نسخه
PDF
شماره ۵۷۶۰ - ۱۴ آذر ۱۳۸۷ - ۵ ذيحجه ۱۴۲۹ - ۴ دسامبر ۲۰۰۸ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
نظرى بر هنر نقاشى چين
نظرى بر هنر نقاشى چين
نقاشى، فرصتى براى تأمل در طبيعت
109104.jpg
هنر شرقى از هر جهت با هنر غربى متفاوت است و اين آشكارترين علتى است كه موجب شناخت ديرهنگام هنر شرقى توسط غربى ها شده است. برخلاف غربى ها كه بر روى بوم نقاشى مى كردند، چينى ها در دوره  نفوذ آيين بودايى ديوارنگارى كرده و در برخى دوره ها بر روى كاغذ نقاشى مى كردند و به دليل كم دوام بودن كاغذ، امروزه بسيارى از آثار كهن در دسترس ما نيست. همچنين برخلاف غربى ها، از رنگ هاى روغنى استفاده نمى كردند و لطافت آبرنگ را در بيان حالات و روحيات خود مناسب يافتند. (دورانت) نقاش چينى هرگز جهان را به صورت كامل نمايش نمى دهد، بنابراين نگاه او با نگاه سنت گراى غربى كه جهان را به شيوه اى «وابسته به معمارى»  مى بيند متفاوت است. (بوركهارت) نقاشى هاى چينى بر روى طومارهاى ابريشمى كشيده و در محفظه هاى گرانبها نگهدارى مى گشت و تنها در لحظات آرام گشوده مى شد تا مؤمنان بر آن ها نگاه كنند و تأمل كنند. ديدن يك نقاشى مانند خواندن قطعه شعر زيبايى بود كه با تأمل صورت مى گرفت. (گامبريج) چينيان تنها تصاوير كوچك را بدون قاب به ديوار آويزان مى كردند و گاه يك سلسله تصوير را روى تجير مى كشيدند. آنان هيچگاه تصاوير بزرگ را به ديوار نمى آويختند، بلكه آن ها را لوله مى كردند و به دقت در جايى نگه مى داشتند. سپس گاه براى تماشا آن ها را مى گشودند و در واقع به مطالعه  آن ها مى پرداختند. اين موضوع باعث دور ماندن شاهكارها از چشم مسافران غربى و در نتيجه آشنايى ديرهنگام آنان با هنر شرقى شد. (دورانت) از سرآغاز هنر چينيان اطلاع زيادى در دست نيست، تنها مى دانيم كه چينيان در هنر مفرغ ريزى در زمان هاى بسيار دور به مهارت رسيده بودند و در هزاره  نخست قبل از ميلاد اين ظروف مفرغى در معابد باستانى استفاده مى شد. در قرون بلاواسطه قبل و بعد از ميلاد، چينيان مراسم تدفينى مشابه مراسم تدفين مصريان داشتند و در آرامگاه هايشان آثارى از بازنمايى هاى بسيار زنده اى از زندگى و عادات روزگارشان برجاى مانده است. در اين بازنمايى ها برخلاف خطوط صاف و مكسر مصريان، چينيان خطوط منحنى را به كار مى بردند.(گامبريج) نقاشى چينى حتى چند قرن قبل از ميلاد، يكى از هنرهاى مهم به شمار مى آمد. در آغاز دوره  ميلادى نقاشى چينى به اوج خود رسيد. در قرن هاى سوم و چهارم ميلادى، هنگامى كه آيين عيسى فرهنگ و هنر كناره هاى مديترانه را متأثر كرد. آيين بودا در هنر چين انقلابى پديد آورد. سپس با آيين دائو آميخت و هنر چين را از هنر هندو متأثر گرداند. (دورانت) تأثير آيين بودا بر هنر چين تنها موجب شكل گيرى آثار جديد براى هنرمندان نشد، بلكه موجب گرديد كه به تنديس ها و تصويرها از نو نگريسته شود و دستاورد هنرمندان از احترام بيشترى برخوردار شود. چين نخستين سرزمينى بود كه تصويرسازى را امرى حقير نمى پنداشت و نقاش از مقامى همانند يك شاعر برخوردار بود. (گامبريج) برخى