پرونده ثبت جهانى بازار تبريز در حالى مراحل قانونى خود را طى مى كند كه به گفته رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان آذربايجان شرقى هنوز مشكل چندانى براى اين پرونده از سوى مسئولان يونسكو وجود نداشته است. تراب محمدى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان آذربايجان شرقى با اعلام اين مطلب به CHN گفت: مداركى كه تاكنون براى پرونده ثبت جهانى بازار تبريز به يونسكو ارائه شده است، بدون مشكلى از سوى اين مركز ميراث جهانى پذيرفته شده و ايراد چندانى به پرونده گرفته نشده است. وى در ادامه گفت: بازار تبريز كانديداى ثبت ميراث جهانى در سال ۲۰۱۰ است و ما اميدواريم كه با ثبت اين اثر در فهرست آثار يونسكو، بازار تبريز اولين بازارى باشد كه در فهرست ميراث جهانى به ثبت رسيده باشد. بازار تبريز با طرح اين عنوان كه بزرگترين بازار سرپوشيده جهان است و دورههاى متعدد اسلامى را دربرمى گيرد، قرار است در فهرست ميراث جهانى به ثبت برسد. محمدى گفت: در حال حاضر پرونده ثبت جهانى بازار تبريز مراحل پايانى خود را طى مى كند و تكميل مى شود. اين پرونده در تيرماه سال ۱۳۸۹ در مركز ميراث جهانى مورد داورى قرار مى گيرد. اما پيش از آن مسئولان يونسكو بازديد مجددى از اين اثر تاريخى خواهند داشت كه احتمال آن دارد ايراداتى به پرونده بگيرند اما پرونده به شكلى آماده شده است كه هر ايرادى به راحتى قابل برطرف كردن است. وى همچنين با بيان اين موضوع كه مرمت بخشهاى متعدد بازار در حال انجام است گفت: مرمت بازار تاكنون مورد تاييد يونسكو بوده و طبق روال گذشته ادامه دارد. اين مرمتها حتى پس از ثبت جهانى بازار تبريز نيز ادامه دارد. رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان آذربايجان شرقى درباره پتانسيل هاى استان براى ثبت ميراث جهانى گفت: استان آذربايجان پتانسيل هاى زيادى براى ثبت در فهرست جهانى يونسكو دارد. از آن جمله مى توان به روستاى كندوان به عنوان يك روستاى دست كند صخره اى زنده اشاره كرد. همچنين كوه سبلان، رصدخانه خواجه نصير طوسى در مراغه، محوطه باستانى ربع رشيديه و جنگل هاى ارسباران از جمله آثار قابل ثبت در فهرست ميراث جهانى هستند.
آرامگاه امير اسماعيل سامانى، تركيبى از دو شيوه معمارى ايران
سرويس گردشگرى فاطمه ميرزايى:معمارى بسيارى از آثار تاريخى از نيمه دوم قرن سوم هجرى تركيبى از دو شيوه خراسانى و رازى بوده است. در آن زمان منطقه خراسان صاحب شيوه خراسانى بوده اما همين شيوه به تدريج گرايش به شيوه بعدى يعنى رازى پيدا كرد و اين موضوع در شيوه هاى بعدى نيز تكرار شد. معمارى در عصر سامانيان نيز چنين وضعى داشت و بناها تلفيقى از شيوه خراسانى و رازى بودند و به مرور زمان شيوه رازى جايگزين شيوه خراسانى شد. مقارن با نيمه دوم قرن سوم يك دگرگونى اصيل ايرانى در خراسان به وجود آمد. در اين منطقه با وجود حكومت سامانيان در بخارا و سمرقند، فرهنگ تازه اى با ويژگى هاى اصلى ايرانى پديد آمد. در اين دوره، تنها يك بناى تاريخى كه از زيباترين بناهاى ايرانى است باقى ماند. آرامگاه اميراسماعيل سامانى كه مدتى قبل از مرگ او در اوايل قرن چهارم در بخارا ساخته شد، بنايى است با قدرت و اصالتى مؤثر. اين بنا كه شيوه خراسانى- رازى دارد، از نظر پيشرفت در طرح و نقشه و به كارگيرى مصالح تزئينى مناسب در معمارى ايران سهم بسزايى دارد. ساختمايه آن بسيار پايدار ساخته شده است و برخلاف شيوه خراسانى وسواس كوتاه گرفتن ساختمان چندان جدى گرفته نشده است. ساختمان آرامگاه اميراسماعيل مكعبى شكل است كه هر ضلع آن تقريباً ۱۰ متر است با گنبد نيمكره اى كه در چهار گوشه آن چهار گنبد كوچك تخم مرغى به سبك و شيوه