مراسم آغاز رسمى مانورهاى چند مليتى ناتو در خاك گرجستان در پايگاه نظامى وازيانى در نزديكى تفليس با حضور برخى مقامات نظامى ناتو و گرجستان نزديك به يك هفته پيش برگزار شد. مراسم آغاز رسمى مانورهاى چند مليتى ناتو، دوشنبه، در پايگاه نظامى وازيانى در نزديكى تفليس، پايتخت گرجستان برگزار شد. در اين مراسم مقامات ستاد فرماندهى ناتو در مادريد كه مسئوليت هدايت اين مانورها را بر عهده دارد و نيز مقامات بلند پايه وزارت دفاع گرجستان حضور داشتند. مرحله نخست مانورهاى نظامى ناتو در گرجستان كه در تاريخ ۶ ماه مى آغاز شده، تا ۱۹ اين ماه ادامه داشته و مرحله دوم آن نيز از ۲۱ ماه مى تا ۳ ژوئن انجام خواهد گرفت. اين در شرايطى كه هنوز يكسال از جنگ ۵ روزه گرجستان و روسيه در منطقه آبخازيا و اوستياى جنوبى نمى گذرد، اين اقدام موجب بحث برانگيز شدن اين رزمايش براى روس ها و در اخبار بين المللى شده است. اين رزمايش مسأله جديدى نيست. آمريكا به همراه ناتو مدت ها است كه مانورهايى را در مجموعه كشورهاى شرق اروپا و همچنين ناحيه آسياى مركزى و قفقاز تحت عنوان مشاركت براى صلح برگزار كرده بود. كشورهاى اتحاد جماهير شوروى همچنان براى عضويت در بخش نظامى ناتو پافشارى مى كنند و عضويت در پيمان آتلانتيك شمالى را ستون مهمى در آينده امنيت و استقلال خود مى دانند. در اين رزمايش كه تا سوم ماه ژوئن و در دو مرحله برگزار خواهد شد حدود يك هزار و صد سرباز از ۱۴ كشور عضو و همكار ناتو از جمله آمريكا، كانادا، بريتانيا، اسپانيا، تركيه، يونان، مجارستان، كرواسى، آلبانى، اوكراين و جمهورى آذربايجان حضور دارند. كشورهاى ارمنستان، قزاقستان، صربستان و مولداوى كه به نزديكى به روسيه شناخته مى شوند، دعوت ناتو بعنوان ناظر براى حضور در مانور گرجستان را رد كردند. برنامه ريزى براى اجراى اين مانور نظامى از يكسال پيش آغاز شده بود اما با وجود آنكه مسكو نيز به همكارى در اين مانور نظامى دعوت شده بود، آن را خطرناك و تحريك آميز اعلام كرده بود. اين مانور نظامى در گرجستان در حالى برگزار مى شود كه اوضاع داخلى گرجستان آرام نيست و مخالفان دولت ساكاشويلى خواهان بركنارى وى هستند. اين ناآرامى ها حتى توانست به عنوان سوژه اى در دست روسيه مورد استفاده قرار بگيرد به طورى كه ديميترى روگوزين، نماينده روسيه در ناتو گفته بود، بهتر است ناتو رزمايش خود را در يك ديوانه خانه برگزار كند، تا در كشورى كه ارتش آن عليه رئيس جمهورش دست به شورش مى زند. نگرانى روسيه از مانور مشترك گرجستان و ناتو در واقع بهانه اى بيش نيست. مسأله اختلاف بين روسيه و گرجستان مسلما مانور نظامى مشترك نيست. حسن بهشتى پور كارشناس مسائل قفقاز در گفت وگو با ديپلماسى ايرانى مى گويد: در حال حاضر اختلاف هاى بزرگ ترى بين روسيه و گرجستان وجود دارد و اين مسائل بهانه اى مى شود براى نشان دادن اين اختلافات. اين مانور از سال ۱۹۹۱ چندين بار در اين منطقه برگزار شده است، مانور اخير نيز برنامه جديدى نبود و مسأله از پيش اعلام شده اى است. براى اين نگرانى روسيه مى توان دو دليل عمده را مطرح كرد: اول اينكه روسيه نمى خواهد ناتو اينچنين تا مرزهايش گسترده شود و او را در محاصره خود در آورد. چراكه اين بخش را جزو حوزه نفوذ خود مى داند و حاضر نيست از آن بگذرد. در راستاى همين سياست ها نيز سال گذشته با جدى تر شدن بحث ورود گرجستان و اوكراين به پيمان آتلانتيك شمالى، روسيه نيروهاى خود را روانه گرجستان كرد و جنگ بين تفليس و مسكو آغاز شد. هرچند رهبران روسى افزايش حضور نيروهاى ناتو در مرزهاى خود را تهديدى براى امنيت كشورشان مى دانند، اما ساكاشويلى، رئيس جمهور گرجستان بارها تاكيد كرده است كه مسكو نمى تواند در سياست خارجى گرجستان دخالت كند. رئيس كميسيون سياست خارجى پارلمان