دومين فصل كاوش هاى جديد باستان شناسى در بخش پيش از تاريخى تپه هاى باستانى سيلك آغاز شد. اين كاوش ها در ادامه لايه نگارى سال گذشته است. حسن فاضلى نشلى، سرپرست هيات باستان شناسى سيلك و رئيس پژوهشكده باستان شناسى دراين باره گفت: تپه شمالى سيلك بخش پيش از تاريخى اين محوطه باستانى را شامل مى شود. اين بخش درست همان روستاى پيش از تاريخى است كه معتقديم تا كنون قديمى ترين روستاى كشف شده ايران و حتى جهان است. بر همين اساس مطالعات خود را در ديواره لايه نگارى سال قبل دنبال مى كنيم. سال گذشته و در نخستين فصل جديد كاوش در سيلك ديوارى به ارتفاع يك متر و ۷۰ سانت با ۱۳ رج خشت دست ساز در تپه شمالى سيلك كشف شد. اين ديوار كه ۷ هزار سال قدمت دارد، به خانه اى روستايى تعلق داشت و احتمالا يكى از قديمى ترين نمونه هاى معمارى ايران محسوب مى شود. در حال حاضر به مدت يك هفته هيات باستان شناسى در محل تپه مستقر شده و كار كاوش را آغاز كرده اند. اين كاوش ها تا يك ماه آينده ادامه دارد. به گزارش ميراث خبر، سال گذشته مطالعات باستان شناسى در تپه پيش از تاريخى سيلك، در حالى آغاز شد كه قرا ربود اين محوطه باستانى به عنوان قديمى ترين روستاى تاريخى جهان به يونسكو معرفى شود. پيش از اين صادق ملك شهميرزادى پس از سال ها، كاوش هاى تپه سيلك را عهده دار شد كه ۵ سال به طول انجاميد و هدف از آن كاوش ها اجراى طرحى تحت عنوان بازنگرى سيلك بود. حاصل آن كاوش ها ۵ جلد كتاب درباره سيلك شد. محوطه باستانى سيلك از زمانى كه توسط رومن گريشمن در سال ۱۹۳۳ مورد كاوش قرار گرفت همواره به عنوان كانون مطالعات پيش از تاريخ ايران مورد توجه مجامع علمى جهانى بوده است. رومن گريشمن با كاوش در دو محوطه سيلك شمالى و جنوبى و قبرستان عصر آهن و چاپ دو جلد گزارش هاى باستانى شناسى مشخص نمود كه اين محوطه از ۶۰۰۰ قبل از ميلاد تا هزاره اول قبل از ميلاد مورد سكونت بشر قرار گرفته بود. در اين ميان نهشت هاى فرهنگى تپه شمالى با ضخامتى حدود ۱۴ متر و داشتن بقاياى فرهنگى همانند معمارى خشتى، تدفين انسان ها در داخل خانه هاى مسكونى، صدف هاى دريايى، ابزارهاى مسى، سفال، ابزارهاى سنگى و ديگر بقاياى مادى از دوره نوسنگى تا سنگ مس (كالكوليتيك) داراى گنجينه اى بى همتا از بقاياى فرهنگى است. از لحاظ گاهنگارى تپه سيلك شمالى هنوز جز قديمى ترين روستاى پيش از تاريخ فلات مركزى محسوب مى شود.
