|
نگاهى به روابط عربستان و پاكستان
|
|
|
عربستان سعودى و پاكستان داراى پيوندهاى محكمى هستند. پيشينه اين پيوندها به دوره جنگ سرد و رقابت هاى ميان غرب و شرق بازمى گردد. در حال حاضر نيز عربستان سعودى و پاكستان متحدان استراتژيك هستند. عربستان سعودى نيرومندترين قدرت اقتصادى جهان عرب است و پاكستان تنها كشور اسلامى داراى بمب اتمى محسوب مى شود. به گزارش ديپلماسى ايران سايت دويچه وله در تحليلى در اين باره نوشت، دو كشور در زمينه سياسى همواره پشتيبان يكديگر بوده اند. خلبانان نيروى هوايى پاكستان در سال ۱۹۶۹ به عربستان سعودى در جنگى كوتاه مدت عليه جمهورى سوسياليستى يمن جنوبى كمك كردند. از آن زمان ۱۰ هزار سرباز پاكستانى در عربستان سعودى مستقر هستند. عربستان سعودى نيز در جنگ ميان پاكستان و هند و در مناقشه بر سر كشمير، بى قيد و شرط جانب پاكستان را گرفت. علاوه بر آن، هر دو كشور در دهه هشتاد متحدا از مجاهدين افغانى در پيكار عليه نيروهاى ارتش سرخ شوروى پشتيبانى مى كردند. پس از به قدرت رسيدن طالبان در افغانستان، عربستان سعودى و پاكستان در كنار امارات متحده عربى، تنها كشورهايى بودند كه حكومت طالبان را به رسميت شناختند. گفته مى شود عربستان سعودى از برنامه اتمى پاكستان نيز پشتيبانى مالى كرده و حتى در لغو تحريم هاى آمريكا عليه برنامه هاى هسته اى اين كشور مذاكرات گسترده اى را به نفع پاكستان انجام داده بود. امروز نيز مناسبات ميان دو كشور بسيار به هم نزديك است. اما پاكستان روزهاى دشوارى را از سر مى گذراند و نيروهاى طالبان در اين كشور در حال پيشروى هستند. اين امر مايه نگرانى عربستان سعودى نيز هست. اين كشور بيش از هر چيز بيم آن دارد كه تثبيت موقعيت طالبان در مناطق شمال غربى پاكستان به شبكه ترور القاعده نيروى تازه اى بدهد و به تهديدى براى رياض تبديل شود. بى دليل نيست كه ملك عبدالله پادشاه عربستان، در سال ۲۰۰۸ به درخواست حامد كرزاى، رئيس جمهورى افغانستان پاسخ مثبت داد و با نيروهاى ميانه رو طالبان وارد مذاكره شد تا آنان را به گفتگوى سياسى با دولت افغانستان تشويق كند. عربستان سعودى پيش شرط اصلى خود را براى اين مذاكرات، فاصله گرفتن آشكار طالبان از شبكه ترور القاعده اعلام كرده بود. اين تلاش ها در آن زمان ناكام ماند و جز چند تن، كسى از نيروهاى طالبان خود را آماده مذاكره نشان نداد. صالح خزلان، استاد علوم سياسى در دانشگاه ملك فيصل در رياض معتقد است كه آن تلاش ها محكوم به شكست بود، زيرا دشوار مى توان ميان طالبان و القاعده تفاوت گذاشت. به گفته خزلان، ساده لوحانه است اگر بپنداريم كه در ميان طالبان، نيروهاى ميانه رو وجود دارد. افزون بر آن، حملات هواپيماهاى بى سرنشين آمريكايى به روستاهاى مرزى پاكستان و كشتن غيرنظاميان، نيروهاى طالبان را راديكال تر كرده است. عربستان سعودى از ارتش پاكستان به طور گسترده پشتيبانى مى كند و آن را تنها ضامن وحدت اين كشور مى داند. ولى نگاه سعودى ها به رهبران كنونى پاكستان بسيار انتقادى است. سعودى ها رهبران پاكستان را متهم مى كنند كه تنها در پى منافع خويش هستند و وحدت پاكستان برايشان مهم نيست. عربستانى ها به زردارى رئيس جمهورى كنونى پاكستان، اعتماد چندانى ندارند و معتقدند كه وى پاكستان را به وضعيت افغانستان دچار كرده و آن را در خطر چند پارچگى قرار داده است. به همين دليل، كمك هاى مالى عربستان به پاكستان، در زمان رياست جمهورى زردارى كاهش يافته است. اما سعودى ها با سياست مناقشه جويانه نواز شريف، رهبر اپوزيسيون پاكستان نيز چندان موافق نيستند. با اين همه او را بر زردارى ترجيح مى دهند. هر چه باشد، نواز شريف يك شاهزاده خانم سعودى را به همسرى گرفته و سال هاى تبعيد خود را در عربستان سعودى گذرانده است. سياست غرب در پاكستان نيز مورد انتقاد سعودى هاست. آنان معتقدند كه حملات هوايى آمريكا به روستاهاى مرزى پاكستان، طالبان را نيرومندتر كرده است. شخصيت هاى بانفوذ عربستان سعودى به غرب و ناتو توصيه مى كنند كه نيروهاى خود را از افغانستان خارج كنند. به باور عربستانى ها، بايد كار بيرون كردن نيروهاى طالبان و القاعده از اين منطقه را به مردم بومى آن سپرد. زيرا آنان مدت هاست كه از دست مبارزان به تنگ آمده اند و مى توانند به موفقيتى دست يابند كه نيروهاى بيگانه نتوانستند به آن برسند.
|