گرجستان نيز با ساكاشويلى موافق است و مى گويد: دوران حوزه نفوذ با برچيده شدن ديوار برلين به پايان رسيده است. امروز بيش از ۷۰ درصد از مردم گرجستان خواهان پيوستن كشورشان به ناتو هستند. بسيارى از مردم گرجستان، عضويت در ناتو را در واقع ضمانتى امنيتى در مقابل مسكو مى دانند. مسأله دوم، مسأله سپر دفاع موشكى است. درواقع مى توان گفت كه برخوردهاى روسيه در اين منطقه در عكس العمل به رفتارهاى آمريكا است. حسن بهشتى پور معتقد است اين مسائل امروز مطرح مى شود، چراكه مشكلاتى در روابط روسيه و آمريكا وجود دارد كه بسيار اساسى است. گاهى نيز بهانه اى پيدا مى  شود و به آن بهانه اين مشكلات اعلام مى شود. يكى از مهم ترين اين مشكلات سپر دفاع موشكى است. روسيه انتظار داشت پس از آمدن اوباما، آمريكا از ادامه روند استقرار سپر دفاع موشكى دست بردارد و به تاريخ بسپارد، اما آمريكايى ها همچنان به استقرار اين سيستم پافشارى مى كنند. من به اينكه اين مسأله درست است يا غلط كارى ندارم. مسأله مهم اين است كه روسيه اين سپر را در مغايرت با منافع ملى خود مى بيند، به همين دليل با آن مخالفت مى كند. روسيه معتقد است سپر دفاع موشكى به رخ كشيدن قدرت براى روسيه است. آمريكا و روسيه اختلافاتى اساسى دارند و اين مانورها بهانه مى شود براى اعلام اختلاف  نظرها. مشكل مانور نيست، مشكل سپر دفاع موشكى است. آمريكايى ها هم مى گويند كه ما حوزه منافع براى كشورها نمى شناسيم و تنها منافع مشترك تعريف مى كنيم. روسيه و آمريكا همچنان تلاش مى كنند تا يكى ديگرى را به عقب نشينى متقاعد كند. منطقه قفقاز يكى از متلاطم ترين مناطق بين المللى است بعد از خاورميانه است و دليل آن تكثر قوميتى است كه در اين منطقه وجود دارد. بيش از ۵۰ گروه قومى در اين منطقه حضور دارند. از سوى ديگر تنوع مذاهب مختلف و جايگاه ژئوپليتيك و استراتژيكى كه قفقاز در روابط شرق و غرب و شمال و جنوب دارد باعث مى شود كه پتانسيل درگيرى و جنگ در اين منطقه بالا باشد. اما عملا منافع آمريكا و روسيه در حال حاضر در اين منطقه رودررو قرار گرفته است و اين مى تواند در ناامن شدن منطقه كمك كند.

« محمد البرادعى » مدير كل آژانس بين المللى انرژى هسته اى نسبت به آينده پيمان ان پى تى ناظر بر فعاليت هاى هسته اى از اين جهت كه « قدرت هاى عمده هسته اى گام هاى اساسى به سمت خلع سلاح برنداشته اند» ابراز نااميدى كرده است. البرادعى به گزارش ايرنا «گاردين » گفته است كه:« رژيم بين المللى فعلى ان پى تى - براى محدود كردن توسعه تسليحات هسته اى بر اثر بى عدالتى خود در معرض از دست رفتن است.» آنچه نزديك به ۳۹ سال عمر پيمان بيش از همه به بحران اعتماد ميان ۱۸۸ عضو آن انجاميده و « بان كى مون » دبير كل سازمان ملل نيز در پيام ارديبهشت ماه سال ۱۳۸۶خود به نشست نمايندگان كشورهاى عضو، به صراحت به آن پرداخت، فضاى
بى اعتمادى است كه ميان كشورهاى در حال توسعه و كشورهاى توسعه يافته عضو پيمان بخصوص آمريكا، براى مانع تراشى هاى سياسى آن در سر راه كشورهاى در حال توسعه براى دسترسى به انرژى هسته اى با اهداف صلح آميز به عنوان يك مولفه حياتى براى توسعه اقتصادى، بوجود آمده است، امرى كه در پيمان به صراحت به عنوان يك حق قانونى به رسميت شناخته شده است. نه تنها از نگاه دبير كل سازمان ملل و رهبران واقع بين جهان، كه از نظر بسيارى ازسياستمداران آمريكا ! اين كشور بواسطه پارادوكس هاى رفتارى، « اصلى ترين » عامل بحران اعتمادى دانسته مى شود كه پيمان منع توليد، تكثير و اشاعه سلاح هاى هسته اى را برگرفته است. سناتور« مك كين » نامزد انتخابات سال ۲۰۰۹ رياست جمهورى آمريكا از جمله دارندگان اين نظر است. او روزهاى ابتداى اريبهشت ماه سال ۱۳۸۶ در جريان سفرهاى تبليغاتى اش در «نيوهمشاير » از