روسيه تلاش دارد در تدوين دكترين جديد دفاعى خود، نواقص نسخه هاى پيشين كه از منظر برخى فاقد انديشه ورزى بايسته بوده و به حد كافى منطبق با واقعيت هاى بيرونى نبوده اند را ترميم كند. به گزارش ايراس، طى سال هاى پس از فروپاشى، مقامات كرملين به سياق كشورهاى غربى و براى ارائه چهره اى مثبت از روسيه اقدام به تدوين و انتشار دكترين هاى دفاعى (و سياست خارجى) كرده و به رغم احتمال اندك اجرايى شدن دقيق اين اسناد، معتقدند؛ انتشار اين دكترين ها، تلاشى براى كاهش ابهام و پيش بينى پذيرتر كردن رفتارهاى خارجى اين كشور است. با اين وجود بسيارى از كارشناس ها، دكترين هاى دفاعى پيشين را فاقد انديشه ورزى بايسته دانسته، آنها را به حد كافى منطبق با واقعيت هاى بيرونى نمى دانند و حتى معتقدند برخى مفاد اين اسناد در مغايرت آشكار با رفتارهاى عملى روسيه در محيط خارجى است. هرچند سياست مداران روسيه به وقوع تحولات بسيار در عرصه بين الملل از جمله رايج شدن قدرت نرم به ويژه اقتصادى اعتراف دارند، اما به واسطه مسائلى چند از جمله ژئوپليتيك خاص روسيه، فرهنگ  سياسى امنيت محور، تصور رقابت در فضاى ژئوراهبردى و متنوع بودن مسائل سياسى خارجى روسيه، درگيرى اين كشور در موضوعات سخت نظامى و ژئوپليتيكى را براى اين كشور غيرقابل اجتناب دانسته و هم از اين رو همراه بر ضرورت تقويت قواى نظامى اين كشور تأكيد كرده و مى كنند. با اين ملاحظه، سياست مداران كرملين به ويژه پس از تقويت بنيه اقتصادى روسيه از ابتداى هزاره جديد كه به تبع افزايش قيمت  جهانى نفت در بازارهاى جهانى (تا پيش از بروز بحران مالى جهانى) حادث شد، بازسازى و توان افزايى قدرت نظامى اين كشور را به نحو جدى ترى مورد التفات قرار داد و با افزايش مكرر بودجه نظامى بر نوسازى ارتش (اعم از پرسنل تجهيزات) و تمركز بر فناورى هاى فوق پيشرفته در حوزه تسليحات موشكى تأكيد دارند. آزمايش اخير موشك  راهبردى «سينوا» با برد ۱۱۵۴۷ هزار كيلومتر و شكست ركود مسافت در موشك هاى راهبردى كه قابليت حمل ۸ كلاهك هسته اى را دارد از جمله نمايش هاى روسيه در اين زمينه است. مقامات كرملين، در راستاى همين تلاش ها و براى تدقيق هرچه بيشتر برنامه عمل خود براى نوسازى نظامى و راهبردهاى دفاعى و همان طور كه اشاره شد براى پيش بينى پذيرتر كردن رفتارهاى اين كشور در محيط خارجى، به تدوين و اجرايى كردن دكترين هاى دفاعى مبادرت كرده اند كه آخرين مورد از اين دست اصلاحات دكترين دفاعى اين كشور در اوت ۲۰۰۸ و همزمان با جنگ پنج  روزه در جنوب بود. شايان ذكر است كه دكترين فعلى دفاعى روسيه مصوب سال ۲۰۰۰ است كه پس از تحولات بنيادى در فضاى دفاعى و سياسى نظام بين الملل و خود روسيه در دوره پس از فروپاشى شوروى به تصويب رسيد. اين دكترين هفتمين دكترين دفاعى تاريخ جديد روسيه است كه پس از تصويب بارها مورد بازبينى و اصلاح قرار گرفت. با اين وجود، «سخت انديشان» كرملين ضمن اشاره به تحولات ابتداى هزاره جديد از جمله موضوع گسترش ناتو به شرق، تقويت توان اقتصادى اين كشور براى حمايت از برنامه هاى نظامى، يك