ولاديمير پوتين زمانى كه زمام امور را به عنوان رييس جمهور روسيه در دست داشت، هميشه تاكيد مى كرد قانون اساسى كشورش پاك و دست نخورده است؛ اما نه، به رغم اصرار هاى چاپلوسانه پوتين براى لغو محدوديت مصوب در قانون اساسى روسيه يعنى سقف دو دوره پشت سرهم رياست جمهورى براى هر كانديدا (كه عملا به معناى كناره گيرى پوتين از قدرت بود) وى جهت ابقاء در مسند قدرت فراتر از سال ،۲۰۰۸ به اصلاح قانون اساسى كشورش مبادرت نخواهد ورزيد. معهذا به نظر مى رسد كه مريدان پوتين احتمالا به شكلى وعده هاى رييس جمهور سابقشان را ارج خواهند نهاد و امكان باز پس گرفتن زمام امور را فورا براى وى فراهم خواهند كرد. به گزارش ايسنا، هفته نامه اكونوميست در خصوص تصميمات اخير دوماى روسيه براى اصلاح بندى از منشور قانون اساسى روسيه كه به بررسى ميزان دوره تصدى رييس جمهور اين كشور مى پردازد، نوشته است: پوتين در ماه مى گذشته ديميترى مدودف را به عنوان جانشين خود منصوب كرد و خود بر كرسى نخست وزيرى تكيه زد و از قرار معلوم اين روزها مدودف درصدد است تا قانون اساسى را به نفع پوتين تغيير دهد. مدودف در نطق رياست جمهورى اش اظهار داشت كه قصد دارد دوره تصدى رياست جمهورى را از چهار سال به شش سال افزايش دهد. اكونوميست در ادامه آورده است: كرملين بلافاصله لايحه مربوطه را به صحن پارلمان ارجاع كرد و سه روز بعد از آن يعنى در روز جمعه ۱۴ نوامبر دوماى دولتى (مجلس سفلاى پارلمان روسيه) در نخستين جلسه شور خود لايحه مذكور را تصويب كرد. مدودف سپس تاكيد كرد كه تصويب اين لايحه به منزله اصلاح قانون اساسى نبود بلكه صرفاً اقدامى به منظور شفاف سازى آن بوده است. مجلس علياى پارلمان روسيه نيز روز چهارشنبه با اين اصلاحيه قانون اساسى براى تمديد دوره رياست جمهورى تا شش سال موافقت كرد. اين لايحه پيش از تبديل شدن به قانون بايد از سوى دو سوم قانونگذاران منطقه اى نيز مورد تاييد قرار گيرد. اما نظر به اينكه اين قانونگذاران نيز تحت كنترل كرملين هستند، لذا به طور اتوماتيك تمكين خواهند كرد. در بخش ديگرى از اين مطلب مى خوانيم: اين در حالى است كه قانون اساسى روسيه پس از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى سابق از زمان تصويب آن در سال ۱۹۹۳ تاكنون هيچ گاه دستخوش تغيير نشده است. در اين ميان استدلال ظاهرى كرملين براى ايجاد اين تغييرات اين است كه براى اجراى اصلاحات در كشور بزرگ و پيچيده اى مثل روسيه شخص رييس جمهور بايد زمان بيشترى را براى حكمرانى در اختيار داشته باشد. البته تمديد دوره تصدى رياست جمهورى تا سقف شش سال شامل حال مدودف نمى شود؛ چون در دوره رياست جمهورى وى لازم الاجرا نخواهد شد؛ اما به هر جهت با احتساب دوره هاى رياست جمهورى اسلاف مدودف، مجموع دوره تصدى آنان عملا به ۱۲ سال افزايش پيدا خواهد كرد؛ مضاف بر اينكه قرار است طبق لايحه جديد دوره تصدى اعضاى پارلمان روسيه نيز يك سال تمديد شده و از چهار سال به پنج سال افزايش يابد. اين هفته نامه در ادامه با طرح اين پرسش كه «اين همه شتاب و عجله براى چيست؟» نوشته است: تمهيدات شتابزده مدودف يادآور تغييراتى است كه در سال ۲۰۰۴ پس از وقوع حملات تروريستى به مدرسه اى در بسلان واقع در اوستياى شمالى در آرايش دولت روسيه اعمال شد. پس از آن بود كه پوتين انتخابات فرماندارى در روسيه را لغو كرد. اكنون برداشت بسيارى از تحليلگران و افكار عمومى در مسكو همان چيزى است كه در سال ۲۰۰۴ مطرح بود: تحكيم زمام قدرت پوتين در كرملين. اين روزها ديگر به نظر نمى رسد كه در مورد خاستگاه قدرت در مسكو شك و ترديدى وجود داشته باشد. دخالت كاملا آشكار پوتين در جنگ روسيه با گرجستان در تابستان گذشته و همينطور نقش محورى وى در نوع واكنش دولت كرملين به بحران مالى كنونى در جهان، به وضوح نشان مى دهد كه مدودف اساسا فقط در حد دستيار پوتين مطرح است. در ادامه اين