خواناسازى برج و باروى ارگ سنگى سلطانيه
در ادامه فعاليت هاى سال گذشته عمليات مرمت و خواناسازى برج و باروى ارگ سنگى و حكومتى سلطانيه از اوايل ارديبهشت ماه آغاز مى شود. محمدرضا قربان زاده، سرپرست اجرايى پايگاه ميراث جهانى سلطانيه با بيان مطلب فوق به ميراث آريا گفت:با توجه به اعتبارات مناسبى كه به سلطانيه اختصاص يافته است در صدد هستيم اوايل ارديبهشت ماه سه كارگاه اجرايى در اين محوطه داير كنيم. وى با بيان اينكه در اين فصل تزئينات زير گنبد ادامه خواهد يافت،گفت:به دليل كوتاه كردن زمان مرمت زير گنبد از سال گذشته طرح مرمت به مشاور واگذار شد. قربان زاده خاطرنشان كرد:در حال حاضر مستند سازى زير گنبد از سوى مشاور در حال انجام است كه به مستندنگارى،آسيب شناسى و علمى كردن تمامى اقدامات مى پردازد. سرپرست اجرايى پايگاه ميراث جهانى سلطانيه تصريح كرد:تهيه طرح جامع مرمت تزئينات در دست اقدام است كه تا تيرماه سال جارى اين طرح تهيه و مطرح مى شود. وى با اشاره به اينكه براى اين پروژه نيروهاى متخصص تامين
شده اند،گفت:اين نيروها از قسمت هاى مختلف كشور با تجاربى در زمينه هاى مورد نياز انتخاب شده اند. قربان زاده ادامه داد:براى اجراى اين پروژه بالابرهاى مختلفى را بررسى خواهيم كرد تا از بالابرهايى استفاده كنيم كه علاوه بر اينكه حجم كمى را اشغال مى كنند نيروهاى متخصص اين پروژه بتوانند فعاليت هاى لازم زير گنبد را به راحتى انجام دهند. ارگ حكومتى سلطانيه با مساحتى حدود ۱۰ هكتار داراى دو دروازه شمالى و جنوبى است و ۱۶ برج مدور نماى خارجى ارگ را مزين كرده است. بناى آجرى گنبد سلطانيه در جنوب غربى عرصه تاريخى اين ارگ حكومتى قرار دارد.
آثارى جديد از ساكنان اوليه يمن كشف شد
آثار هنرى جديدى متعلق به قرن هاى اول تا سوم ميلادى در منطقه اى باستانى واقع در شرق شهر تاريخى ذمار(Dhamar) يمن كشف شد. به گزارش ايسكانيوز، به گفته باستان شناسان بسيارى از آثار موجود در اين شهر كه روى تپه اى در مجاورت زمين هاى زراعى حاصلخيز بنا شده اند دست نخورده باقى مانده و ديوار شهر، مجموعه اى از پى ساختمان ها، ديواره ها و بقاياى انبارهاى غله آن هنوز قابل مشاهده هستند. باستان شناسان معتقدند از متون قديمى و شواهد موجود در اين شهر كه Humat thiab نام دارد مى توان قدمت آن را به قرن هاى اول تا سوم ميلادى نسبت داد. بقايايى از بخش هاى شمالى و شرقى يك ساختمان ساخته شده از سنگ هاى سياه آتشفشانى نيز در اين منطقه به دست آمده كه فرضيات جديدى را در مورد وضعيت جغرافيايى شهر در اين دوره به وجود آورده است. تكه اى از يك سنگ صاف آتشفشانى با تصويرى حكاكى شده از يك درخت موسوم به درخت زندگى كه به عقيده كارشناسان از آن به عنوان بخوردان استفاده مى كردند از ديگر اشيا به دست آمده در اين منطقه بوده است. باستان شناسان همچنين موفق به كشف چند ظرف سفالى و مجسمه سنگى زن بى سرى شدند كه نوشته اى به زبان باستان مردم منطقه به نام Musnad را روى سينه خود قرار داده بود. به گفته باستان شناسان، اين منطقه از مدت ها پيش مركز توجه كارشناسان بوده ولى به دليل عدم امنيت و حفاظت كافى، ديوارهاى اين شهر به دست روستاييان تخريب و از سنگ هاى آن براى ساخت خانه ها استفاده مى شده است. شهر ذمار از دوره پارينه سنگى تاكنون به دليل برخوردارى از زمين هاى زراعى حاصلخيز و فعاليت گسترده ساكنان آن مملو از مناطق و آثار باستانى است.
