اگر به تاريخ عضويت و خروج ازبكستان در سازمانهاى مختلف نگاه داشته باشيم مشخص مى شود كه اين كشور همواره به برخى از ساختارهاى منطقه اى پيوسته و بارها خارج شده است. چنانچه طى سالهاى اخير دولت تاشكند به پيمان امنيت جمعى دوبار پيوست و يك بار خارج شد.به نظر مى  رسد كه ازبكستان خود را براى خروج از پيمان امنيت جمعى آماده مى كند و در حال پيدا كردن بهانه براى اين كار است. به اين دليل كه در نشست شوراى وزراى خارجى پيمان امنيت جمعى كه ۱۶ آوريل در ايروان پايتخت ارمنستان برگزار شد نماينده ازبكستان شركت نكرد. از نگاه سياسى اين جلسه به عنوان يك نشست معمولى و برنامه ريزى شده ارزيابى مى گرديد اما تاشكند خود موجب شد كه اين نشست توجه محافل سياسى و رسانه هاى خبرى را جلب كند. به گزارش ايران شرقى همانطور كه نمايندگان رسمى ارمنستان يك روز قبل از برگزارى اين نشست اعلام كردند ازبكستان از شركت در اين نشست خوددارى كرده است در اين مورد مقامات رسمى ارمنستان به خبرگزارى REGNYM اعلام كردند كه تاشكند از شركت درا ين نشست منصرف شده است. به طور همزمان منابع روزنامه (ورميانا ووستى) در وزارت خارجه ارمنستان عدم حضور نماينده ازبكستان را در اين نشست تأييد كردند و گفتند كه روز ۱۴ آوريل از تاشكند به وزارت امور خارجه ارمنستان نخواهد آمد البته در اين مورد دولت تاشكند از دادن هر نوع مطلب خوددارى كرده است اما مقامات ارمنى به روزنامه ورميانا ووستى گفتند ازبكستان به دليل پايان بودن سطح اين نشست خوددارى كردند.در ازبكستان چنين تصميم هاى مهم را تنها رهبريت سياسى اين كشور اتخاذ مى كند. حال آنكه در نشست ايروان وزراى خارجه ارمنستان و روسيه و از ساير كشورهاى عضو پيمان امنيت جمعى هيأت هاى به رياست معاونين وزارت خارجه اين جمهورى ها شركت كردند فعلاً ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، روسيه، قرقيزستان، تاجيكستان و ازبكستان اعضاى پيمان امنيت جمعى هستند. اين درحالى است كه مقامات مسئول در وزارت خارجه ارمنستان معتقدند كه اقدام اخير تاشكند آغازى بر تلاش ازبكستان براى خروج از اين پيمان خواهد بود اما سفارت ازبكستان در روسيه از دادن هر نوع توضيح در اين زمينه خوددارى كرد ولى منابع اين سفارتخانه اعلام كردند كه به دليل كم اهميت بودن موضوع نشست ايروان نيازى براى حضور هيأت ازبكستان در نشست وزراى امور خارجه پيمان امنيت جمعى وجود ندارد در همين حال در وزارت شوراى خارجه روسيه در اين ارتباط گفتند كه در نشست ايروان يادداشت تفاهم سياسى براى همكارى ميان دبيرخانه پيمان امنيت جمعى و سازمان ملل متحد تصويب خواهد شد. از سوى ديگر زمان و محل برگزارى نشست آينده شوراى وزراى امور خارجه پيمان امنيت جمعى مشخص مى گردد و مسئله اقدامات مشترك دولتهاى عضو اين پيمان براى برقرارى ثبات در افغانستان و مقابله با قاچاق موادمخدر از اين كشور در هماهنگى با ساير كشورها و سازمان هاى منطقه اى و بين المللى بررسى خواهد شد. به نظر چنين مى آيد كه بررسى موضوع افغانستان موجب شده است كه دولت