مطلب مى خوانيم: مشكل اصلى پوتين كثرت مسئوليت پذيرى و پاسخگويى اوست. وى به شدت به اسطوره كهن تزارهاى خوب روسيه تكيه داشت و مسئوليت همه اقدامات خوب در دولت را بر عهده گرفت و مسئوليت تمام اقدامات نامناسب و غلط دولت بر عهده مشاوران بدش مى افتاد. پوتين به عنوان نخست وزير روسيه مستقيما مسئول اداره اوضاع اقتصادى كشورش است آنهم درست زمانى كه كاهش روز افزون قيمت نفت و بحران مالى در سطح بين المللى پايه هاى مديريت اقتصادى اين كشور را در معرض خطر جدى قرار داده است. تبعات چنين اوضاع بغرنجى تنها باعث نگرانى پوتين نيست بلكه اين نگرانى و تشويش متوجه كل سيستم پر زرق و برق دولتى است كه همه چيز خود را مديون محبوبيت و اقتدار ولاديمير پوتين است. حال در اين ميان اين بحث مطرح است كه شايد مدودف وزنه سنگين و خوبى براى رويارويى علنى با نارضايتى هاى مردمى در روسيه نباشد. شايد او براستى نتواند در برابر اثرات مخرب بحران اقتصادى ايجاد شده رضايت خاطر نخبگان حريص و مردم را بر آورده سازد؛ لذا اعمال چنين تغييراتى در قانون اساسى روسيه مى تواند حلال هر دو مشكل باشد. برخى گمانه زنى ها در مسكو حاكى از آن است كه مدودف از اعمال چنين تغييراتى به عنوان حربه اى براى اعلام انتخابات زودهنگام- شايد در اوايل سال آينده - بهره بردارى كند؛ انتخاباتى كه مى تواند پوتين را مجددا بر سر قدرت بنشاند. اكونوميست در بخش پايانى اين تحليل آورده است: لذا با اين تفاسير حربه لغو محدوديت دوره تصدى رياست جمهورى در روسيه را شايد بتوان نوعى استراتژى غير معمول جهت مقابله با بحران به حساب آورد. اگر براستى مدودف و پوتين بخواهند چنين رويه اى را در پيش بگيرند، بسيار بعيد است كه با مقاومت و ايستادگى زيادى نزد كانديدا ها و راى دهندگان روبرو شوند. بنابراين راى دهندگان روس بدون شك باز هم با گزينه هاى محدودى از كانديدا ها روبرو و در زير سايه سنگين تبليغات تلويزيونى اغوا خواهند شد. با وجود اين يك احتمال كوچك و ضعيف هم وجود دارد كه مثلا برخى در طبقه حاكم روسيه نسبت به زد و بند هاى سياسى در اين كشور آزرده خاطر و نگران شوند. سخنرانى مدودف كه در آن از ايجاد چنين تغييراتى حمايت كرد از قضا با برگزارى انتخابات رياست جمهورى آمريكا مصادف شده بود؛ انتخاباتى كه روسيه را در صورت ادامه نيرنگ هاى سياسى عصبى و نگران خواهد كرد. حتى برخى از سياستمدارانى كه امروزه در روسيه دغدغه اصلى شان احياى عظمت و بزرگى اين كشور است، نمى توانند نگرانى خود را كتمان كنند.

هنوز اوضاع بمبئى به حالت عادى برنگشته است. ناآرامى ها در ۳ منطقه ادامه دارند و براساس آمار پليس، تا كنون ۴۱۰ نفر كشته و زخمى شده اند. مقامات محلى از دستگيرى ۳ تروريست خبر مى دهند. به گزارش دويچه وله، درگيرى ها ميان نيروهاى امنيتى هند و گروگان گيرها در دو هتل (تاج محل و تريدنت اوبروى) و محله يهودى نشين بمبئى، همچنان ادامه دارد. پس از چند روز درگيرى، پليس هنوز موفق نشده كنترل اوضاع را به دست بگيرد. در هتل «تاج محل»، تعدادى از كارمندان و مهمان ها آزاد شده اند. در هتل «تريدنت اوبروى» نيز در عمليات صبح روز جمعه، ۹۳ نفر، از جمله تعدادى از كارمندان شركت هاى هواپيمايى غربى، آزاد شدند. در ميان آزادشدگان دو تن ازكارمندان وزارت خارجه آلمان نيز حضور دارند. نيروهاى امنيتى مى گويند مشخص نيست كه اين افراد گروگان بودند يا براى حفظ جان در اتاق هاى خود پنهان شده بودند. از داخل هتل همچنان صداى تيراندازى و انفجار به گوش مى رسد.
نخستين دستگيرى
«پرس تراست»، خبرگزارى هند، به نقل از مقامات اين كشور اعلام كرد كه نيروهاى امنيتى در هتل «تاج محل»، موفق به دستگيرى سه تن از تروريست ها، از جمله يك پاكستانى، شده اند. بر اساس گزارش اين خبرگزارى، افراد دستگير شده، عضو گروهى موسوم به «لشكر طيبه» در پاكستان هستند كه براى استقلال منطقه كشمير مبارزه مى كند.