كشف محوطه اصطبل و اسلحه خانه در قلعه سلاسل شوشتر
سرپرست هيأت كاوش باستان شناسى قلعه سلاسل شوشتر از كشف محوطه اصطبل و اسلحه خانه اين قلعه خبر داد. مهدى رهبر در گفت وگو با ايسنا، با يادآورى اين كه نخستين فصل كاوش باستان شناسى قلعه سلاسل از ۱۵ اسفندماه سال گذشته آغاز شده است، توضيح داد: قلعه سلاسل در قسمت شمال شهر شوشتر و روى بلندى هايى كه به رود كارون تسلط دارند، واقع شده است. زير اين قلعه، نهرى به نام داريون جريان دارد كه براى آبيارى زمين هاى مياناب از آن استفاده مى شده است. در واقع، در دوره هخامنشى، تمهيداتى انديشيده شدند تا با كندن كانالى از داخل صخره اى سنگى، آب كارون به مياناب رسانده شود. وى بيان كرد: طبيعى است، براى نهر عظيمى مانند داريون، يك سازمان بسيار منسجمى براى كنترل بر آب ها بايد وجود داشته باشد؛ ولى اكنون فقط نهر داريون را داريم و از دوره هخامنشى مدارك ديگرى به دست نيامده اند. البته در دوره ساسانى، براساس متون نوشته شده، مشخص است كه مدت ها در اين قلعه مقاومت شده كه امر نشان مى دهد، قلعه استحكام زيادى داشته است؛ اما هنوز نشانه ملموسى از دوره ساسانى به دست نيامده است. به گفته اين باستان شناس، در دوره هاى بعدى مانند سلجوقى، ايلخانى، صفوى و قاجار آثارى از جمله سفال وجود دارند. همچنين در دوره قاجار مركز حكومتى در شوشتر بوده است و حاكم و والى در اين محل سكونت داشته اند. به همين دليل، تأسيسات وسيعى داخل قلعه ساخته اند كه شامل سربازخانه، حمام، اصطبل و حياط هاى متعدد مى شوند، ولى پس از اين كه مركز حكومت به اهواز انتقال يافت، قلعه متروك شد و اداره دارايى بناهايى را با استفاده از مصالح آن ساخت. به تدريج تخريب هايى در قلعه صورت گرفتند و تا سال هاى جديدتر نيز ادامه داشتند. رهبر اظهار داشت: در اين فصل كاوش براى شناخت بيش تر مجموعه ، از بالاى تپه كار را آغاز كرديم و قسمتى از كوشك دوره قاجار و محوطه اى را كه اصطبل و اسلحه خانه مجموعه در آن بودند، خارج كرديم. همچنين يك توپ كوچك پيدا كرديم كه به زنبورك معروف است. وى با اشاره به اين كه در شوشتر براى جلوگيرى از گرماى طاقت فرساى تابستان مردم در زيرزمين هايى زندگى مى كردند، زيرا اختلاف درجه از پايين تا بالا بسيار بود، اضافه كرد: يك سردابه نيز در اين كاوش ها كشف شد كه اكنون مشغول خالى كردن آن هستيم. فصل نخست كاوش باستان شناسى قلعه سلاسل شوشتر از ۱۵ اسفندماه آغاز شده است و تا پايان فروردين ماه ادامه دارد.
مرمت هاى اضطرارى بناهاى تاريخى خراسان رضوى
طى سال ۸۸ مرمت هاى جامع و اضطرارى در بناهاى ملى، جهانى، منطقه اى و محلى خراسان رضوى توسط سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان صورت مى گيرد. سرپرست معاونت ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان خراسان رضوى با بيان اين مطلب به ميراث آريا، گفت: اين اقدام يكى از برنامه هاى معاونت ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان خراسان رضوى طى سال جارى است. حميد نيكپور افزود: مرمت هاى جامع در مدرسه غياثيه خردگرد، طوس و مزار تربت جام و بناهاى مهم استان صورت مى گيرد. وى تصريح كرد: در بناهاى سطح منطقه اى و محلى استان نيز عمدتا مرمت هاى اضطرارى را انجام خواهيم داد. نيكپور اضافه كرد: براى مرمت و احياى بناهاى تاريخى سعى در مشاركت ميان سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان و مردم را داريم.