از آموزگاران بزرگ چين هنر را وسيله اى مى پنداشتند كه مى توانست نمونه هاى بزرگ فضيلت و تقوا در دوران هاى زرين گذشته را در خاطر مردم زنده كند. (گامبريج) در نظر چينيان انسان با طبيعت هماهنگ است و معناى شادمانه زيستن همگام بودن با طبيعت است. انسان هيچگاه بر طبيعت مسلط نيست، بلكه بخشى از آن است. (گاردنر) هنرمندان چينى نقاشى «آب و كوه» را نه براى آموزش و نه براى تزئينات آغاز كردند. هدف آن ها فراهم آوردن موضوعى براى تفكر و تأمل بود. (گامبريج) نقاشان چينى به فضاى آزاد نمى رفتند تا در مقابل چشم انداز، طرح اوليه آن را تهيه كنند. شيوه  آموزش آنان نيز همراه با شيوه  عجيبى از مراقبه و تمركز بود. آنان ابتدا در نقاشى كردن درخت هاى صنوبر، صخره ها و ابرها نه با مطالعه  طبيعت بلكه با بررسى آثار استادان مشهور گذشته به مهارت مى رسيدند. هنگامى كه اين مهارت ها را كامل فرا مى گرفتند به سفر در طبيعت مى پرداختند و درباره  زيبايى طبيعت تأمل مى كردند. سپس وقتى به خانه بازمى گشتند سعى مى كردند با در كنار هم قرار دادن تصاوير ذهنى خود آن حالات را دوباره زنده كنند. لازم بود كه آنان در استفاده از قلم و جوهر چنان ماهر باشند كه بتوانند قبل از اينكه الهام آن ها تازگى خود را از دست بدهد، تصاوير ذهنى را روى كاغذ آورند. (گامبريج) هنرمند پيش از شروع كار ابزار و وسايلش را آماده مى كند. گويى مقدمات آيين يا مراسمى را برگزار مى كند. «چينيان نقاشى را شاخه اى از خوشنويسى مى دانستند و با همان قلم مويى كه خط مى نوشتند، صورتگرى نيز مى كردند. بسيارى از شاهكارهاى كهنسال آن ها فقط با قلم مو و مركب به وجود آمده است، چون خط چينى در آغاز نوعى رسم يا نقاشى بود، چينيان نقاشى را در شمار خط مى آوردند و خوشنويسى را يكى از هنرهاى اصلى مى شمردند.در چين و ژاپن نوشته هاى زيبا را بر ديوارهاى خانه ها مى آويزند و همچنانكه هنردوستان اروپايى در پى ظرف ها و تصويرهاى هنرى تلاش مى كنند، آنان نيز در گردآورى شاهكارهاى خط مى كوشيدند.» (دورانت) هنرمندان چينى، شعر را با خطى زيبا بر روى تصاوير مى نوشتند، به طورى كه سه هنر نقاشى، خوشنويسى و شعر را در يك اثر گردهم مى آوردند. حال به بررسى برخى ويژگى ها مى پردازيم كه نقاشى چينى را از نقاشى ساير اقوام ديگر متمايز مى كند:
طبيعت دوستى: آيين دائو به چينيان آموخته بود كه به عواطف خود نسبت به طبيعت احترام بگذارند و آيين بودا به آن ها گوشزد مى كرد كه انسان از طبيعت جدا نيست. شاعران، فيلسوفان و نقاشان هر يك به نوعى به طبيعت پناه مى بردند و آن را مظهر آرامش در مقابل زندگى پرشور شهرى مى دانستند. چينيان با وجود سرما و سيل و قهر طبيعت، همواره انسان هاى طبيعت دوستى بودند و هزار سال پيش از اروپاييان به طبيعت روى آوردند. (دورانت) طرد بعد نمايى (پرسپكتيو): در آثار نقاشى چينى بر خلاف نقاشى اروپايى پرسپكتيو يا علم مناظر و مرايا وجود ندارد. در واقع منطق اين علم از نظر چينيان پذيرفته نشده است. چينيان معتقدند كه نشان دادن عمق در صفحه نقاشى كه هيچگونه عمقى ندارد، كارى ساختگى است و واقعيت ندارد.
