|
سياست خارجى فعال؛ دستور كار عشق آباد
|
|
|
بردى محمدوف از زمان به دست گرفتن قدرت، افزون بر اصلاحات در محيط داخلى، فعال سازى سياست خارجى را نيز به نحوى جدى در دستوركار قرار داده و اين موضوع را در فرآگرد توسعه كشور امرى ضرورى مى داند.سفرهاى اخير او به اروپا و ايران و اعلام همكارى با امريكا در افغانستان از جمله نشانه هاى ملموس اين رويكرد است.وى با التفات به پيوندهاى تاريخى، فرهنگى، سياسى، امنيتى و اقتصادى ميان تركمنستان و كشورهاى آسياى مركزى به تحكيم روابط با دولت هاى اين منطقه نيز ديدى ويژه دارد و سفر اخير او به ازبكستان در راستاى تحكيم همين روابط و دوستى هاى سنتى منطقه اى صورت پذيرفته است. به گزارش ايراس، ورود بردى محمدوف به كاخ رياست جمهورى تركمنستان كه پس از مرگ ناگهانى صفر مراد نيازوف، رئيس جمهور فقيد اين كشور ميسر شد، با تحولات مختلف در عرصه هاى مختلف سياسى، اقتصادى، اجتماعى و سياست خارجى اين كشور همراه بوده است. او از همان ابتداى به دست گرفتن قدرت، در نظر و عمل عدم التزام خود به ميراث نيازوف كه از منظر وى حائز تطبيق با شرايط جديد منطقه اى و بين المللى نبود، را نشان داد و بر ضرورت اصلاحات و تغييرات در عرصه ها مختلف تأكيد كرد. بردى محمدوف در عرصه اقتصادى؛ آزاد سازى و سهل گيرى در ورود سرمايه خارجى، در عرصه سياسى؛ تصويب قوانين جديد در جهت دموكراسى سازى بيشتر از جمله در حوزه انتخابات و تقسيم قدرت، در عرصه اجتماعى؛ زدودن نشانه هاى كيش شخصيت نيازوف و اصلاح نظام آموزشى را به عنوان اقدامات اصلاحى ضرورى مطمح نظر قرار داد و اقدامات او در خلال دو سال اخير نيز نشان مى دهد كه با اجرايى كردن اين اهداف اهتمام جدى دارد.؛ اما، آنچه در اين ميان جلب توجه مى كند، التفاط ويژه محمدوف به فعال سازى سياست خارجى تركمنستان است كه سفرهاى وى به اروپا (آلمان و اتريش) به ايران و ديدار اخير وى از ازبكستان و در مقابل دعوت از مقامات كشورهاى مختلف به اين كشور از جمله سفر پترائوس به عشق آباد و جلب موافقت عشق آباد به همكارى با ناتو در افغانستان نمود واضحى از اين عزم است. بردى محمدوف از اين طريق تلاش دارد كشورش را از انزوا دوره نيازوف بيرون آورده و به كشورى فعال در منطقه تبديل كند. او نشان داده كه از رويكرد بى طرفى در سياست خارجى تركمنستان، معنى متفاوتى از آنچه نيازوف درك مى كرد را در نظر دارد و ديپلماسى فعال در عرصه خارجى را عنصرى مهم در روند توسعه و پيشرفت كشورش مى داند. در همين راستا، او چندى پيش به دعوت رسمى اسلام كريم وف، همتاى ازبك خود به تاشكند سفر و در خصوص مسائل مختلف دوجانبه و منطقه اى از جمله در حوزه هاى انرژى، حمل و نقل، تجارت و امنيت مشترك به گفتگو نشست. او در اين سفر در ديدار با هيأت هاى ديپلماتيك ازبك با اشاره به اينكه؛ «تركمنستان سياست خارجى خود را به تحكيم دوستى هاى دوجانبه و منطقه اى معطوف كرده و اين امر را عنصرى مثبت و مؤثر در راستاى امنيت سازى منطقه اى و جهانى مى داند»، نشان داد كه دوره اى جديد را در سياست خارجى اين كشور آغاز كرده است. او در اشاره خاص به ازبكستان، اين كشور را نه تنها همسايه، بلكه شريك تركمنستان توصيف كرد. با اين ملاحظه و با التفات به روابط نه چندان دوستانه عشق آباد و تاشكند در دوره