى رسد جنگ عراق رو به اتمام است، نظريه پردازان آمريكايى در حال تمركز كردن بر جنگ هفت ساله واشنگتن در افغانستان هستند كه برخى از آن به عنوان «جنگ خوب» ياد مى كنند. شوراى روابط خارجى آمريكا در تحليلى نوشته است كه باراك اوباما رئيس جمهورى منتخب آمريكا در تبليغات انتخاباتى خود از طرح هايى براى پايان بخشيدن به جنگ عراق و اختصاص منابع بيشتر به جبهه دوم خبر داده بود و پس از پيروزى در انتخابات نيز همچنان بر آن تاكيد داشته است. به گزارش نووستى اوباما در مصاحبه ۱۶نوامبر خود با برنامه ۶۰ دقيقه شبكه سى بى اس گفته بود به محض اينكه دولت جديد وارد كاخ سفيد شود ما اجراى طرح كاهش نيروها از عراق را آغاز خواهيم كرد. وى در اشاره به مشكل افغانستان گفته بود ما آن تلاش ها را بايد شدت بخشيم. كارشناسان مى گويند تنها افزايش تعداد نيروهاى نظامى در پازل افغانستان مشكل را حل نخواهد كرد. «بارنت روبين» از اساتيد دانشگاه «نيويورك» در تازه ترين مصاحبه خود با شوراى روابط خارجى آمريكا خواستار تلاش هاى بيشتر براى ايجاد يك راه حل سياسى بين طرف هاى درگير در افغانستان شده بود. همچنين به نظر مى رسد درخواست وى براى اتخاذ گرايشى منطقه اى تر نسبت به مشكل افغانستان توسط دولت آتى اوباما در دست بررسى قرار دارد. اين در حالى است كه آمريكا بر اساس طرح اوباما ممكن است به كشورهاى همسايه اى همچون ايران روى آورد و از آنها تقاضاى كمك كند و با برخى عناصر طالبان وارد مذاكره شود. همچين تلاش هايى براى همكارى با قبايل افغان براى از بين بردن سلطه طالبان بر مناطق روستايى، خصوصا در شرق و جنوب شرقى افغانستان، در دست اجرا است. ولى در واقع همسايگان به نظر موانعى در برابر پيشرفت به نظر مى رسند. ژنرال «مايكل هيدن» رئيس سازمان سيا نيز روز ۱۳ نوامبر گفته بود در پاكستان عناصر طالبان و القاعده مجددا در حال گروه بندى و تجديد قوا هستند. طى ماه هاى اخير نيز عليرغم حملات برون مرزى و حملات هوايى نيروهاى آمريكايى، حملات عليه نيروهاى طالبان در جنوب شرقى افغانستان در نزديكى مرزهاى آن با پاكستان افزايش يافته است. تعدادى از تحليلگران نيز معتقدند آمريكا و ائتلافى گسترده از بازيگران بين المللى در افغانستان بايد تلاش ها براى بازسازى اين كشور را بهبود بخشند، خصوصا كه آنها از سال ۲۰۰۱ تا كنون نتوانسته اند مشكلاتى حاد را برطرف سازند. خشكسالى، فقر و ادامه بيكارى در يكى از فقيرترين كشورهاى جهان به همراه احياى مجدد طالبان، افغانستان را به يكى از نگرانى هاى اصلى جامعه بين المللى تبديل كرده است. سازمان هاى بشر دوستانه نسبت به كمبود مواد غذايى هشدار داده اند و بارش زودهنگام برف نيز ممكن است در زمستان سال جارى باعث گرسنگى نزديك به ۸ ميليون نفر (۳۰ درصد جمعيت) گردد. برخى ناظران مسائل افغانستان معتقدند طى ماه هاى آتى ميزان تلفات حاصل از قحطى بسيار بيشتر از خشونت خواهد بود. موسسه «رويال يونايتد سرويسز» مستقر در لندن در گزارش ماه اكتبر خود اعلام كرد بوده كه خشونت شورشيان عليه ماموريت سازمان ملل متحد در افغانستان هر تأثيرى داشته باشد، وفور گرسنگى و سوء تغذيه است كه مانع بزرگترى در برابر پيشرفت آن ايجاد خواهد كرد. باوجود اين پيش بينى هاى غم انگيز نشانه هايى از اميد نيز وجود دارد. طى دو هفته نخست ماه نوامبر قيمت گندم و سوخت اندكى كاهش يافته است كه نشان مى دهد ممكن است روزنه اميدى براى فقراى كشور باشد. براساس اين گزارش حامد كرزاى رئيس جمهورى اسلامى افغانستان كه عمدتا از وى به عنوان مديرى ناتوان در نظارت بر دولتى فاسد ياد مى شود سعى كرده است طى هفته هاى اخير با تغيير كابينه خود به مقابله با چنين انتقاداتى بپردازد. خصوصا كه اينگونه اقدامات ممكن است او را براى حضور مجدد در انتخابات رياست جمهورى كه در اواخر سال ۲۰۰۹ برگزار خواهد شد، آماده سازد. «دانيل ماركى» از اعضاى ارشد شوراى روابط خارجى آمريكا مى گويد ممكن است واشنگتن مجبور باشد با كرزاى كنار بيايد زيرا در واقع هيچ كس بهتر از او نيست. اين در حالى است كه كشورهاى عضو ائتلاف شديدا مخالف اين مساله هستند. «جان هاتون» وزير دفاع انگليس در۱۱ نوامبر گفته بود سال ۲۰۰۸ براى نيروهاى انگليسى و ائتلاف سال دشوارى بوده است. باتوجه به اين، انتخابات ملى در سال آينده نيز به همين اندازه دشوار خواهد بود.