آغاز مرمت قلعه تاريخى جلال الدين جاجرم
فصل جديد مرمت قلعه تاريخى جلال الدين واقع در نزديكى شهر جاجرم از توابع استان خراسان شمالى به زودى آغاز مى شود. عليرضا نجفى،معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان خراسان شمالى با بيان مطلب فوق به chtn گفت:سال گذشته بخشى از اين قلعه تاريخى مرمت شده است و سال جارى در ادامه فعاليت هاى سال گذشته مرمت اين قلعه ادامه مى يابد. وى افزود۸۰: ميليون تومان اعتبار براى مرمت قلعه تاريخى جلال الدين جاجرم از محل اعتبارات ملى اختصاص يافته است. معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان خراسان شمالى خاطرنشان كرد: در حال حاضر در حال انعقاد قرارداد با پيمانكار براى آغاز اين پروژه هستيم. نجفى اضافه كرد: پس از اتمام مرمت، اين قلعه تاريخى به فضايى براى معرفى شخصيت جلال الدين،نظام جنگى و زمان احداث قلعه تبديل خواهد شد.
خانه اقوام چينى در روسيه نمايان شد
باستان شناسان روسى در شهر ساحلى پريمورسكى اين كشور، هممرز با چين، موفق به كشف منطقه اى مسكونى متعلق به قوم ژورچن(Jurchen)، از اقوام چينى ساكن در روسيه شدند. آثار به دست آمده در اين منطقه به نيمه دوم قرن ۱۲و نيمه اول قرن سيزدهم ميلادى تعلق داشته و مشتمل بر يك برج مراقبت و چند خانه مخروبه بوده است. باستان شناسان معتقدند اگرچه اين برج مراقبت در فاصله ۳۰مترى دروازه هاى ورودى شهر قرار داشتند ولى سربازان به راحتى قادر به پرتاب پيكان هاى آتشى خود به نزديكى شهر بودند. باستان شناسان اعلام كردند تمام خانه هاى يافت شده داراى اتاق هاى پخت وپز مجهزى بوده و بسته به جمعيت خانواده ها به صورت بزرگ يا كوچك ساخته مى شدند. به گزارش ميراث آريا، ژورچن ها، اقوامى از كشور چين بودند كه از قرن دهم تا سيزدهم ميلادى در منطقه ساحلى جنوب روسيه(پريمورسكى امروزى) زندگى مى كردند.
كشف مجسمه اى نادر از الهه هاى هند
يك مجسمه گرانيتى نادر از الهه هاى باستانى هند با قدمتى نزديك به ۱۴۰۰ سال در روستايى واقع در ايالت جامو و كشمير اين كشور كشف شد. به گزارش chtn، اين مجسمه كه هم اكنون در مركز مطالعات باستانى ايالت جامو و كشمير نگهدارى مى شود چند روز پيش توسط چند كشاورز هنگام شخم زدن زمين زراعيشان به دست آمده بود. اين مجسمه گرانيتى، هفت اينچ ارتفاع و ۵/۴ اينچ عرض داشته و به گفته كارشناسان يكى از مهم ترين آثار باستانى اين كشور در اكتشافات سال جديد به شمار مى رود. به گفته ساكنان محلى، يابندگان اين مجسمه قصد نگهدارى و فروش آن را داشتند، اما پليس محلى با همكارى روستاييان موفق به پس گيرى اين مجسمه و تحويل آن به مركز باستان شناسى شد. به گفته رئيس سازمان باستان شناسى جامو و كشمير اين اثر يكى از قديمى ترين و كمياب ترين مداركى است كه نفوذ هنر در ميان ساكنان اين منطقه طى ۱۴۰۰ سال گذشته را به اثبات مى رساند.