|
قزاقستان در جاده اروپا گام بر مى دارد
|
|
|
قزاقستان كه قرار است در سال ۲۰۱۰ به مدت يك سال رهبرى دوره اى سازمان امنيت و همكارى هاى اروپا را برعهده بگيرد، به هر وسيله و طريقى سعى دارد خود را به صورت كشورى همسو با معيار هاى اروپايى نشان دهد. به گزارش ايران شرقى آستانه با اين هدف، برنامه خاصى تحت عنوان « برنامه جمهورى قزاقستان: حركت به سوى اروپا» تهيه كرده است. حال اين سوال پيش مى آيد كه اين چه راهى است و قزاقستان در چه زمانى موفق به طى نمودن آن خواهد شد؟ در راستاى بررسى و ارزيابى دورنماى سياسى قزاقستان سفير اين كشور، در مسكو «عادل بيك چقسى بيك اف » اظهار كرد كه اين كشور در نظر دارد در يك فرايند درازمدت به عضويت اتحاديه اروپا درآيد. به عقيده او آستانه مى خواهد به عنوان شريكى با حقوق برابر با ديگر اعضا وارد اين سازمان شود. سفير قزاقستان در مسكو مى گويد: استراتژى درازمدت اين كشور تحت عنوان « راه اروپا » سالهاى زيادى را در بر خواهد گرفت. اما روسيه در عكس العمل به اين اقدام قزاقستان صحبت هاى عادل بيك چقسى بيك اف را كه در گذشته نخست وزير قزاقستان بود و اخيراً هم عقايد رئيس جمهورى قزاقستان را در باره تشكيل اتحاديه اروپا آسيا به جاى اتحاديه اروپا را ترغيب و تشويق مى كند بيشتر به يك فكر ساده لوحانه در قرن ۲۱ تشبيه مى كنند. در عين حال روسيه مى گويد: مقامات قزاق ادعا دارند كه ورود قزاقستان به اين اتحاديه در دوران رئيس جمهور فعلى قزاقستان يعنى نور سلطان نظربايف به وقوع نخواهد پيوست. يعنى هدف شخص ديگرى است چرا كه اولاً سال ۲۰۱۰ قزاقستان رهبر دوره اى سازمان امنيت و همكارى اروپا را بر دوش مى گيرد از اين رو اين كشور مى خواهد خود را به عنوان كشورى كه داراى معيار هاى اروپايى است، نشان دهد و به عبارتى ديگر به قول خود قزاقستان، مى خواهد از روى روسيه جهش كند و خود را در اروپاى بزرگ ببيند. سفير قزاقستان در روسيه بيهوده نگفته است كه اين برنامه در دوران حكومت فعلى قزاقستان عملى نخواهد شد. بيشتر كارشناسان منطقه هم با اين عقيده او موافقند چرا كه رئيس جمهور ۶۸ ساله قزاقستان به اهداف اين برنامه نائل نخواهد شد. در واقع ورود قزاقستان به اتحاديه اروپا از نقطه نظر موقعيت اين كشور و دورنماى تطبيقى اين برنامه، دور از عمل به نظر مى رسد چرا كه روسيه از اين اقدامات به خشم در نيامده و اين دليلى بر عدم امكان اجراى اين برنامه در آينده نزديك است. در حالى كه اگر به جاى قزاقستان، گرجستان يا اوكراين درباره عضويت در اتحاديه اروپا و پيمان ناتو حرف مى زدند، روسيه آن را تهديدى براى خود ارزيابى مى كرد. ولى دورنماى ورود قزاقستان به نهاد هاى اروپايى چنان بعيد است كه روسيه هم از آن به خشم در نيامده است و حتى مى توان آن را تنها نيت خوب آستانه ناميد كه تا به واقعيت پيوستن آن راه درازى در پيش است و اين در حالى است كه از ديد روسيه قزاقستان به اين زودى ها توان حركت در اين مسير دشوار را ندارد. در حقيقت همه كشور هاى شوروى سابق چه تركمنستان و تاجيكستان و چه گرجستان و اوكراين پنهان نمى كنند كه خواهان برقرارى ارتباط نزديك با كشور هاى اروپايى هستند ولى بعضاً اين مقاصد تحت فشار روسيه تغيير جهت داده اند. اوكراين و گرجستان با آن كه جزء اروپا به شمار مى روند ولى در عمل با ورود به اين اتحاديه اروپايى و پيمان ناتو مى خواهند ضمانت امنيتى بدست آورند، آنها از فشار روسيه نگران هستند و در واقع اين دليل اصلى كوشش آنها براى ورود به نهاد هاى اروپايى است. اقداماتى از اين دست چه براى قزاقستان و چه ديگر كشور هاى شوروى سابق در نزديكى با نهاد هاى اروپايى و غربى با هدف نگرانى از اقدامات غير قابل پيش بينى روسيه است. يعنى اين كوشش ها در ورود به نهاد هاى اروپايى در جهت قرار گرفتن در زير چتر امنيت اروپا است. همچنين قزاقستان با اين اقدام خود در نظر دارد اولين كشور در بين جمهورى هاى آسياى مركزى در رويكرد به اروپا باشد. اما به نظر كارشناسان نظر بايف مى بايست سياستمدار عاقلى باشد كه مى خواهد ارتباط كشورش را در همه جهت ها باز نگهدارد. رئيس جمهور قزاقستان هم با روسيه و هم با چين هم با اروپا و هم با آمريكا همكارى مى كند و سعى در گسترش مناسبات با آنها دارد. يعنى اين كشور مى خواهد او را در صف تركمنستان و بلاروس قرار ندهند. اين كشور كه از آن به عنوان ببر آسياى مركزى نيز نام مى برند، مى خواهد با اروپا معامله اى شبيه داد و ستد اروپا با گرجستان داشته باشد. نظربايف سياستمدار پيشكسوت آسياى مركزى است و اقدامات او قابل تأمل است. شايد اگر هدف نزديك شدن ديگر كشور هاى شوروى سابق به كشور هاى غربى را بررسى كنيم، باز هم پاسخ همين خواهد بود و آن اينكه عضويت اين كشورها در اتحاديه اروپا در آينده نزديك بسيار بعيد است. در عين حال تامين امنيت نياز فورى و ضرورى همه كشور هاى پسا شوروى است.
|