كانديداهاى رياست جمهورى
از سوى ديگر رايزنى هاى مختلفى بين كانديداهاى انتخابات رياست جمهورى افغانستان آغاز شده است و در اين ميان انگليس تلاش دارد تا از اختلاف «حامد كرزاى» با دولت آينده آمريكا بهره ببرد. اين روزها بحث انتخابات رياست جمهورى افغانستان داغتر از بحث گفتگو با طالبان است. تمامى قدرتهاى مطرح سعى دارند تا با تحليل و رايزنى جايگاه خود را در حكومت آينده افغانستان از هم اكنون مشخص كنند. در اين ميان خبر مى رسد كه سفير انگليس چندين ملاقات سرى با حامد كرزاى داشته است. عقيده بر اين است كه انگليس با استفاده از تنش در رابطه بين «حامد كرزاى» و دولت آينده آمريكا به رهبرى «باراك اوباما» قصد دارد تا با تقويت حامد كرزاى، وى را جذب خود كند و در همين راستا تلاش براى تقويت وى را آغاز كرده است. ملاقات «حامد كرزاى» با «گوردون براون» در بازگشت وى از آمريكا نيز سفرى برنامه ريزى شده در همين راستا بوده است. تحليلگران معتقدند كه اين مذاكرات از مدتها پيش بدين سو آغاز شده است و تاخير در انتخابات رياست جمهورى نيز به منظور اجراى برخى از برنامه هاى انگليس براى تقويت «حامد كرزاى» است. از جمله اين برنامه ها پيشرفت در مذاكره با طالبان است تا وى درصد جذب آراء مردمى خود را افزايش دهد. «كرزاى» بدين منظور با «جبهه متحد ملى» كه يكى از وزنه هاى سنگين مخالف وى است نيز رايزنى ها را آغاز كرده است و سعى دارد تا با جذب «برهان الدين ربانى» تزلزل و چند پارچگى در اين جبهه ايجاد كند. عده اى از چهره هاى مطرح سياسى افغانستان مانند «صبغت الله مجددى» نيز در اين كار كرزاى را يارى مى كنند. «صبغت الله مجددى» كه در سمت رياست كميته، جذب مخالفان را در حكومت «حامد كرزاى» بر عهده دارد با استفاده از اين موقعيت خود تلاش دارد تا چهره هاى مخالف را همسو با «كرزاى» سازد. چرخش سياسى «حامد كرزاى» از آمريكا به سوى انگليس سبب شده است تا وى در انتخاب تيم آينده خود نيز نگرشى متفاوت ايجاد كند. كارشناسان معتقدند كه «على احمد جلالى» ديگر چهره مطرح كه به دليل مديريت قوى در دوران وزارت كشور نظر بسيارى را جلب كرده است درصدد است تا با انتخاب يك چهره مطرح و محبوب از بين شيعيان، قسمتى از آراء مردم شيعه را نيز از آن خود كند و اين چهره به احتمال بسيار زياد «احسان الله بيات» خواهد بود. «احسان الله بيات» كه مالك شركت مخابراتى افغان بيسيم (با حدود ۵ ميليون مشترك) و تلويزيون آريانا (دومين تلويزيون مطرح در افغانستان) و همچنين تامين كننده موسسه خيريه بيات است، توانسته است جايگاهى براى خود بين مردم افغانستان باز كند. همچنين طبق اظهارات يك كارشناس افغان «جلالى» درصدد جذب «مارشال فهيم» و «احمد ضياء مسعود» است. خبرهايى وجود دارد كه شمارى از چهره هاى مطرح سياسى مانند محمد محقق، مارشال فهيم، احمد ضياء مسعود و جمعى از تاجران