جانبه گرايى هاى آمريكا در عرصه بين الملل، موضوعيت يافتن مؤلفه هاى نظامى در عرصه بين الملل با حوادث ۱۱ سپتامبر، جنگ افغانستان و جنگ عراق، موضوع سپر موشكى و ساير تهديدات امنيتى متقارن و نامتقارن عليه روسيه بازبينى كلى در دكترين دفاعى سال ۲۰۰۸ را ضرورى مى دانند. در همين راستا، نيكولاى ماكاروف، رئيس ستاد مشترك ارتش روسيه در جريان نمايشگاه اخير تجهيزات دفاعى در ابوظبى از تدوين و انتشار دكترين جديد دفاعى روسيه تا پايان سال جارى ميلادى خبر داده كه به اعتقاد او ضرورت هاى جديد منافع ملى و ملاحظات جديد محيط منطقه اى و بين المللى در آن لحاظ خواهد شد. شايان ذكر است كه دكترين هاى اعلام شده پس از دكترين دفاعى سال ۲۰۰۰ در حقيقت افزودن اصلاحات و اضافاتى بر همين دكترين بود و طى اين سال هاى تدوين يك دكترين جامع و كامل كه تمام تحولات داخلى و محيطى روسيه را مطمح نظر قرار دهد در دستوركار مقامات كرملين قرار نگرفت. جالب تأمل اينكه دكترين سال ۲۰۰۰ كه توسط شوراى امنيت ملى اين كشور تدوين شده بود با برخى انديشه هاى جارى فعلى در سياست خارجى و دفاعى روسيه در مغايرت آشكار است. از اين رو، منتقدان به اين مهم اشاره مى كنند كه هر يك از سياست گذاران دفاعى روسيه (اعم از سياسى و نظامى) اصول دكترين ناقص دفاعى فعلى و برنامه هاى اصلاحات نظامى را به روش هاى مختلف فهم كرده و به عبارتى اجماع مشخصى در خصوص نحوه اجرايى كردن اين دكترين وجود ندارد. با اين ملاحظه، منتقدان سياست هاى دفاعى دولت، با اشاره به نقايص دكترين هاى دفاعى قبلى، ابراز اميدوارى مى كنند كه در تدوين دكترين جديد به ضرورت لحاظ انديشه هاى جديد، راهبردهاى جديد و افراد جديد التفات بايسته صورت پذيرد. آنها با اشاره به اصلاحات صورت گرفته در ارتش روسيه بر اساس دكترين هاى قبلى، اين تلاش ها را نه نتها اسباب تقويت بنيه نظامى روسيه نمى دانند، بلكه معتقدند اصلاحات در ارتش به تضعيف بيش از پيش توان نظامى روسيه منجر شده است. به اعتقاد آنها، مقامات تصميم ساز در كرملين در برنامه اصلاحات نظامى خود، ابتدا ساختارهاى موجود را از بين برده و سپس در پى برساخت ساختارهاى جديد برآمده اند، حال آنكه به تأكيد آنها؛ بايد در ابتدا ايجاد ساختارهاى جديدى مبادرت كرد و پس از آن به بازسازى روندها و ساختارهاى قديمى در چارچوب روندهاى جديد اقدام كرد كه به اعتقاد آنها اين رويه مورد التفات سياست گذاران قرار نگرفته است. به اعتقاد آنها، زير اين شرايط هم اكنون شاكله نيروهاى نظامى روسيه با بى نظمى و آشفتگى هاى بسيار همراه است و نمود عينى تر آن طى سال هاى آتى و در صورت درگير شدن روسيه در هر گونه فعاليت نظامى به نحو مشهود ترى بروز خواهد يافت. بر همين اساس، آنها تأكيد مى كنند كه روسيه پيش  از وقوع بايد نسبت به رفع اين مشكلات از طريق انديشه ورزى بايسته را حوزه مسائل دفاعى اقدام بايسته را مبذول دارد. به اعتقاد آنها انتخاب سرگئى ايوانف به سمت وزارت دفاع (در دوره پوتين) كه فاقد سابقه نظامى بود (هرچند تجربه زيادى در امور امنيتى داشت) فعلى غلط از سوى