تاشكند از مشاركت در نشست ايروان منصرف شود. تاشكند همچنان از هر نوع تلاشى مشترك براى برقرارى ثبات و آرامش در افغانستان دورى مى جويد. از اين رو ازبكستان تنها كشورى بود كه از شركت در دو كنفرانس بين المللى در امور افغانستان در مسكو و لاهه برگزار گرديد خوددارى كرد. البته تاشكند با اين اقدام عصبانيت خود نسبت به عدم پذيرش پيشنهاد خود را مبنى بر حل بحران افغانستان در نشست سران كشورهاى پيمان ناتو در رومانى در ماه آوريل سال گذشته به نمايش گذاشت. در نشست ياد شده رئيس جمهورى ازبكستان پيشنهاد كرده بود كه براى كمك به برقرارى ثبات در افغانستان بايد گروه تمايل ويژه از دوستان و همسايگان افغانستان موسوم به ۲ + ۶ تأسيس شود. اين گروه تا حوادث ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ فعاليت مى كرد كه روسيه، آمريكا، ايران، تركمنستان، ازبكستان، تاجيكستان، چين و پاكستان در آن عضويت داشتند. اما دولت تاشكند معتقد است كه گروه ۲ + ۶ به گروه ۳ + ۶ تغيير نام كند و پيمان ناتو نيز در كار آن مشاركت داشته باشد. از سوى ديگر در مسئله مهم ديگر يعنى تشكيل نيروى واكنشى سريع اين پيمان مورد بررسى قرار گرفت سران كشورهاى عضو پيمان امنيت جمعى در نشست خود در مسكو كه در تاريخ ۴ فوريه سال جارى برگزار شده بود در اين مورد تصميم گيرى كردند اما از اسلام كريم اف رئيس جمهورى ازبكستان با پيشنهاد شامل شدن نيروهاى امنيتى انتظامى و حالتهاى اضطرارى كشورهاى عضو در تركيب نيروهاى واكنشى سريع اين پيمان مخالفت كرده بود به همين دليل به نظر مى آيد كه تاشكند از بررسى اين موضوع در نشست ايروان نيز خوددارى كرده است.البته هنوز درباره احتمال خروج ازبكستان از پيمان امنيت جمعى سخن گفتن زود است هرچند كه دولت تاشكند با چنين روشى در پاييز سال گذشته عضويت خود در مجمع همكاريهاى اقتصادى اورآسيا را متوقف كرد. بهانه دولت ازبكستان براى توجيه اين اقدام به ادعاى مقامات تاشكند عدم توجه به منافع ازبكستان در اين جمع عنوان مى شد. پس از اين تصميم ازبكستان اكثر از كارشناسان و تحليلگران چنين احتمال را مطرح مى كردند كه در آينده نزديك از پيمان امنيت جمعى خارج خواهند شد با اين حال از نگاه صرفاظ ساختارى به طور قطع نمى شود گفت كه ازبكستان كاملا از مجمع همكاريهاى اقتصادى اورآسيا خارج شده است لذا اين كشور هيچگاه تمامى سازشنامه هاى مجمع ياد شده را به طور كامل امضا نكرده بود كه به عضويت خود در اين ساختار اقتصادى منطقه اى مشروعيت بخشد همين گونه اوضاع امروز بر سر عضويت ازبكستان در پيمان امنيت جمعى وجود دارد به اين دليل كه دولت ازبكستان هنوز در سال ۲۰۰۵ پس از حوادث ماه مى در شهر انديجان از ترس اينكه به دليل اعمال خشونت شديد از سوى نيروهاى امنيتى اين كشور عليه معترضان در عرصه بين المللى در انزوا قرار خواهد گرفت براى پيوستن به پيمان امنيت جمعى درخواست رسمى ارائه كرد. براساس برخى گزارشها براثر برخورد شديد نيروهاى نظامى ازبكستان با معرضين در انديجان ،۸۷ نفر افرد غيرنظامى كشته شدند. نكته قابل