افغان در دبى اجماع نموده اند تا در صورت رسيدن به توافق از «على احمد جلالى» حمايت كنند. «ژنرال عبدالرشيد دوستم» رهبر ازبك كه حمايت خيل وسيعى از مردم شمال افغانستان را دارد و روابط وى با «حامد كرزاى» به تيرگى گراييده است نيز احتمال دارد كه به گروه «جلالى» نزديك شود. «جلالى» در مصاحبه هاى اخير خود با تلويزيونهاى «آريانا» و «طلوع» با بيان نظرات كارشناسانه خود در مورد بحرانهاى افغانستان كه ناشى از رشته دانشگاهى وى است، توانسته است نظر بسيارى از منتقدين و مردم را جلب كند. «اشرف غنى احمد زى» از ديگر چهره هاى مطرح انتخابات است كه به دليل پشتون بودن و سابقه ديرينه خانوادگى وى در امر حكومت دارى شانس زيادى براى انتخاب شدن دارد. تحقيق انجام شده توسط كنگره آمريكا در مورد برندگان احتمالى انتخابات رياست جمهورى افغانستان «اشرف غنى احمد زى» را همراه با «على احمد جلالى» در كنار «حامد كرزاى» برندگان احتمالى دانسته است. نزديكان «اشرف غنى» كه از نفوذ زيادى در بين پشتونها برخوردار هستند و حمايت كشورهاى غربى از اين چهره، مى توانند از مهمترين عوامل موفقيت وى به شمار آيند. در مورد فعاليتهاى اشرف غنى اطلاعات زيادى در دست نيست. ديگر كانديداها كه عبارتند از «رمضان بشردوست»، «عبدالجبار ثابت»، «محمد محقق»، «عبدالرشيد دوستم» به دليل اينكه متعلق به اقوام اقليت هستند، شانس زيادى ندارند. اما هنوز مشخص نيست كه «جبهه متحد ملى» كه متشكل از چند حزب سياسى است، آيا مى تواند بر سر انتخاب يك كانديدا به تفاهم برسد يا خير. در صورتى كه اين حزب بتواند به اين توافق برسد و سران اين حزب مانند «برهان الدين ربانى»، «مارشال فهيم»، «محمد محقق» و ديگران جذب ديگر كانديداها نشوند، كانديداى اين حزب نيز كه قويترين و بزرگترين حزب سياسى در افغانستان است شانس بزرگى دارد.

برنامه اتحاديه اروپا براى مقابله با راهزنى دريايى در شاخ آفريقا، ابعاد مشخصى به خود مى گيرد. سولانا مى گويد، اهداف اين ماموريت ارعاب، جلوگيرى از راهزنى دريايى و بويژه حفاظت از اقدامات امدادى سازمان ملل خواهد بود. به گزارش دويچه وله هنگامى كه چند روز پيش راهزنان دريايى در سواحل شرقى آفريقا موفق به ربودن يك كشتى بزرگ نفتكش شدند، ناتو خود را مسئول نمى دانست، زيرا اين منطقه دريايى، بيرون از حوزه ماموريت ناتو قرار دارد كه سازمان ملل آن را تعيين كرده است. ولى اين پيشامد بار ديگر نشان داد كه مبارزه با راهزنى دريايى در آب هاى سومالى، از چه اهميتى برخوردار است. در هر صورت، تا چند روز ديگر ماموريت نيروى دريايى اتحاديه اروپا، در همكارى تنگاتنگ با ناتو در آب هاى اين منطقه آغاز خواهد شد. بدين منظور، خاوير سولانا و ياپ دهوپ شفر، دو ديپلمات بلندپايه اتحاديه اروپا و ناتو، منظما با هم ديدار دارند تا موضوعات مربوط به همكارى طرفين را هماهنگ كنند.
