نسخه
PDF
شماره ۵۸۲۰ - ۴ اسفند ۱۳۸۷ - ۲۶ صفر ۱۴۳۰ - ۲۲ فوريه ۲۰۰۹ 
بين الملل
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
شكاف در رهبرى كردهاى عراق
115260.jpg
شايعات موجود درباره اختلافات داخلى در اتحاديه ميهنى كردستان عراق جدى تر شده و گفته مى شود بخشى از منتقدين رهبرى جلال طالبانى (كه كردهاى عراق وى را مام جلال مى نامند) از دفتر سياسى اين گروه استعفا داده اند. اگرچه هنوز اخبارى دال بر تكذيب اين انشعاب منتشر نشده است و سايت رسمى اتحاديه ميهنى كردستان(PUK) در اين باره سكوت كرده است. از كسرت رسول معاون طالبانى و «عمر سيد على»، «عثمان حاج محمود»، «جلال جوهر» و «مصطفى سيد قادر» به عنوان استعفا كنندگان نام برده مى شود. چندى پيش نيز اعلام شد كه ۱۱ تن ديگر نيز از اعضاى كميته مركزى حزب به مستعفيون پيوسته و عضويت خود را در اين اتحاديه به حالت تعليق در آورده اند و منتظر واكنش جلال طالبانى، رييس جمهور عراق و دبير كل اتحاديه ميهنى كردستان عراق به خواسته هايشان هستند. به گزارش ديپلماسى ايران، گفته مى شود پس از بروز اين بحران در درون حزب، برهم صالح معاون ديگر طالبانى در حزب از بغداد راهى سليمانيه شده و بلافاصله از فرودگاه سليمانيه به منزل كسرت رسول رفته تا با وى ملاقات و مذاكره كند. پس از اين ديدار كه يكشنبه شب برگزار شد، منابع خبرى در درون رهبرى حزب اعلام كردند كه كسرت رسول و برهم صالح دو معاون طالبانى دبير كل اتحاديه ميهنى همراه با عثمان حاج محمود روز دوشنبه براى ديدار با طالبانى به بغداد رفته اند تا به بررسى شكاف در رهبرى حزب بپردازند. اين در حالى است كه به نظر مى رسد شبكه العربيه نيز كه تحت كنترل سعودى ها است با جديت خاصى در حال پى گيرى خبر اختلافات در درون يكى از بزرگترين تشكل هاى كردى عراق است. گفته مى شود رهبرى اين انتقادات در مرحله كنونى با كسرت رسول معاون دبير كل حزب است كه اگر اين امر صحت داشته باشد، شكافى بسيار بزرگ در اتحاديه ميهنى رخ داده كه مى توان پس از كناره گيرى نوشيروان مصطفى معاون پيشين طالبانى از واقعه اخير به عنوان زلزله دوم در ساختار رهبرى اتحاديه ميهنى ياد كرد. پاييز گذشته برخى از اعضاى رهبرى حزب در وبلاگ ها و برخى روزنامه هاى محلى خبر از تشكيل «جريان تغيير و دمكراسى» در درون اتحاديه ميهنى دادند و حتى شايعه سلب اختيارات طالبانى منتشر شد اما نماينده حزب در تهران اين موضوع را تكذيب كرد اما به نظر مى رسد اكنون برخى اختلافات جدى تر ازآن است كه با تكذيب پوشانده شوند. گفته مى شود استعفا دهندگان جديد، در حمايت از نوشيروان مصطفى جانشين سابق طالبانى در اتحاديه ميهنى استعفا داده اند. نوشيروان مصطفى سه سال قبل در انتقاد از رهبرى طالبانى با جمع آورى امضا در درون دفتر سياسى تلاش كرد تا عليه طالبانى كودتا كند كه با حمايت مسعود بارزانى رهبر حزب دمكرات از طالبانى اين حركت شكست خورد ومصطفى خانه نشين شد. اكنون در محافل سياسى و حزبى شمال عراق شايع است كه نوشيروان مصطفى براى حل مشكل فساد ادارى و مالى در حزب اتحاديه ميهنى و در دولت منطقه كردستان عراق يك طرح كامل داردو درنظر دارد براى انتخابات آتى پارلمان در اقليم كردستان (كه همان انتخابات شوراهاى استانى در اين اقليم است و قرار است در ارديبهشت ماه آينده برگزار شود) با فهرستى مستقل