بناهاى ساسانى است. چهار گوشه ديوارها كه اندكى به داخل شيب دارد، با ستونهاى عظيم سه ربعى تقويت شده است. گنبد بنا از نوع دوپوشش است و بلنداى آن كم نيست. چفد درگاه ورودى تيزه دار است. اما چفد پنجره ها و نورگيرها، مازه دار است. گفتنى است اين بنا مناسب يك بناى يادبود است و سادگى و گيرايى اندازه ها و نسبتهاى هماهنگ با آرايش قوى و ابتكارى، آن را از ساير بناهاى اسلامى متمايز ساخته است. در اين بنا، چيزى كه بيشتر از همه نظر بيننده را به خود جلب مى كند، آجركارى نماى بيرونى آرامگاه است. در اين بنا، آجر با مهارتى استادانه به كار رفته است و برترى آجرچينى هاى ايرانى را به خوبى نشان مى دهد. بافت سايه دار ديوارها يادآور سبد بافته است كه از تابش نور شديد خورشيد جلوگيرى مى كند. اين شيوه معمارى يعنى تلفيق شيوه خراسانى- رازى بعدها در سرزمين توران (تركمنستان كنونى) سرمشق بسيارى از بناها قرار گرفته است.
انجام مراحل مطالعاتى چهار سايت موزه
هم اكنون مراحل مطالعاتى چهار موزه گوهر تپه بهشهر، تخت سليمان، بنديان درگز و هگمتانه براى تبديل به سايت موزه در حال انجام است. مدير كل امور موزه هاى سازمان ميراث فرهنگى درگفت و گو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: كميته راهبردى سايت موزه ها به منظور تدوين طرح جامع سايت موزه ها در كشور تشكيل شد و در اين راستا هم اكنون مراحل مطالعاتى چهار موزه گوهر تپه بهشهر، تخت سليمان، بنديان در گز و هگمتانه براى تبديل به سايت موزه در حال انجام است. محمد حسين فرمهينى فراهانى در ادامه خاطرنشان كرد: به دنبال سوالات مخاطبان در موزه هاى كلاسيك در مورد منشأ آثار موجود در اين موزه ها برآن شديم تا سايت موزه و اكوموزه را طراحى و ايجاد كنيم. به گفته اين دكتراى تاريخ در سايت موزه، بيننده بيشتر به كاوش ها و تحقيقات انجام شده روى شى توجه مى كند از سوى ديگر روحيه پژوهش نيز در مخاطبان تقويت مى شود. وى با اشاره به اين كه به سايت موزه ها از ديدگاه طبيعى و فرهنگى نيز نگاه مى شود اظهار داشت: با ايجاد سايت موزه از ترانشه هاى باستان شناسى و كل منطقه حفاظت مى شود بر اين اساس تخريب و حفارى هاى غير مجاز نيز كاهش مى يابد. فراهانى در پايان تاكيد كرد: در محلى كه قرار است سايت موزه ايجاد شود بايد ابتدا مطالعات دقيق و تعيين عرصه و حريم انجام شود ضمن اين كه تهيه و گردآورى عكس هاى هوايى و نقشه هاى باستان شناسى در اين ميان ضرورى است.
بازسازى مسجد آق قلعه در سبزوار
مسجد آق قلعه در شهرستان سبزوار توسط اداره ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى شهرستان مرمت و بازپيرايى مى شود. سرپرست اداره ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى شهرستان سبزوار با بيان اين مطلب به ميراث آريا، گفت: در فاصله ۸۰ كيلومترى شمال غرب سبزوار و مجاور روستاى حاجى آباد بقاياى شهرى تاريخى به نام آق قلعه قرار دارد. در ميان حصار اين شهر مسجدى نسبتا بزرگ وجود دارد كه به مسجد آق قلعه شهرت يافته است. حشمت الله متين فر افزود: فرسايش هاى طبيعى و مرور زمان صدمات زيادى بر مسجد آق قلعه وارد كرده است. از اين رو اداره ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى شهرستان سبزوار از چندى پيش عمليات مرمتى، باز پيرايى و استحكام بخشى آن را آغاز كرده است كه همچنان ادامه دارد. وى تصريح كرد: بر اساس مطالعات انجام شده مجموعه آق قلعه در عصر ايلخانى براى ايجاد شهرى به سبك سلطانيه زنجان ساخته شده است. اين مجموعه بر اساس كتيبه مسجد در سال ۷۱۲ ه . ق و مقارن با حكومت الجايتوخان به پايان رسيد. بنابراين مسجد آق قلعه يكى از آثار معمارى ارزنده عصر ايلخانى محسوب مى شود.
