هرچند وقوع انفجار در خطوط انتقال گاز تركمنستان و ادعاى مقامات اين كشور مبنى بر مقصر بودن گازپروم، اسباب اختلافات اخير ميان عشق آباد و گازپروم عنوان مى شود، اما مرور دقيق تر تحولات اخير در ديپلماسى گازى تركمنستان نشان دهنده دليل ديگرى براى تنش ميان تركمنستان و گازپروم است، به اين نحو كه طى ماه ها و هفته هاى اخير عشق آباد تلاش هايى را در ديپلماسى گازى براى متنوع كردن بازارهاى فروش خود در دستور قرار داده كه امضاء قرارداد با شركت آلمانى «آر دبليو اى» از اين جمله است و به نظر مى رسد همين مسأله عامل اصلى اختلاف ميان اين كشور و گازپروم باشد. به گزارش ايراس، انفجار در خط لوله انتقال گاز تركمنستان به روسيه ۹ آوريل به وقوع پيوست و پس از اين حادثه بود كه عشق آباد شركت گاز پروم را متهم به سهل انگارى در اين زمينه نمود و آن را به عنوان مسبب اصلى اين حادثه معرفى كرد. به گفته مقامات اين كشور، شركت «گاز پروم اكسپورت» كه در مقام شركت فرعى گازپروم در تركمنستان فعاليت مى كند بدون اطلاع قبلى انتقال گاز از طريق اين لوله را كاهش داده كه همين امر باعث انفجار شده است. اين اتهام ها در حالى وارد شده كه آناتولى ديميتريف، يكى از مقامات نفت و گاز روسيه در گفتگو با شبكه تلويزيونى «وستى» اين كشور حادثه انفجار در خطوط لوله تركمنستان را به سيستم هاى فرسوده انتقال گاز اين كشور نسبت داد. به اظهار او؛ سيستم هاى انتقال گاز اين كشور در اواخر دهه ۱۹۶۰ ساخته شده و در حال حاضر به تعمير و باز سازى جدى نياز دارد. وى همچنين انفجار را با احتمال عدم آگاهى كارشناسان تركمنى بى ربط ندانسته، اين در حالى است كه مقامات دولت تركمنستان اظهارات ديميتريف را غير واقعى و تحريف واقعيت اعلام كرده اند. مايكل لابوش، كارشناس مسائل آسياى مركزى نيز در اين خصوص اظهار داشت؛ «عشق آباد با اين نوع برخورد با مسكو در واقع به كشور هاى غربى پيام مى فرستند. در حال حاضر مى توان گفت كه در روابط ميان اين دو كشور اندكى لطمه وارد شده است، شايد پيام حكومت تركمنستان اين است كه خواهان تغيير سياست خود در حوزه انرژى است، مى خواهد اين تغيير رويكرد را به غرب نيز نمايش دهد و شايد در پى اثبات اين است كه تركمنستان كشورى نيرومند است و مى تواند با كرملين بزرگ دست به گريبان شود». نشريه هاى روسى نيز در جستجوى دلايل و انگيزه هاى تيره شدن غير  منتظره مناسبات ميان تركمنستان و روسيه به گمانه زنى  پرداخته اند. به گزارش برخى از اين نشريات، سرگئى شماتن كو، وزير انرژى روسيه ششم آوريل (پيش از حادثه انفجار) طى سخنانى با نگرانى هاى روسيه در اين خصوص اشاره كرده بود كه تركمنستان پيرامون ادامه مذاكرات با مسكو در ارتباط با ساخت و ايجاد تأسيسات و بهره بردارى از علوم و فنون جديد در زمينه گاز موضع مشخص ندارد. به اظهار او، هرچند انتظار مى رفت كه توافق در اين خصوص در پايان مذاكرات ديميترى مدودف و قربان قلى بردى محمد وف در مسكو امضا شود، ولى بحث اين موضوع به دلايل نامعلوم از سوى طرف تركمنى به تاخير افتاده است. روزنامه كامرسانت در اين خصوص نوشت؛ بررسى موضوع انفجار در خط لوله گاز شايد در جريان مذاكرات پيرامون طرح خط لوله گازى ناباكو در نشست رهبران كشور هاى اروپايى در شهر پراگ مورد بررسى قرار گيرد. «ورميا نوواستى» نيز نوشت؛ تحولات اخير در روابط ميان مسكو و عشق آباد در حالى رخ داد كه قيمت گاز در بازار جهانى همچنان در حال كاهش است و اين مسأله گاز پروم را متقاعد مى كند كه تصميم آن به عقد موافقتنامه با سه كشور آسياى مركزى يعنى قزاقستان، تركمنستان و ازبكستان در باره خريد گاز اين كشورها به قيمت بازار اروپا اشتباه بوده است. به تأكيد اين روزنامه؛ در پى امضاى اين موافتقتنامه ها طى سه ماه اول سال جارى به گاز پروم بيش از يك