از ائتلاف تحت رهبرى بارزانى و طالبانى شركت كند و كسرت رسول و۴ تن ديگر از رهبران اتحاديه ميهنى كه شايع است از اتحاديه ميهنى كناره گيرى كرده اند، قصد دارند در كنار نوشيروان مصطفى قرار گيرند. ساختار رهبرى اتحاديه ميهنى شبيه اكثر احزاب سوسياليستى و چپ گرا متشكل از يك كميته مركزى و يك دفتر سياسى است كه هسته اصلى قدرت را اعضاى دفتر سياسى تشكيل مى دهند. كميته مركزى حزب اتحاديه ميهنى كردستان از چهل نفر تشكيل شده كه شانزده نفر آنها اعضاى دفتر سياسى هستند و كناره گيرى هاى مكرر كادرهاى ارشد مى تواند اقتدار درون حزبى طالبانى را خدشه دار كند. به نظر مى رسد اختلافات اخير با مساله بيمارى و كهولت طالبانى و مساله تعيين جانشين وى در اتحاديه ميهنى بى ارتباط نباشد. تمايل طالبانى به انتخاب برهم صالح به عنوان دبير كل جديد اتحاديه ميهنى در رنجش كسرت رسول و پيش از آن نوشيروان مصطفى بى تاثير نبوده باشد زيرا اين دو خود را داراى سوابق مبارزاتى بيشترى نسبت به برهم صالح مى دانند. تمايل شخص طالبانى، انتخاب رهبرى امروزى تر، جا افتاده تر در محافل سياسى عراق و معتبرتر نزد محافل بين المللى براى اتحاديه ميهنى است. دكتر برهم صالح معاون كنونى دبير كل اتحاديه ميهنى و معاون اقتصادى نخست وزير عراق فرد مورد نظر طالبانى است وى كه طى سال هاى مبارزه عليه صدام در خارج از كشور و در حال تحصيل بوده در سال هاى پس از سقوط حكومت بعث و با حمايت طالبانى همواره يكى از سهم هاى كليدى كردها در دولت مركزى را اشغال كرده است. اما جريانى در درون اتحاديه كه در دوران مبارزه عليه صدام در درون كشور حضور داشته و حضور پر رنگى در مبارزه مسلحانه و تحمل جنگ و آوارگى داشته، با رهبرى برهم صالح چندان موافق نيست. كسرت رسول معاون دبير كل و نوشيروان مصطفى عضو برجسته دفتر سياسى دو شخصيت برجسته اى هستند كه اين تفكر را در درون حزب نمايندگى مى كنند. كسرت رسول هم اكنون مهمترين نماينده اتحاديه ميهنى در حكومت محلى ائتلافى با بارزانى ها در اربيل است و سمت جانشينى رييس اقليم (مسعود بارزانى) را برعهده دارد. اما نوشيروان مصطفى سه سال است كه در حاشيه قرار گرفته است با اين وجود به نظر مى رسد اين دو ذيل عنوان انتقاد از شيوه رهبرى حزب، به مخالفت با رهبرى آينده برهم صالح برخاسته اند و اكنون كه اميد خود را براى عدم حمايت طالبانى از برهم صالح از دست داده اند، خروج از اتحاديه ميهنى را بر ماندن در حزبى كه قرار است برهم صالح رييس آن باشد ترجيح داده اند. طالبانى ممكن است به طور موقت و براى جلوگيرى از فروپاشى اتحاديه ميهنى به برخى تقاضاهاى استعفا دهندگان پاسخ مثبت دهد و آنها را هم به اتحاديه ميهنى برگرداند و هم مانع فهرست مستقل آنها در انتخابات داخلى اقليم كردستان شود اما اختلافات داخلى اتحاديه ميهنى ومشكل موجود، فقط مشكل طالبانى نيست زيرا در سطح كلان ترى اقتدار دو حزب تحت رهبرى طالبانى و بارزانى نيز بين كردهاى شمال عراق در حال شكاف برداشتن است. ماه گذشته چهار حزب كوچكتر كردى شامل احزاب سوسياليست، «زحمتكشان»، «جماعت اسلامى» و «اتحاد اسلامى» بيانيه اى را در اعتراض به نحوه مديريت اقليم كردستان عراق منتشر كردند كه در واقع بيانيه اى عليه دو حزب دمكرات و اتحاديه ميهنى و بالاتر از آن بيانيه اى عليه نوع رهبرى بارزانى و طالبانى بود.