مرمت كاشى كارى مسجد آقا بزرگ كاشان
مرمت كاشى كارى برخى از نقاط مسجد آقا بزرگ كاشان يكى از برنامه هاى اداره ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى شهرستان كاشان است. معاون ميراث فرهنگى شهرستان كاشان با بيان اين مطلب گفت: مسجد آقا بزرگ كاشان يكى از بناهاى شاخص اين شهرستان است كه در حال مرمت است. سيد عباس مصطفوى افزود: در اين مسجد بدنه سازى حياط اصلى در طبقه همكف و حياط جلويى در قسمت طبقه تحتانى انجام شده است. وى تصريح كرد: همچنين ساماندهى كف فرش شارمى مجاور شبستان تحتانى مسجد نيز طى سالجارى در اين بنا انجام شده است. مصطفوى اضافه كرد: بخشى از شبستان طبقه فوقانى كه در اثر باران اخير آسيب ديده بود نيز در حال مرمت است. به گزارش ميراث آريا، بناى مسجد و مدرسه آقا بزرگ كاشان يكى از باشكوه ترين و زيباترين مساجد دوره قاجار در ايران به شمار مى آيد. اين بنا در خيابان فاضل نراقى كاشان واقع شده است.
بررسى سنگ نوشته منسوب به مرقد امام رضا (ع)
به گفته كارشناس آثار تاريخى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان تهران، سنگ نوشته منسوب به مرقد مطهر امام رضا (ع) كه توسط نيروى انتظامى شهرستان ورامين از قاچاقچيان آثار فرهنگى كشف شده است. براى بررسى به سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان تهران آورده مى شود. حسن قراخانى بهار در گفت وگو با ايسنا، ادامه داد: با پيگيرى هاى انجام شده توسط سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان تهران و اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى ورامين، اين سنگ نوشته قرار است توسط نيروى انتظامى ورامين و نماينده اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى ورامين براى بررسى به سازمان تهران فرستاده شود. وى با اشاره به اعلام توليت موزه آستان قدس رضوى مبنى بر تقلبى بودن سنگ نوشته كشف شده در ورامين، اظهار داشت: به طور قطع، اين سنگ نوشته مولاژ قانونى از اصل اثر است كه با مجوز، مولاژ مى شود. به گفته وى، قرار است اين سنگ نوشته توسط كارشناسان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان تهران بررسى شود.
ساخت بزرگترين موزه زيرآبى خاورميانه در هاله اى از ابهام
دولت مصر، اميدوار است با تامين نيازمالى ساخت بزرگترين موزه زيرآبى خاورميانه، امكان بازديد گردشگران از آثار و گنجينه هاى غرق شده اين سرزمين را فراهم كند. به گزارش chtn، موزه زير آبى شهر اسكندريه كه عمليات ساخت آن هزينه اى ۱۴۰ميليون دلارى در بردارد، تاكنون به دليل عدم تامين منابع مالى خود، هيچ پيشرفتى نداشته است. به گفته مقامات مصرى، اين موزه كه آغاز ساخت آن از سال ۲۰۱۰ خواهد بود، در صورت تامين تمام نيازهاى مالى خود، پس از دو سال و نيم به اتمام رسيده و تبديل به يكى از زيباترين موزه هاى زير دريايى منطقه خواهد شد. اگر چه تا كنون هيچ پيشرفتى در تامين مبالغ مورد نياز ديده نشده است. شهر اسكندريه يكى از مهم ترين مراكز تمدن تاريخ باستان است كه از جمله آثار به دست آمده از آن مى توان به كشف هزاران شى تاريخى، ۲۶ مجسمه ابوالهل و بخش هايى از بناى برج اسكندريه، يكى از عجايب هفتگانه بشر، را از اعماق درياى آن اشاره كرد.