توجه اين است كه عليرغم گذشت نزديك به ۴ سال از زمان درخواست ازبكستان براى عضويت مجدد در پيمان امنيت جمعى اين كشور هنوز هم سازشنامه هاى مهم پيمان ياد شده را امضا نكرده است. از سوى ديگر چنين به نظر مى آيد كه ديگر به سياست به اصطلاح «كلويدن» ازبكستان از يك سو به سوى ديگر عادت كرده اند. اگر به تاريخ عضويت و خروج ازبكستان در سازمانهاى مختلف نگاه داشته باشيم مشخص مى شود كه اين كشور همواره به برخى از ساختارهاى منطقه اى پيوسته و بارها خارج شده است. چنانچه طى سالهاى اخير دولت تاشكند به پيمان امنيت جمعى دوبار پيوست و يك بار خارج شد. همچنين يك بار به مجمع همكاريهاى اقتصادى اورآسيا پيوست و باز هم خارج شد. اين دولت در كارنامه خود ورود و خروج به سازمان گوام را در آخر دهه ۱۹۹۰ تحت هدايت آمريكا تأسيس شده بود دارد در آغاز تأسيس سازمان گوام گرجستان، اوكراين، آذربايجان و مولداوى اعضاى آن بودند حال معلوم نيست كه آينده عضويت ازبكستان در سازمان همكارى شانگهاى چه خواهد شد زيرا دولت تاشكند نخستين كنفرانس سازمان شانگهاى درمورد افغانستان را در مسكو تحريم كرد. يك روز قبل از اجلاس ايروان يك منبع ديپلماسى از وزارت امور خارجه روسيه به خبرگزارى ايتارتاس گفته بود كه ازبكستان به دليل مخالفت خود با برخى از موضوعات اين نشست قصد حضور در اجلاس شوراى وزراى امور خارجه پيمان امنيت جمعى را ندارد اين مقام ديپلماسى روسى اميدوار بود كه شايد از ازبكستان نماينده اى در اين نشست به جاى وزير امور خارجه اين كشور حضور يابد اما از مركز مطبوعات دبيرخانه پيمان امنيت جمعى به خبرنگاران خبرگزارى ايرتاس گفتند كه وزارت امورخارجه ازبكستان به طور رسمى حضور خود در اين نشست را در اين ندانسته است به همين دليل وزارت امور خارجه ازبكستان تأكيد كرده است كه بهتر بود اگر اين نشست قبل از جلسه شوراى امنيت پيمان جمعى مى بايست در ماه ژوئن سال جارى برگزار شود تشكيل مى شد.

روزنامه نيشن نوشته است: بهترين خبر در اين مقطع زمانى براى پاكستان اين است كه اسلام آباد دوستان زيادى در جهان دارد. مجامع بين المللى كه نسبت به پيامدهاى ناكامى پاكستان در حل و فصل مشكلاتش آگاهند، در حال تلاش براى كمك به رهبرى اين كشور در رهايى از چالش هايى كه ممكن است به كابوسى جهانى تبديل شود، هستند. به گزارش ايسنا، اجلاس كمك كنندگان به پاكستان اخيرا در ژاپن برگزار شد و طى آن مجامع بين المللى متعهد شدند تا به اين كشور هسته اى در حل وفصل چالش هاى فراوان پيش رو كمك هاى مالى ارائه كنند. حال اين سوال مطرح است كه آيا پاكستان با اين كمك هاى مالى مى تواند بر مشكلات و چالش هايش غلبه كند؟ روزنامه «نيشن» - چاپ پاكستان - در گزارشى، به بررسى اين موضوع پرداخت. در اين گزارش مى خوانيم: اهداكنندگان كمك مالى به پاكستان در كنفرانس توكيو متعهد شدند بيش از پنج ميليارد دلار به اسلام آباد براى غلبه بر بحران مالى و اقتصادى و همچنين مبارزه با تروريسم اختصاص بدهند. امارات قول  ۳۰۰ ميليون دلار طى دو سال آينده و آمريكا و ژاپن هر كدام قول يك ميليارد دلار كمك مالى را به پاكستان دادند. صندوق بين المللى پول نيز قول داد كه  ۶/۷ ميليارد دلار وام براى كمك به پاكستان اختصاص بدهد. حال كه اين كمك ها به پاكستان اختصاص يافته است، اين نوبت اسلام آباد است كه رفتار خود را تغيير دهد و در راستاى اجابت انتظارات مجامع بين المللى گام بردارد. در ادامه اين گزارش مى خوانيم: اين موضوع بر كسى پوشيده نيست كه پاكستان در حال حاضر شرايط دشوارى را سپرى مى كند. مجامع بين المللى نيز بر اين موضوع تاكيد دارند كه پاكستان كشورى مستقل است و بهتر است كه اين كشور مسائل مربوط به خود را حل وفصل و اولويت هاى خود را تعيين كند؛ اما بى ثبات ها و ناآرامى سياسى و نظامى و همچنين وابستگى به كمك هاى مالى خارجى باعث شده تا پاكستان به كمك همسايگان و مجامع بين المللى نياز داشته باشد. متاسفانه اخبار ناخوشايندى از پاكستان به گوش مى رسد. نبرد بر سر قدرت در پاكستان به نظر مى رسد كه هنوز هم حل نشده است. اين در حالى است كه روزنامه واشنگتن پست اخير گزارش داد كه آمريكا و برخى از كشورها تلاش مى كنند تا از بروز بن بست سياسى ميان آصف على زردارى، رئيس جمهور و نواز شريف، رهبر حزب مسلم ليگ شاخه نواز، جلوگيرى كنند. علاوه بر كمك هاى مالى، ممكن است كمك هاى كشورهاى حامى پاكستان در جلوگيرى از تشديد اين بن بست سياسى در پاكستان لازم باشد؛ اما به گفته تحليل گران تهديدهاى جدى ترى كه پاكستان را با مشكلات فراوانى روبرو كرده، موضوع حضور شبه نظاميان در بخشى از اين كشور است. اين روزنامه پاكستانى مى افزايد: پاكستان كه پيشتر به دليل عدم انجام اقدامات مناسب براى مبارزه با فعاليتهاى شبه نظاميان با انتقادهاى فراوان از سوى مجامع بين المللى روبرو بوده، تمامى اين انتقادها را رد كرده و معتقد است كه اسلام آباد در مسير مبارزه با تروريسم از هيچ كارى دريغ نكرده است. گسترش حكومت و فعاليت شبه نظاميان طالبان كه (به دليل عدم توافق ميان گروه هاى سياسى پاكستان و عملكرد ضعيف ارتش اين كشور ايجاد شده) موضوع توزيع مناسب كمك هاى خارجى به بخش هايى از پاكستان كه به اين كمك ها نياز بيشترى دارند را سخت كرده است. لازم است دولت پاكستان هر چه سريعتر استراتژى اتخاذ كند كه تا بخش هايى كه در تصرف شبه نظاميان است را باز پس بگيرد و كمك هاى خارجى را به طور مناسب در اين مناطق توزيع كند. در انتهاى اين گزارش مى خوانيم: دولت پاكستان مى داند كه مجامع بين المللى از اين كشور انتظار دارند تا فعاليت شبه نظاميان را در خاكش كه تهديدى براى همسايگان پاكستان از جمله هند و افغانستان نيز محسوب مى شود، ريشه كن كند. دولت اسلام آباد بايد بداند كه عدم برآورده كردن انتظارات بين المللى و ادامه ناآرامى ها در پاكستان مى تواند منجر به اين موضوع شود كه ديگر كشورها براى از بين بردن چالش هايى در پاكستان كه براى جهان خطر محسوب مى شوند، دست به كار شوند. بنابراين دولت اسلام آباد بايد استراتژى صحيحى براى صرف كمك هاى مالى خارجى در حل وفصل چالش هاى پيش رويش تعيين كند.