نيازوف و اينكه فعال سازى روابط دو كشور از ابتداى به قدرت رسيدن بردى محمدوف در دستور كار دو كشور قرار گرفته، اين سفر در محافل سياسى دو طرف حائز اهميت بسيار تلقى و نقطه عطفى در تحكيم همكارى هاى دو جانبه و منطقه اى فرض مى شود. شايان ذكر است كه كريم وف و بردى محمدوف به ترتيب در سال ۲۰۰۷ و مارس ۲۰۰۸ سفرهاى متقابلى را به كشورهاى يكديگر انجام داده و پيرامون مشكلات مرزى و ضرورت اقدامات عملى براى نشانه گذارى مرزهاى بين المللى، موافقتنامه
در خصوص حذف نظام ويزا براى مسافرت شهروندان دو كشور و همچنين مسافرانى كه بايد از قلمرو يكى از كشورهاى به مقصد كشور ديگر عبور كنند و همچنين توسعه روابط تجارى و اقتصادى مذاكراتى را انجام داده بودند. به تبع اين توافقات، طى دو سال اخير روابط اقتصادى دو كشور افزايش قابل ملاحظه اى يافته به نحوى كه در سال گذشته ميلادى ميزان گردش تجارى ميان دو كشور به رقم ۳/۱۳۲ ميليون دلار بالغ شد. شايان ذكر است كه محمدوف در سفر دو روزه خود به ازبكستان نمايشگاه دست آوردهاى ملى تركمنستان را در اين كشور كه طى آن توليدات مختلف صنعتى تركمنستان ارائه شده بود، بازديد كرد. سال گذشته ميلادى نيز نمايشگاه مشابهى از دست آوردهاى صنعتى ازبكستان در تركمنستان برگزار شده بود. طى دو سال اخير، تعاملات كشاورزى دو كشور نيز توسعه يافته و بر اساس توافقات دو جانبه، ازبكستان اقدام به ارائه محصولات كشاورزى خود در بازارهاى تركمنستان مى كند. طى اين سال ها دو كشور ميزان صادرات و واردات خود در زمينه هاى مختلف از جمله توليدات مواد شيميايى، مواد غذايى، وسائط حمل و نقل، تجهيزات و ماشين آلات صنعتى، توليدات فلزى، لوازم خانگى الكترونيكى و مصالح ساختمانى را گسترش داده اند. بر اساس اعلام خبرگزارى ها مهم ترين موضوع گفتگوى محمدوف با كريم وف در ديدار اخير در باب الحاق ازبكستان به كريدور ناوى- عشق آباد- باكو- كراس است كه در صورت تحقق آن مسيرى جديد و نزديك تر ميان منطقه آسياى مركزى با اروپا به ويژه در بعد اقتصادى گشوده خواهد شد. الحاق ازبكستان با قابليت هاى مختلف و متنوع اقتصادى و بازار مصرف گسترده خود مى تواند توجيهى براى تسريع در عملياتى شدن اين مسير و پويايى آن باشد. شايان ذكر است كه هم اكنون ازبكستان كه محصور در خشكى بوده و تنها كشور جهان است كه براى دسترسى به آبهاى آزاد بايد از قلمرو دو كشور عبور كند، با استفاده خاك تركمنستان و با گذر از خاك ايران بخشى از عمليات صادرات و واردات خود را انجام مى دهد كه در صورت گشايش مسير بازگفته مى تواند از ميزان انزواى جغرافيايى خود بكاهد. التفات به اينكه تركمنستان و ازبكستان از جمله كشورهاى مهم توليدكننده گاز در نقطه خزر هستند، همكارى دو كشور در زمينه انرژى مى تواند براى هر دو طرف حائز منافع متقابل باشد. از اين رو هم بين كريم وف و بردى محمدوف در خصوص تحكيم همكارى ها در زمينه انرژى نيز بحث هايى صورت گرفته و هر دو طرف تمايل خود براى ساخت و استفاده از خطوط لوله مشترك را اعلام كرده اند كه اين همكارى ها مى تواند از جمله در قالب مشاركت ازبكستان در ساخت خط لوله گازى ميان تركمنستان- چين و به نحو متقابل مشاركت عشق آباد براى احداث خطوط لوله مورد نظر ازبكستان و استفاده مشترك از اين خطوط عملياتى شود.
|