پايدارى چرخه تنش ميان تاشكند- دوشنبه
115257.jpg
عدم توافق تاشكند و دوشنبه بر سر استفاده مناسب از منابع آب مشترك، اسباب شكل گيرى چرخه پايدارى از تنش ميان دو كشور (در تابستان امتناع تاجيكستان از تحويل آب به ازبكستان و در زمستان ايجاد چالش از سوى ازبكستان بر تاجيكستان در حوزه انرژى (گاز)) بوده است. به گزارش ايراس، تنش هاى تاريخى ميان ازبكستان و تاجيكستان اسباب آن شده كه اين دو كشور نتوانند در خصوص مسائل و موضوعات منطقه اى در آسياى مركزى به توافق پايدار دست يافته  و از تكرار چرخه هاى تنش بين دو كشور جلوگيرى كنند. در اين ميان، موضوع نحوه استفاده آب هاى مشترك در آسياى مركزى به ويژه سه رود سيردريا، آمودريا و زرافشان كه تاجيكستان در بالادست و ازبكستان در پائين دست اين رودها قرار دارند، همواره محل كشمكش و در مقاطع مكرر محل فشار متقابل دو كشور بر يكديگر بوده است. در اين ميان ذهنيت هاى منفى تاريخى ميان تاجيكان و ازبك ها، مزيدى بر مسامحه ناپذيرى طرفين بر سر مسائل آب بوده كه اين مشكلات متعددى را در سراسر دوره پس از شوروى براى دو كشور ايجاد كرده و باعث آن شده كه مذاكرات متعدد طرفين به نتيجه بايسته منتهى نشود. موضوع از اين قرار است كه در فصل تابستان كه كشورهاى پائين دست از جمله ازبكستان براى مزارع خود نياز مبرمى به آب دارند، كشورهاى بالادست اقدام به ذخيره سازى آب براى توليد نيروى برق آبى در زمستان كرده و از رهاسازى آب خوددارى مى كنند. در مقابل در زمستان كه كشورهاى پائين دست نيازى به آب ندارند، كشورهاى بالادست براى ايجاد برق اقدام به رهاسازى آب مى كنند كه اين امر با خساراتى به مزارع كشورهاى پائين دست همراه است. همين امر يعنى، عدم تفاهم در نحوه مديريت منابع آب، به چرخه اى از تنش ميان ازبكستان و تاجيكستان دامن زده است. به اين عبارت كه تاجيكستان در فصل تابستان از صدور آب به ازبكستان خوددارى مى كند و در مقابل در زمستان كه اين كشور نياز به گاز و برق دارد، ازبكستان در صدور اين حامل هاى انرژى از خاك خود (به عنوان صادركننده يا ترانزيت) خوددارى مى كند. در همين رابطه و در حالى كه تاجيكستان با مشكل حاد انرژى دست به گريبان است و طى ماه هاى اخير بسيارى از بخش هاى اين كشور در خاموشى به سر برده اند، ازبكستان براى دومين بار طى ماه هاى اخير اقدام به كاهش حجم گاز صادراتى خود به تاجيكستان كرده است. تاشكند پيش از اين نيز با استناد به مشكلات فنى از صدور برق تركمنستان به تاجيكستان خوددارى كرده بود. در مورد اخير، تاشكند با درخواست از دوشنبه براى بازپرداخت ۱۶ ميليون دلار بدهى خود بابت واردات قبلى گاز، ميزان صدور گاز خود به اين كشور را از ۴۵ هزار مترمكعب در روز به ۲۰ تا ۲۲ هزار