پوتين بود كه در دوره مدودف نيز با انتخاب آناتولى سردياكف كه او نيز فاقد كارآمدى  و شاخص هاى بايسته براى راهبردى اصلاحات و نوسازى نظامى است، تكرار شد. موضوع ديگر مورد اعتراض و انتقاد كارشناسان در فرآگرد اصلاحات نظامى، بحث ايجاد تحول غيركارشناسى در ساختار پرسنلى و كادرى ارتش است. بر اساس برنامه ريزى هاى صورت گرفته، شمار نيروهاى نظامى روسيه طى يك زمان بندى كه تا سال ۲۰۱۲ به طول خواهد انجاميد كاهش يافته و در مقابل به ايجاد نيروهاى ويژه و تخصصى مبادرت مى شود. بر اساس برنامه، تا سال ۲۰۱۲ شمار نظاميان ستاد مركزى ارتش روسيه با كاهش ۵/۲ برابرى (۸۵۰۰ نفرى) به ۲۱۸۰۰ نفر كاهش خواهند يافت. به همين سان قرار است شمار نظاميان فعال در نيروى دريايى اين كشور نيز تا دو برابر ميزان فعلى كاهش يابد. به اعتقاد منتقدين، در تدوين اين اصلاحات نيز انديشه ورزى بايسته صورت نگرفته است. به عنوان مثال؛ به تأكيد آنها؛ هزينه هاى بازخريد و ايجاد فرصت هاى شغلى جديد براى اخراجى ها از ارتش و هزينه هاى نوسازى بخش هاى نظامى اصلاح شده تدقيق نشده كه اين امر مى تواند مشكلات مختلفى را در پى داشته باشد. در راستاى اين اصلاحات، شمار نظاميان نيروى زمينى نيز قرار است از ۳۴۰ به ۱۸۰ هزار نفر كاهش يابد. در بخش نيروى هوايى نيز قرار است پرسنل اين بخش به ۵۰ هزار نفر در ۵۵ پايگاه هوايى كاهش يابند. در اين بخش قرار است ضمن كاهش كميت تجهيزات و تأسيسات نظامى بر كيفيت و تكنولوژى تسليحات موجود و همچنين ساخت تجهيزات هوايى پيشرفته تمركز شود. موضوع تعديل نيرو به بخش پرسنل هاى ادارى وزارت نيز اشتمال يافته و در اين راستا قرار است شمار نيروهاى ادارى وزارت دفاع تا ۷۰ درصد كاهش يابد. در سوى ديگر، تحليلگران با اشاره به اينكه طى ۱۷ سال گذشته، ساختار و ترتيبات مدارس و دانشگاه  هاى نظامى روسيه سه بار تغيير كرده، معتقدند مقامات كرملين برنامه مشخص و بلندمدتى براى تدقيق برنامه هاى اين مؤسسات آموزشى و تربيت پرسنل متخصص ارتش براى سال   هاى آتى نينديشيده اند. در اين ميان، كارشناسان با تأكيد بر اينكه سياست ها و دكترين هاى دفاعى بايد واجد پس ذهنيت هاى دقيق و عميق باشد، انتقاد ديگر خود را به بخش نرم افزاى و اين مهم معطوف كرده اند كه مقامات كرملين بايد در ابتدا دكترين وسيع و جامع امنيت ملى را تدوين، بر اساس شاخص ها و سرفصل هاى آن به تدوين دكترين دفاعى اقدام كرده و پس از تدقيق اين دو به بخش سخت افزارى اصلاحات نظامى يعنى عملياتى كردن نوسازى نظامى متمركز شوند كه به اعتقاد آنها اين رويه در دكترين هاى قبلى و اصلاحات تالى آن رعايت نشده است. با اين ملاحظه تأكيد كارشناسان بر اين است كه روسيه براى دستيابى به ارتشى كارآمد و پيشرفته، بايد ايجاد سازوكارهاى نظارتى بر فعاليت ناقص دولت در بخش اصلاحات نظامى را از جمله از طريق فعال سازى هر چه بيشتر كميته دفاعى دوما و يا حتى ايجاد كميته ويژه اى در اين نهاد براى نظارت و كمك بر روند اصلاحات نظامى در دستوركار قرار دهد. آنها به ويژه با اشاره به ميزان بالاى تخلفات مالى در