جمله گفته بود:« آمريكا به رغم ادعاهايش، خود بزرگترين ناقض پيمان ان پى تى بوده است،زيرا نه تنها به خلع سلاح كه از شروط اساسى پيمان بوده عمل نكرده، بلكه زرادخانه هاى هسته اى خود را نيز توسعه داده و به اشاعه سلاح هاى هسته اى پرداخته است.» از تازه ترين نمونه هاى عدم مسؤوليت پذيرى آمريكا در برابر تعهدات بين المللى از جمله ان پى تى و برخوردهاى دوگانه آن، راى مثبت كنگره آمريكا در روز ۱۷آذرسال ۱۳۸۵ به لايحه صادرات فناورى و مواد شكاف پذير به هند و موافقتنامه تكميلى آن مبنى بر « مجاز بودن صادرات فناورى و انرژى هسته اى آمريكا به هند » است كه رسانه هاى بين المللى روز چهارم مرداد ماه ۱۳۸۶ از آن خبر دادند و از جمله شامل همكاريهاى هسته اى با اهداف نظامى نيز مى شود. براساس اصل تقدم تعهدات بين المللى، مصوبه مورد اشاره كنگره آمريكا و موافقتنامه تكميلى آن، در تضاد كامل با حقوق بين الملل قرار دارد. آمريكا از جمله امضا كنندگان پيمان ان پى تى است و براساس تعهد خود نمى تواند و نبايد به كشورى مانند هند كه تاكنون به هيچ يك از پيمانهاى نظارتى بر فعاليت هاى هسته اى خود تن نداده است، فناورى هسته اى صادر كند و به علاوه اين اقدام آمريكا كنترل سلاح هاى هسته اى را دشوارتر مى كند. در اين يادداشت اساس بحث را بر تخلف آشكار آمريكا از بخشى از تعهدات بين المللى اش چون پيمان ان پى تى قرار مى دهيم كه براساس امضاهاى قرار گرفته در پاى آن، « بايد اصل قاعده آمره در حقوق بين الملل » به رعايت كامل پيمان متعهد باشد. هند بدون امضا كردن پيمان منع گسترش سلاحهاى هسته اى، تا كنون دو بار در سالهاى ۱۹۷۴ و ۱۹۹۸ به آزمايش سلاح هسته اى دست زده است. طبق ماده يك پيمان ان پى تى، ممالك داراى تسليحات اتمى (آن زمان: آمريكا، شوروى و بريتانيا) متعهد شدند كه هيچگونه امكانات تسليحاتى و جنگ افزار اتمى در اختيار ممالك فاقد تسليحات اتمى، قرار ندهند. مبتكران پيمان بر اين عقيده بودند كه « در صورت بروزجنگ هسته اى تخريب و ويرانى غير قابل باورى دامنگير نوع بشر خواهد شد، از اين رو به كارگيرى حداكثر تلاش براى جلوگيرى از خطر وقوع چنين جنگ هايى و براى اتخاذ تمهيدات لازم جهت تامين امنيت مردم، با اعتقاد به اين كه گسترش تسليحات هسته اى، خطرجنگ هسته اى را به طور جدى افزايش خواهد داد » لذا بايد يك رژيم حقوقى بر فعاليت هاى هسته اى در جهان نظارت داشته باشد و براساس اين رژيم كه « در مطابقت با مفاد قطعنامه هاى مجمع عمومى سازمان ملل متحد كه خواستار حصول توافقى براى جلوگيرى از اشاعه بيشتر سلاح هاى هسته اى شده است تاكيدها از مقدمه پيمان ان پى تى » كشورهاى برخوردار متعهد مى شوند تا تمامى فعاليت هاى هسته اى خود را تحت نظارت آژانس بين المللى انرژى هسته اى قرار دهند و به علاوه براساس مواد يكم تا سوم پيمان و مواد تكميلى بعدى آن متعهد هستند كه از انتقال هر نوع فناورى و مواد مخصوص شكاف پذير به كشورهاى غير برخوردار،اعم از عضو و غير عضو، خوددارى كنند و براى دسترسى به انرژى هسته اى مسالمت آميز ترتيباتى پيش بينى شده است كه محور اصلى آن آژانس بين المللى انرژى هسته اى است. به اين ترتيب روشن است كه آمريكا با قبول صدور فناورى هسته اى به هند، ضربه جدى ديگرى به پيمان منع توليد و تكثير سلاح هاى هسته اى زده است. نقض عهد توسط آمريكا تنها به صدور فناورى و انتقال مواد شكاف پذير به هند محدود نمى شود. دولت واشنگتن كه حتى به رغم تبليغات گسترده عليه مخالفان سياسى خود، هنوز الحاقها به پيمان ان پى تى را نپذيرفته است، « گناه اوليه » هسته اى شدن رژيم صهيونيستى را برعهده دارد، رژيمى كه «عنان » دبير كل پيشين سازمان ملل و «البرادعى » مدير كل آژانس بين المللى انرژى هسته يى بارها آنرا « رژيمى بى مسووليت » خوانده اند.