ماموريتى جدى
به گفته سولانا، اين ماموريتى بسيار جدى است و شرايط عملياتى آن بسيار استوار است. اهداف آن، ارعاب، جلوگيرى از راهزنى دريايى، حفاظت و بويژه حفاظت از اقدامات امدادى سازمان ملل خواهد بود. ولى تمركز اين ماموريت روى حفاظت از كمك هاى انساندوستانه، براى بسيارى از شركت هاى كشتيرانى چونان خارى در چشم است. اين شركت ها از زمانى كه يك نفتكش بزرگ توسط راهزنان دريايى ربوده شده، از ناتو مى خواهند كه با اين معضل از ريشه مبارزه كند. براى آن ها مبارزه ريشه ا ى به اين معناست كه راهزنان دريايى اساسا امكان حركت از بندرها را نداشته باشند. اين بندرها شناخته شده هستند. بنابراين آن ها مى خواهند كه ناتو اين بندرها را محاصره كند. ولى دبيركل ناتو يادآور مى شود كه ناتو در حال حاضر محاصره بندرها را در نظر ندارد، زيرا قطعنامه  هاى سازمان ملل چنين اقداماتى را اجازه نمى دهند. وى مى افزايد كه ناتو در حال بررسى اين موضوع است كه چگونه مى توان با راهزنى دريايى مقابله كرد. به نظر مى رسد كه اين موضوع براى ناتو اهميت فزاينده اى مى يابد. ديگر موضوعات مورد بحث هنگامى كه لخ كاچينسكى رئيس جمهورى لهستان همراه با ميخاييل ساكاشويلى رئيس جمهورى گرجستان، با كاروانى از اتومبيل ها در منطقه اوستياى جنوبى در حركت بودند، صداى تيراندازى به گوش رسيد. ساكاشويلى سربازان روسى را مسئول اين رويداد معرفى كرده است. ولى سولانا و شفر در ديدار خود واكنش خويشتندارانه اى درباره اين پيشامد نشان دادند و هر دو اعلام كردند كه از آن آگاهى چندانى ندارند. در عوض موضوع بوسنى هرزه گوين به گونه اى گسترده مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. اين كشور باعث نگرانى جامعه جهانى است، زيرا سه گروه  قومى و مذهبى ساكن آن يعنى صرب ها، كروات ها و مسلمانان، بيش از آن كه با يكديگر همكارى كنند، عليه يكديگر فعاليت مى كنند. اگرچه نمايندگان اين گروه ها اخيرا توافقنامه اى امضا كرده اند، ولى دبيركل ناتو لحن رهبران سياسى اين كشور را نگرانى آور مى داند. به گفته شفر، ناتو و اتحاديه اروپا در رابطه با بوسنى هرزه گوين نيز به گونه اى تنگاتنگ همكارى مى كنند. اين امر ضرورى نيز به نظر مى رسد. اتحاديه اروپا اوايل اين ماه تصميم گرفت كه موضوع خروج نيروهاى خود از بوسنى را فعلا به تعويق بيندازد. بروكسل بر اين نظر است كه وضعيت امنيتى و بى ثباتى سياسى بوسنى هنوز اجازه اين كار را نمى دهد.
آيساف به ۲۰ هزار نيروى جديد نياز دارد
پيمان ناتو خواهان پيوستن ۲۰ هزار نيروى جديد به «گروه بين المللى كمك به امنيت افغانستان» (يساف) شد. تا كنون فقط آمريكا به اين خواست واكنش مثبت نشان داده است. ساير اعضاى ناتو بايد تامين كننده ۱۵ هزار نيروى جديد باشند. ژنرال جان كراددوك، سرفرمانده نيروهاى ناتو، طى نشستى خبرى در مونس بلژيك خواستار پيوستن ۲۰ هزار نيروى جديد به ايساف شد. ژنرال كراددوك به فعال تر شدن نيروهاى طالبان در شرق و جنوب افغانستان اشاره كرد و اوضاع امنيتى اين مناطق را به مراتب بدتر از سال گذشته خواند. وى تصريح كرد كه فعاليت اين نيروها هنوز هم محدود به مناطقى خاص است ولى دشوارتر و پيچيده تر از گذشته شده است. به گفته سرفرمانده نيروهاى ناتو، شمار درگيرى هاى ايساف با طالبان نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد افزايش يافته است. ژنرال جان كراددو گفت: گروه طالبان مى كوشد، به هر وسيله ممكن سد راه بازسازى كشور شود. وى تصريح كرد: «آنها مى دانند، با افزايش موفقيت ما در منطقه نفوذ خود را از دست خواهند داد.» و به همين دليل، پيروزى نظامى به تنهايى نمى تواند مشكلات افغانستان را از ميان بردارد. به گفته وى، كمك به توسعه  و بازسازى افغانستان و تقويت كارايى دولت بايد همچنان ادامه يابد و تقويت شود. سرفرمانده نيروهاى نظامى ناتو تاكيد كرد كه ايساف نياز به سه گردان جديد براى شركت در درگيرى هاى نظامى و يك گردان براى تضمين امنيت آموزش پليس دارد. ژنرال كراددوك وضعيت نيروهاى ذخيره ناتو در افغانستان را تأسف بار خواند. وى از طرح تقويت نيروهاى نظامى آمريكا در افغانستان توسط باراك اوباما، رئيس جمهورى آينده اين كشور استقبال كرد و خواستار افزايش حمايت نظامى ديگر كشورها شد. سرفرمانده  نيروهاى نظامى ناتو به عمليات ايساف در مبارزه با اشاعه مواد مخدر اشاره كرد و با بيان اينكه طالبان از محل معاملات مواد مخدر تأمين مالى مى شود، اين روش را روشى نيرومند براى تضعيف طالبان ناميد.