قراردادها و بخش هاى مختلف نظامى، تأكيد مى كنند كه بايد راه حل عاجلى نيز براى مبارزه با فساد در ارتش انديشيده شود. در اين راستا آنها بر شفاف شدن بودجه و قراردادهاى نظامى تأكيد و بر ايجاد سازوكار هاى كنترلى بر اين روندها را نيز ضرورى مى دانند. با اين ملاحظه، به اعتقاد آنها در صورت عدم التفات بايسته به اين ضروريات، نه تنها اصلاحاتى در ارتش صورت نخواهد پذيرفت، بلكه پس رفت بيشتر در اين حوزه را در پى خواهد داشت كه اين نيز به نوبه خود زيان هاى زيادى را به منافع ملى روسيه تحميل خواهد كرد.

يك روز پس از اعلام توقف عمليات توسط ارتش پاكستان در دره  سوات، شبه نظاميان طالبان آتش بس نامحدود در اين منطقه اعلام كردند. طالبان از انجام توافق مولانا صوفى محمد، يك روحانى پاكستانى با مقامات اسلام آباد درباره اجراى قوانين اسلامى در دره  سوات، طالبان آتش بس ۱۰ روزه اعلام كرده بود. به گزارش خبرگزارى رويترز، مسلم  خان، سخنگوى طالبان اعلام كرد، ما درباره آتش بس نامحدود به توافق رسيده ايم. آن آتش بس موقت، دائمى شده است. مسلم خان اعلام كرد، شبه نظاميان طالبان در اين دره به رهبرى فضل الله، داماد شبه نظامى صوفى محمد، نيز تصميم گرفته اند تا سه تن را از جمله دو سياست مدار براى نشان دادن حسن نيت خود آزاد كنند. به گفته  ساكنان اين منطقه، شبه نظاميان در ماه هاى اخير كنترل كل اين دره را در اختيار داشتند. همچنين شبه نظاميان در منطقه  همجوار قبيله اى باجور، در مرز افغانستان و غرب سوات نيز به طور يك جانبه اعلام آتش بس كردند. اطهر عباس، سخنگوى ارتش پاكستان اعلام كرد، به شبه نظاميان باجور گفته شده بود تا در مورد مداليته هاى آتش بس از جمله به زمين گذاشتن اسلحه هاى شان با مقامات مذاكره كنند. در همين رابطه در پيشاور، سه گروه بزرگ طالبان از جمله گروه بيت الله محسود، حافظ گل بهادر و ملا نزير با ناديده گرفتن اختلاف هاى خود و به منظور دستيابى به منافع بزرگتر در مناطق قبايلى پاكستان متحد شدند. فرماندهان هر سه گروه براى بررسى وضعيت جديد يك گروه منحله طالبان روز جمعه در يكى از مناطق دور دست وزيرستان در شمال غرب ايالت سرحد در نشستى فوق العاده گرد هم آمدند. پس از بررسى اوضاع جديد منطقه و تحليل فعاليت نهضت منحله طالبان، سران هر سه گروه بزرگ به توافق رسيدند كه در آينده براى به دست آوردن منافع بزرگتر اختلافات خود را ناديده بگيرند و به هيچ كس اجازه دخالت ندهند. ملانزير در تماسى تلفنى اظهار داشت، فرماندهان هر سه گروه طالبان متفق القول هستند كه وحدت ميان باراك اوباما رئيس جمهورى آمريكا و آصف على زردارى رئيس جمهورى پاكستان نشان مى دهد كه هر دو داراى نيت سوء نسبت به طالبان دارند. اگر يك رئيس جمهور غير مسلمان مى تواند دست به دست آصف على زردارى دهد، چرا ميان سه گروه طالبان وحدت برقرار نشود. وى در ادامه افزود: «حمله به هر يك از پايگاه هاى طالبان حمله به همه ائتلاف محسوب مى شود و هر سه گروه جواب محكم آنرا خواهند داد.» ملانزير تاكيد كرد، هر سه گروه باهم شوراى عالى ۱۳ نفره تشكيل دادند و