مترمكعب كاهش داده و تأكيد كرده كه تنها در صورت بازپرداخت بدهى ها به صدور مقادير بيشترى گاز به اين كشور خواهد كرد. مقامات ازبك حتى هشدار داده اند كه در صورت عدم پرداخت اين بدهى ها، ممكن است صدور گاز را به طور كامل متوقف كند. كاهش صدور گاز از ازبكستان به تاجيكستان، مزيدى بر مشكلات انرژى، اقتصادى و اجتماعى اين كشور شده به نحوى كه طى ماه هاى اخير بسيارى از كارشناسان از جمله تحليلگران گروه بحران بين الملل تأكيد كرده اند مشكلات زنجيره اى اقتصادى و اجتماعى در تاجيكستان در آينده نزديك مى تواند به ناآرامى هاى اجتماعى منتهى شود. شايان ذكر است كه اين دومين زمستانى است كه تاجيكستان با مشكلات حاد انرژى دست  به گريبان است. طى روزهاى اخير تنها دوشنبه از انرژى برق برخوردار بوده و بخش هاى زيادى از اين شهر نيز در ساعات بسيارى از شبانه روز با قطعى هاى مداوم برق مواجه است. حائز تأمل اين كه، بنا به اعلام برخى مقامات دولتى اين خاموشى ها تا تابستان به طول خواهد انجاميد. جالب تأمل اين كه در برخى تحليل ها، اصرار تاشكند به بازپرداخت بدهى هاى تاجيكستان به آگاهى اين كشور از قول مساعد اتحاديه اروپا به رحمان (در سفر اخير وى به اروپا) نسبت داده مى شود كه طى آن خوزه امانوئل باروسو، رئيس كميسيون اتحاديه اروپا به وى قول اعتبارى به ارزش ۳۴ ميليون يورو براى مهار بحران اقتصادى در تاجيكستان را داد. در اين سفر بانك سرمايه گذارى اروپا نيز به رحمان قول همكارى براى احياء صنايع انرژى اين كشور را داد و برخى كشورها از جمله كشورهاى بالتيك نيز براى سرمايه گذارى در بخش توليد انرژى برق آبى تاجيكستان نيز اعلام آمادگى كرده اند. با همين ملاحظه، رحمان در سفر اخير خود به لتونى تأكيد كرد كه كشورش با عملياتى كردن طرح هاى موجود از جمله دو نيروگاه برق آبى مهم سنگ توده و راگون، تا پنج سال آينده در حوزه انرژى به خودكفايى كامل خواهد رسيد. به تأكيد او، هم اكنون گازپروم در حال اكتشاف در چهار نقطه تاجيكستان است و همكارى روسيه در پروژه سنگ توده يك نيز در حال پيشرفت مطلوبى است. اما ازبكستان به همكارى هر كشور و يا سازمان با تاجيكستان براى ايجاد نيروگاه هاى برق آبى حساسيت دارد و در اين زمينه اسلام كريم اف نيز بارها هشدار داده كه ايجاد نيروگاه هاى برق آبى در مسير رودهاى مشترك آسياى مركزى، نه تنها مشكلى را حل نخواهد كرد، بلكه مزيدى بر تنش هاى موجود خواهد بود. شايان ذكر است كه هم اكنون، تاجيكستان ۹۸ درصد از نياز گاز خود را از ازبكستان به بهاء ۲۴۰ دلار در ازاء هر هزار مترمكعب وارد مى كند و تشديد ناراحتى هاى تاشكند از پيشرفت  ساخت نيروگاه هاى برق آبى بازگفته، مى تواند سبب ساز مشكلات بيشترى در روابط دو كشور باشد.