آغاز ماجرا
بعد از ظهر چهارشنبه گروه هاى مسلح، به صورت هماهنگ و برنامه ريزى شده، به مراكز توريستى بمبئى، پايتخت اقتصادى هند، حمله كردند. تروريست ها جوانان حدود ۲۰ ساله و مسلح به سلاح هاى خودكار و نارنجك بودند كه كوله هاى پر از مهمات حمل مى كردند. آنان كه با قايق به محل آمده بودند، پس از ورود به شهر، از درون يك خودرو شروع به تيراندازى به مردم، عابران، مسافران مترو و كافه ها كردند. گروه ناشناخته اى موسوم به «مجاهدين دكن» مسئوليت حمله ها را بر عهده گرفته است. مانموهان سينك، نخست وزير هند اعلام كرده كه اين حملات از خارج از خاك اين كشور برنامه ريزى شده اند. بر اساس آمار پليس، در حملات سه روز گذشته ۱۳۰ نفر كشته و ۲۸۰ نفر زخمى شده اند و به دليل اين كه اوضاع هنوز تحت كنترل نيروهاى امنيتى درنيامده، امكان افزايش شمار كشته شدگان و زخمى ها وجود دارد. اين نخستين بار نيست كه بمبئى شاهد چنين حملاتى است. در گذشته نيز رويدادهاى مشابهى در اين شهر اتفاق افتاده اند كه مسئوليت بسيارى از آنها را گروه هاى تندروى اسلامى بر عهده گرفته اند. در ژوئيه سال ،۲۰۰۷ در جريان يك بمب گذارى در اين شهر، ۱۸۷ نفر جان خود را از دست دادند. از ماه مى سال جارى نيز گروهى موسوم به «مجاهدين هند» حملات مختلفى را در اين كشور تدارك ديده اند كه در جريان آنها مجموعا ۱۳۰ نفر كشته شده اند. در يكى از حملات اين گروه در ماه سپتامبر گذشته در دهلى نو، پايتخت هند، ۲۱ نفر جان باختند.
انفجارهاى بمبئى: كدام انگيزه ها؟
ابعاد وسيع حملات بمبئى و سازماندهى دقيقى كه در پس آن نهفته بود، خواه ناخواه نام شبكه القاعده را در اذهان زنده مى كند، كه عمليات آن همواره با تداركات وسيع و تجهيزات فراوان به اجرا گذاشته مى شود. در بمبئى نيز رشته اى از عمليات هماهنگ و حملات بابرنامه بود كه پايتخت اقتصادى هند را لرزاند و ساكنان شهر را به دهشت فرو برد. تروريست هاحمله كنندگان مانند ارتشى مجهز و مخفى به چندين نقطه حساس شهر حمله كردند. آشكار است كه آنها نه تنها به حمله به افراد خارجى علاقه مند بوده، بلكه به بازتاب بين المللى اقدام خود نيز توجه داشته اند. بنا به گزارش ها يك ايستگاه قطار، دو هتل لوكس و معروف، يك بيمارستان و رستورانى كه محل تجمع توريستهاى خارجى هستند، هدف حمله بود. گفته مى شود كه دستكم شش شهروند خارجى در حملات جان خود را از دست داده اند. گروهى به نام «مجاهدين دكن» كه از آن اطلاعات زيادى در درست نيست، مسئوليت حملات مسلحانه شامگاه چهارشنبه را به عهده گرفته است. گروه نام خود را از فلات قاره دكن در جنوب هندوستان گرفته كه بمبئى از شهرهاى اصلى آنست. در گذشته و پيش از استقلال هند، مسلمانان در اين منطقه نفوذ زيادى داشتند و نسبت به آن دعوى تاريخى دارند. در هند گروه هاى افراطى بسيارى فعال هستند كه دولت مركزى هند را كافر و غاصب مى دانند. اين گروه ها در سالهاى اخير و با الهام از موج خشونت بر پايه دين، به اقدامات تروريستى دست مى زنند. دولت هند در گذشته هميشه دولت پاكستان را مسئول اينگونه حملات تروريستى مى دانست. اما در چند سال گذشته ديده شده كه دولت پاكستان خود در مواردى هدف عمليات تروريستى بوده كه در سراسر شبه قاره ريشه هاى مشتركى دارد. به نظر كارشناسان شبكه القاعده حتى اگر با اين گروه هاى پراكنده، پيوند تشكيلاتى نداشته باشد، به آنها الهام مى بخشد و از آنها نيرو مى گيرد. گروه هايى كه از افغانستان تا كشمير و بنگلادش فعال هستند، خواه ناخواه به مثابه بازوهاى محلى القاعده عمل مى كنند. هدف همه آنها ايجاد نفاق فرقه اى و دامن زدن به اختلافات و خصومت هاى قومى است. افغانستان پس از طالبان تا عراق پس از صدام ،از اهداف اعلام شده سازمان هاى تروريستى هستند، اما علاوه بر اين، هر كشورى كه بخواهد از ثبات و آرامش برخوردار شود، يا در جهت رشد و ترقى و ساختن جامعه اى به سامان گام بردارد، خواه ناخواه نفرت و كينه بنيادگرايان را بر مى انگيزد.