برخلاف بسيارى از نقاشى هاى غربى، هيچ نقطه  تلاقى واحدى كل پرسپكتيو را سازمان نمى دهد و نتيجتاً چشم تماشاگر آزادانه به حركت در مى آيد. ولى براى درك كامل اين نقاشى ها بايد توجه مان را بر جزئيات بسيار ريز و خصوصيت و نقش هر خط متمركز سازيم. (گاردنر) بنابراين،اين بيننده به كمك «رويت تدريجى» به مشاهده اثر مى پردازد. (بوركهارت) به اين ترتيب كه در نقاشى هاى عمودى كه در مقابل بيننده نشسته آويخته مى شود، تصوير به تدريج با صعود از پايين به بالا ديده مى  شود. در نقاشى هاى افقى كه به صورت طومارى كشيده مى شوند، همگام با باز شدن طومار از سمت چپ و جمع شدن آن در سمت راست، نوعى همپوشانى موجب پيگيرى نقوش و رويت تدريجى آن مى شود. پرهيز از واقع گرايى: نقاشان چينى از واقع گرايى و توصيف اشيا دور بودند. هدف آنها تنها ايجاد حالتى در تماشاگر بود. آنان تنها به زيبايى مى انديشيدند و كشف حقيقت را به عالمان سپرده بودند.(دورانت)
اهميت خط: صورت يا شكل مهمترين عنصر نقاشى چينى است و اين صورت به كمك خط شكل مى گرفت و نه به كمك رنگ. (دورانت) بزرگترين شاهكارهاى چينيان با مركب سياه و بدون استفاده از رنگ هاى گوناگون شكل گرفته اند. خط مهمترين عنصر نقاشى چينى بوده است و هنرمندان چينى با دقت و تمركز فراوان و با حركاتى سنجيده به رسم خطوط محكم و پايدارى دست مى زنند كه پس از كشيدن پاك نمى شود و احتياج به قدرت ذهنى بالايى دارد.
موضوع: نقاشان چينى در انتخاب موضوع محدوديتى نداشتند، زيرا تنها هدفشان ايجاد شكلى با معنى بود. انسان، كمتر موضوع نقاشى قرار مى گرفت و آدم هايى كه در تصاوير چينى ديده مى شدند همه سالخورده و شبيه يكديگر بودند. صورت هايشان از يكديگر مشخص نمى شدند و ويژگى هاى فردى اهميتى نداشتند. گل ها و جانوران بيشتر از انسان مورد توجه بودند. گاه گل يا جانور نماد يك مفهوم بود. بسيارى از هنرمندان تمام طول زندگى خود را به كشيدن يك حيوان مى پرداختند. (دورانت)
كتاب شناسى:
۱- بوركهارت، تيتوس، هنر مقدس، جلال ستارى
۲- گاردنر، هلن، هنر در گذر زمان، محمد تقى فرامرزى
۳- گامبريج، ارنست، تاريخ هنر، على رامين
۴- دورانت، ويل، مشرق زمين گاهواره تمدن، احمد آرام،ع. پاشايى، امير حسين آريان پور
* سالومه پزشك پور aftab.ir
هستى انسان، دلمشغولى قلم «ژرژ سيمنون»
109155.jpg
ژرژ سيمنون؛ نويسنده بلژيكى تبار؛ خالق شخصيت «كميسر مگره» و از پركارترين نويسندگان قرن بيستم بود. سيمنون نخستين رمانش، «بر پل آرش» را در ۱۶ سالگى نوشت و آخرين كتابش، «خاطرات خودمانى» را هشت سال پيش از درگذشتش در سال ۱۹۸۱ منتشر كرد. وى نزديك به ۲۰۰ اثر را صرفاً براى كسب درآمد نوشت و تحت ۱۷ نام مستعار منتشرشان كرد. همچنين ۳۳۲ رمان و داستان كوتاه كه در آن ميان، ۱۰۲ رمان و داستان كوتاه به ماجراهاى «كميسر مگره» اختصاص دارند، به رشته تحرير درآورد. وى ۲۵ زندگينامه شخصى، ۳۰ سرى مقاله و يك سناريو براى «بالت» نيز از خود به يادگار گذاشته است. آثار سيمنون