ميليارد دلار خسارت وارد شده و اين در حالى است كه هم زمان با كاهش قيمت گاز، تقاضا براى خريد گاز نيز به نحو محسوسى كاهش يافته است. از سوى ديگر گفته مى شود كه شركت نفت و گاز اوكراين در سه ماه اول سال ۲۰۰۹ از گاز پروم ۲ ميليارد و ۶۰۰ ميليون متر مكعب گاز خريدارى كرده و تنها ۹۴۰ ميليون دلار بابت آن پرداخت كرده است. آمارها نيز گواه آن است كه واردات گاز روسيه از سوى كشور هاى اروپايى نيز كاهش يافته و به تبع آن گاز پروم نمى داند با گاز وارداتى از آسياى مركزى كه طبق قراردادهاى بلندمدت خريدارى مى شود چه كند. بردى محمد وف نيز همسو با ساير مقامات اين كشور اخيرا گاز پروم را در انفجار خط لوله گاز تركمنستان متهم كرده و تقى بردى تقى يف، معاون نخست وزير در امور نفت و گاز را مأمور كرده كه اين موضوع را با رهبران گاز پروم مطرح كند. او همچنين هشدار داده كه در صورتى كه گاز پروم به اشتباه خود اعتراف نكند، مقامات اين كشور براى بررسى دلايل اصلى انفجار از كارشناسان مستقل دعوت به عمل خواهند آورد، كه در صورت مشخص شدن مقصر، او بايد تمام خسارات وارده را متقبل شود. شايان ذكر است كه هرچند حكومت تركمنستان پس از وقوع انفجار اعلام كرد كه تعمير و باز سازى خط لوله گاز دو تا سه روز به طول خواهد انجاميد، اما با عميق تر شدن اختلافات ميان عشق آباد و گاز پروم، تعمير اين خط لوله با تأخير مواجه شده و طرفين اين امر را موكول به شناسايى مقصر انفجار و تقبل هزينه هاى تحميلى از سوى او كرده اند. حال سوال اين جا است آيا روسيه براى قطع صدور گاز تركمنستان و لغو قرارداد ميان دو كشور اين اقدام را انجام داده و يا به واقع آن طور كه گازپروم ادعا مى كند، فرسودگى سيستم هاى انتقال گاز اسباب انفجار بوده است. به اعتقاد تحليلگران با تدقيق در تحولات اخير در بازار گاز گازپروم و از دست دادن برخى بازار ها از سوى اين شركت حدس اول محتمل تر است.

وزير امور خارجه آمريكا در اولين سفرش به عراق در اين پست، اعلام كرد كه بمب گذارى هاى اخير در عراق نشانه  اين است كه افراطيون از اينكه مى بينند دولت عراق در حال موفق شدن است، هراس دارند. به گزارش ايسنا ، در حالى كه مقامات آمريكايى مدعى هستند كه سطح خشونت ها درعراق به شدت كاهش يافته است، اما بمب گذارى ها و حملات انتحارى گاه به گاه در اين كشور نشان مى دهد كه عراق همچنان بى ثبات است و پس از گذشت شش سال از حمله آمريكا به عراق، اين كشور همچنان آماج حملات شبه نظاميان است. آنچه آشكارا مشخص است اين موضوع است كه آمريكا در عراق همچنان با مشكلات جدى روبروست و در ريشه كنى فعاليت شبه نظاميان و ايجاد امنيت كامل در اين كشور ناكام بوده است. در همين حال، روزنامه گلف نيوز در گزارشى به بررسى حوادث اخير در عراق و شرايط امنيتى اين كشور پرداخت. در اين گزارش مى خوانيم: هيلارى كلينتون وزير امور خارجه آمريكا، در سفر اخيرش به عراق گفته بود «فكر مى كنم بمب گذارى هاى انتحارى اخير در عراق متاسفانه نشانه اى از اين است كه افراطيون از اين موضوع هراس دارند كه عراق در يك مسير درست قرار گيرد. فكر مى كنم در عراق هميشه درگيرى هاى سياسى وجود خواهد داشت، هميشه درگيرى هايى ميان گروه ها وجود خواهد داشت؛ اما معتقدم كه كشور عراق در كل در يك مسير درست قرار دارد.» گلف نيوز نوشته است: پيشرفت هايى كه هيلارى كلينتون مدعى است در عراق حاصل شده نه احساس و نه مشاهده شده است. روند سياسى در اين كشور تعريفى ندارد، كرد ها در مورد اوضاع كركوك ناراضى هستند و اعراب از دخالت هميشگى كرد ها در موصل ناراضى هستند. شرايط كركوك هنوز هم حل و فصل نشده است و بيشتر تحليلگران سياسى معتقدند كه كركوك در روزهاى آينده به چالش جدى ترى تبديل خواهد شد. در ادامه اين گزارش مى خوانيم: دولت عراق با اعضاى