اختيار هر نوع تصميم گيرى در دست شوراى عالى خواهد بود و فرمانده هاى هر سه گروه اعضاى شوراى عالى خواهند بود. شوراى عالى در جلسه بعدى رئيس موقت شوراى طالبان را انتخاب خواهد كرد. اين توافقات در حالى صورت مى گيرد كه اختلاف ميان بيت الله محسود، حافظ گل بهادر و ملا نزير موجب ايجاد و گسترش تنش ميان طالبان محسوب مى شد. از سوى ديگر دولت اسلام آباد به دولت باراك اوباما رئيس  جمهورى آمريكا قول داد براى شكست تروريسم همكارى كند. دولت پاكستان همزمان با آغاز مذاكرات سه جانبه براى اتخاذ استراتژى جديد در افغانستان اين موضوع را اعلام كرد. شاه  محمود قريشى وزير امور خارجه پاكستان در ملاقات خود با هيلارى كلينتون، وزير امور خارجه  آمريكا از همگرايى نگرش ها در مبارزه عليه افراطى گرى در جنوب آسيا استقبال كرد. قريشى به خبرنگاران گفت: «پاكستان مايل است در مبارزه عليه افراطى گرايى و تروريسم با آمريكا همكارى كند. ما مصمم هستيم تروريسم را در هر شكل آن شكست دهيم.» هيلارى كلينتون، نيز گفت: «آمريكا با پاكستان مذاكراتى نزديك در خصوص بازنگرى هاى استراتژيك در افغانستان خواهد داشت.» باراك اوباما، رئيس  جمهورى آمريكا در حال حاضر اولويت سياست خارجى اش را معطوف به افغانستان كرده است و قصد دارد ۱۷ هزار سرباز كمكى به اين كشور اعزام كند. پاكستان كه يكى از متحدان اصلى آمريكا در جنگ عليه تروريسم محسوب مى شود، به طور مكرر از سوى قانونگذاران آمريكايى به خاطر چشم پوشى از شبه نظامى گرى در مناطق مرزى خود، مورد انتقاد شديد قرار گرفته است. قريشى به خبرنگاران گفت: «هيچ مصالحه اى با شبه نظاميان وجود ندارد و تصميم پاكستان براى شكست دادن تروريسم تغيير نكرده است.» تقاضاى آلمان براى اعزام نيروى بيشتر در همين حال فرانك والتر اشتان ماير، وزيرامورخارجه  آلمان از شركاى خود در اتحاديه اروپا خواست، نيروهاى پليس بيشترى را به افغانستان اعزام كنند. وى در اين باره گفت: «آموزش نيروهاى پليس جزو اصلى ترين تعهدات اتحاديه  اروپا در قبال افغانستان است.» اتحاديه اروپا سال گذشته تصميم گرفت تعداد نيروهاى آموزش دهنده  پليس را در افغانستان به ۴۰۰ تن افزايش دهد. با اين حال كمبود نيروهاى پليس مساله اى است كه در افغانستان همچنان به چشم مى خورد. اشتاين ماير كه در جمع وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا در بروكسل پايتخت بلژيك سخن مى گفت، همچنين اظهار داشت، ما اجازه نداريم كه منتظر استراتژى جديد آمريكا در قبال افغانستان باشيم. در هر صورت ما موظف به انجام وظيفه و كار خودمان هستيم. در كنار دولت افغانستان، ناتو نيز از اتحاديه اروپا خواهان تقويت فعاليت هاى خود در افغانستان شده است. از سوى ديگر دولت ژاپن نيز در راستاى كمك اقتصادى به دولت افغانستان در صدد است حقوق شش ماهه ۸۰ هزار تن از نيروهاى پليس افغانستان را بپردازد. وزارت امور خارجه  ژاپن همچنين اعلام كرد، توكيو هزينه هاى مالى ساخت ۲۰۰ مدرسه و ۱۰۰ بيمارستان را تقبل خواهد كرد. هزينه اين پروژه ها مبلغى بالغ بر ۵۲۰ ميليون دلار خواهد بود.