به ۵۷ زبان ترجمه شده و بيش از ۶۰۰ ميليون نسخه از كتاب هايش در سراسر دنيا انتشار يافته است. با اقتباس از رمان هاى سيمنون، ۴۴ فيلم سينمايى، ۱۱۲ اثر تلويزيونى و شش نمايش تئاترى آفريده  شده اند. رمان هاى ژرژ سيمنون آميزه اى هستند از روايت پردازى چيره دستانه و بازشكافتن هوشمندانه روان  انسان ها. نقبى كه سيمنون به لايه هاى زيرين شخصيت هايش در رمان مى زند، راه به تراژدى هستى انسان مى برد و به گفته فرانسوا مورياك «آثار او را به كابوس هايى بدل مى سازد كه هنرمندانه توصيف شده اند و كمتر كسى جرأت آن را دارد تا به اعماقشان نظر بيفكند.» سيمنون نوشتن رمان را نوعى مجذوبيت و شورمندى مى دانست كه نويسنده را به طور دربست به اسارت و تسخير خويش در آورده و به او اين امكان را مى بخشد تا شياطين درونش را بيرون بريزد و در پهنه عالم رها كند. او با اعتقاد بر اين باور كه علاقه مردم به رمان از همين نياز اساسى سرچشمه مى گيرد آثارش را به رشته تحرير در مى آورد.براساس اين نگرش، خواننده قصدش از مطالعه رمان، گريز از واقعيت نيست، بلكه سعى مى كند تا دريابد آيا سايرين نيز گرفتار همين ترديدها، رذيلت ها، وسوسه ها، هراس ها و نااميدى ها هستند يا نه؟ با كشف اين مطلب كه با ديگران همانند و يكسان است، كمتر احساس شرمسارى و گناه مى كند و اطمينان خويش به جهان و هستى را باز مى يابد. رمان هاى سيمنون در لحظه بروز بحران آغاز مى شوند و با شتاب و به گونه اى اجتناب ناپذير به نتيجه تراژيك نهايى راه مى برند. در اين آثار جايى براى مقدمه پردازى هاى طولانى و شرح مفصل گذشته شخصيت ها وجود ندارد. شخصيت هاى داستان محدود هستند و از پيرنگ هاى فرعى نشان نمى يابيم؛ عمل داستانى محدود است و توجه نويسنده بر درام ابدى حاكم بر هستى انسان متمركز است. از نظر سيمنون رمان مدرن، چيزى نيست مگر بازآفرينى تراژدى دوران ما و مانند تراژدى هاى يونان باستان، يگانه وظيفه اش مطرح كردن مسائل تقدير و سرنوشت بشرى است. او رمان هاى خود را رمان- تراژدى مى ناميد و موقع پرداخت آنها از بسيارى قواعد حاكم بر تراژدى هاى باستان تبعيت مى كرد.
۲ نوبت اجرا براى «كرگدن» در تئاتر شهر
آيينه هنر: نمايش «كرگدن» امروز، پنجشنبه ۱۴ آذرماه در دو نوبت روى صحنه مى رود. اين اثر نمايشى كه از سه شنبه ۵ آذرماه به كارگردانى فرهاد آييش در تالار اصلى اجراى خود را آغاز كرده است، امروز، پنجشنبه ۱۴ آذرماه در دو نوبت و ساعت هاى ۱۶ و ۱۹ روى صحنه خواهدرفت. لازم به ذكر است اين نمايش تا اول بهمن ماه ميزبان علاقه مندان تئاتر خواهدبود. ضمن اينكه نمايش «سير روز در شب» تا ۲۲ آذرماه تمديد شد. اين نمايش كه از ۱۷ آبان ماه به كارگردانى اكبر زنجانپور در تالار چهارسو اجراى خود را آغاز كرد، به دليل استقبال قابل توجه علاقه مندان تا ۲۲ آذرماه به اجراى خود در اين تالار ادامه خواهدداد. پس از پايان اجراهاى اين نمايش، نمايش «مانيفست چو» به كارگردانى محمد رحمانيان در تالار چهارسو روى صحنه مى رود.