شوراهاى بيدارى (كه آمريكا آن را ايجاد كرده) در حال حاضر به عنوان شهروندان درجه دوم رفتار مى كند. علاوه بر اينكه ابوحمزه المهاجر، يكى از اعضاى ارشد القاعده نيز تهديد كرده كه اگر اعضاى شوراهاى بيدارى به ائتلاف سابقشان با القاعده براى مبارزه با دولت عراق و نيروهاى آمريكايى برنگردند، القاعده عليه آنها حملاتى را ترتيب خواهد داد. المهاجر همچنين اخيرا فراتر رفته و در مصاحبه اى با يك روزنامه عربى اعلام كرد كه گروه وى در حال آماده شدن براى به راه انداختن جنگ شيميايى در عراق است. گلف نيوز در ادامه آورده است: مطمئنا وزير امور خارجه آمريكا تظاهر نمى كند كه هيچ مشكلى در عراق وجود ندارد اما به نظر مى رسد كه وى هنوز وخامت اوضاع در عراق را درك نكرده است. هيلارى كلينتون در سفر به عراق، اين سوال را مطرح كرده بود كه آيا اوضاع اين كشور در حال بد شدن است؟ خود او نيز پاسخ داد «امكان اين موضوع وجود دارد اما مكانى پرتنش در دنيا را سراغ ندارم كه روزهاى بد نداشته باشد.» در ادامه اين گزارش مى خوانيم: نيازى به گفتن نيست، در عراق روزهاى بد و پرتنش امرى طبيعى است. در كشورى كه غرق در نفت است، پس از گذشت شش سال از سقوط دولت صدام، ديكتاتور سابق عراق، اوضاع وخيم تر شده است. به دليل شرايط بد شغلى در عراق، جوانان اين كشور مجبور مى شوند تا به فعاليت هاى شبه نظاميان بپيوندند، چون اوضاع مالى در اين كشور در حال وخامت است. تكنوكرات هاى عراقى در سراسر جهان پراكنده هستند. همزمان با اينكه پناهندگان و آنهايى كه فرصت كار كردن پيدا مى كنند، با حقوق اندك روبرو مى شوند. مدارس و دانشگاه هاى عراق به طور نامناسب اداره مى شوند و سيستم آبرسانى در كشورى كه دو رود بزرگ دارد با مشكلاتى روبرو است و اغلب اين آب ها باعث بروز بيمارى مى شوند. در كشورى كه زمانى بالاترين سطح آموزش را داشت، نسل جديدى از بى سوادان افزايش يافته است. اين روزنامه مى افزايد: هيلارى كلينتون در اين سفر گفته بود كه وى به عراقى ها با كمك آمريكا فشار مى آورد تا يك قواى امنيتى غير فرقه اى كه اقدامات فرقه يى يا هر نوع حمله مسلحانه عليه مردم عراق را تحمل نكنند، تشكيل بدهند. همزمان با اينكه القاعده در حال به دست آوردن قدرت بيشتر و استحكام جايگاه خود در عراق است. اين اميد هاى زياد وزير خارجه آمريكا و برخى ديگر از مقامات آمريكايى به نظرغيرواقعى و پوچ مى آيند. در پايان اين گزارش مى خوانيم: ژنرال ديويد پترائوس، رييس فرماندهى مركزى آمريكا و فرمانده ارشد سابق آمريكا در عراق، به خوبى عراق را مى شناسد، اما وى هيچ وقت نگفته است كه افراطيون و شبه نظاميان به خاطر ترس از پيشرفت ها در عراق حملات خود را افزايش مى دهند. پترائوس كه از شرايط و اوضاع عراق به خوبى آگاه است، اخيرا گفته است «زمان زيادى به طول خواهد انجاميد تا عراق تمامى عوامل خطرناك در اين كشور را از بين ببرد. به همين دليل است كه مى گوييم پيشرفت ها در عراق شكننده و قابل تغيير است و به همين دليل است كه لازم است اقدامات بيشترى در عراق انجام شود.» همزمان با تصميم پنتاگون براى تحويل دادن مسئوليت تامين امنيت اكثر شهرها ظرف سه ماه به عنوان بخشى از اهداف دولت براى خروج كامل نيروهاى آمريكايى از عراق تا پايان سال ،۲۰۱۱ به نظر مى رسد كه آمريكا تمركز كامل ترى بر افغانستان خواهد داشت. جنگ عراق بسيار بد آغاز شد؛ آمريكا ارتش عراق را منحل كرد، قدرت تاكتيك هاى رژيم سابق را كم اهميت جلوه داد و طرح ريزى براى روز هاى پس از جنگ وجود نداشت. امروز عراق يك سرزمين از هم پاشيده است و همزمان با اينكه القاعده و ديگر گروه هاى افراطى در حال احياى كانون هاى خفته شان هستند، اين كشور با ناآرامى هاى جديدى روبرو مى شود و آمريكا نيز در حال خارج كردن عراق از اولويت هاى اصلى اش است.