سخنرانى «مختاباد» در همايش موسيقى و فرهنگ
109125.jpg
آيينه هنر: همايش «موسيقى و فرهنگ»، يكشنبه ۱۷ آذر در تالار فردوسى دانشكده ادبيات دانشگاه تهران برگزار مى شود. اين همايش در ادامه مجموعه همايشهاى «جوان ايرانى، پرسشهاى امروزى» و با هدف بررسى نقش و تأثير متقابل موسيقى در فرهنگ و روابط اجتماعى برگزار خواهد شد. در اين همايش يكروزه اساتيدى چون حسام الدين سراج، عبدالحسين مختاباد و مسعود كوثرى در مورد موضوعاتى چون موسيقى و فرهنگ، بررسى و شناخت دستگاههاى موسيقى و موسيقى و هويت سخنرانى خواهند كرد. اين همايش از سوى دانشگاه تهران با مشاركت خانه شهرياران جوان از ساعت :۳۰ ۱۲ روز يكشنبه ۱۷ آذر در تالار فردوسى دانشكده ادبيات دانشگاه تهران برگزار مى شود. مجموعه همايشهاى «جوان ايرانى، پرسشهاى امروزى» پيش از اين در دانشگاههاى الزهرا، خواجه نصير، آزاد (تهران جنوب)، صنعتى شريف و علوم پزشكى ايران با موضوعات مختلف برگزار شده است.
تله تئاتر «هنر» به روايت داود رشيدى
109140.jpg
تئاتر تلويزيونى «هنر» به تهيه كنندگى و كارگردانى هنرى داود رشيدى بيستم آذرماه از شبكه چهار پخش مى شود. به گزارش مهر، اين تئاتر تلويزيونى به نويسندگى ياسمينا رضا و كارگردانى تلويزيونى مسعود فروتن تهيه شده و رشيدى در كنار سعيد پورصميمى و فرهاد آئيش در آن بازى كرده است. داستان «هنر» درباره سه دوست قديمى به نام هاى ايوان، سرژ و ماكس است. سرژ تابلويى گرانقيمت مى خرد، اما دوستانش نمى توانند علاقه او را نسبت به اين تابلو درك كنند، به همين دليل اين رابطه به هم مى خورد. يوحنا حكيمى طراح گريم، مهدى متوفى، رضا فراهانى و سعيد مهمانچى تصويربرداران، رشيدى طراح صحنه و سيدعلى موسويان طراح نور تئاتر تلويزيونى «هنر» هستند.
تأخير در زمان برگزارى دهمين دوسالانه گرافيك
109122.jpg
رئيس هيأت مديره انجمن طراحان گرافيك ايران از تأخير قطعى در برگزارى دهمين دوسالانه گرافيك ايران خبر داد. ابراهيم حقيقى در اين باره به مهر گفت: «در زمان مديريت قبلى مركز هنرهاى تجسمى مقرر شد دهمين دوسالانه گرافيك خردادماه سال آينده برگزار شود. ولى تاكنون مركز هنرهاى تجسمى پاسخى درباره برگزارى اين دوسالانه به انجمن نداده و به اين ترتيب قطعا اين دوسالانه با تاخير چند ماهه برگزار مى شود.» اين هنرمند پيشكسوت در ادامه افزود: «بسيارى از هنرمندان خارجى علاقمندند در اين دوسالانه شركت كنند و با توجه به اينكه زمان كمى براى انتشار فراخوان در اختيار داريم، به همين دليل دهمين دوسالانه گرافيك با تأخير برگزار خواهد شد.» حقيقى در پايان گفت: «دوسالانه هاى قبلى نيز با تأخير برگزار شدند و دليل آن تغيير مديريتى بود. بزرگترين ويژگى دوسالانه زمان آن است كه متاسفانه ما براى برپايى آنها اين موضوع را در نظر نمى گيريم و زمان برپايى دوسالانه ها و جشنواره هاى ما متغير است.»
اجراى «به خاطر نسرين» در مجموعه تالار پيروزى
109101.jpg
آيينه هنر: نمايش شاد و موزيكال «به خاطر نسرين» به نويسندگى و كارگردانى بابك والى در مجموعه تالار پيروزى به روى صحنه مى رود.به گزارش روابط عمومى نمايش «به خاطر نسرين» اين نمايش داستان يك شركت تبليغاتى است كه در آن اتفاقات گوناگونى رخ مى دهد.در اين نمايش مرتضى مستشارى، كاظم برزگر، فريبا منتظريان، سحر پيرعلى ، فريبا قشلاقى و امير ماهر به ايفاى نقش مى پردازند.گفتنى است نمايش «به خاطر نسرين» همه روزه به جز روزهاى شنبه از ساعت ۲۱ تا قبل از ماه محرم الحرام به روى صحنه مى رود.