تلاش اتحاديه اروپا براى نهايى كردن پروژه خط لوله گازى ناباكو، روسيه را به واكنش وا داشته و اين كشور تحركات براى مجاب كردن شركاء خود به ادامه همكارى با مسكو در اين حوزه را مضاعف كرده است. به گزارش ايراس، اتحاديه اروپا در نشست ۹ مى در پراگ، گام اول در مسير احداث خط لوله گازى ناباكو را كه هدف اصلى آن دور زدن روسيه و ايجاد مسير جديد براى انتقال منافع گاز حوزه خزر به بازارهاى اروپايى و به تبع آن كاهش وابستگى اين قاره به گاز و مسيرهاى انتقال روسيه است، را با امضاء پيش نويس آن با كشورهاى گرجستان، تركيه و آذربايجان برداشت. هرچند اين اتحاديه، تلاش هايى را طى ماه هاى گذشته براى مجاب كردن توليدكنندگان گاز حوزه خزر از جمله تركمنستان، ازبكستان و قزاقستان براى الحاق به اين خط لوله در دستور قرار داده بود، اما اين كشورها با ملاحظه واكنش روسيه از امضاء اين پيش نويس امتناع كردند. به تبع اين تحولات و از آنجا كه مقامات روسيه كنترل بر مجارى انتقال منابع انرژى از حوزه «سى آى اس» به خارج را از جمله ملاحظات مهم خود مى دانند، لذا در واكنش به تلاش هاى اتحاديه اروپا، مساعى خود را براى مجاب كردن كشورهاى اين حوزه در باقى ماندن در مدار مسكو تشديد كردند. تحركات اين كشور طى هفته هاى اخير براى تحرك بخشى به خط لوله «جريان جنوب» از اين جمله است. در همين راستا، اخيرا پوتين طى سفرى به قزاقستان كه براى شركت در نشست نخست وزيران كشورهاى عضو سازمان كشورهاى هم سود انجام شد، ضمن گفتگو با مقامات قزاقى در باب روابط دوجانبه، موضوع انرژى را به طور ويژه با آنها مورد بحث قرار داد. در جريان مذاكرات پوتين و نظربايف در باب برنامه مشترك عمل طرفين براى سال هاى ۲۰۱۰-۲۰۰۹ نيز گفتگوهايى انجام و طرفين در اين چهارچوب موضوع همكارى در بخش انرژى به ويژه انرژى اتمى را مورد توجه قرار دادند. با توجه به تشديد تلاش هاى روسيه براى راه اندازى هرچه سريع تر اتحاديه گمركى در چارچوب جامعه اقتصادى يورآسيا، جلب موافقت طرف قزاقى در اين خصوص نيز يكى ديگر از مسائل مهم گفتگوى پوتين با مقامات آستانه بود. شايان ذكر است كه به واسطه تشديد تلاش هاى اتحاديه اروپا براى جذب بلاروس به برنامه «مشاركت شرقى»، مسكو اعلام كرده كه طرح اتحاديه گمركى بين روسيه، بلاروس و قزاقستان را در سال ۲۰۱۰ عملياتى خواهد كرد و اين در حالى بود كه طبق برنامه ريزى هاى پيشين اجراى اين موافقتنامه به سال ۲۰۱۱ موكول شده بود.
در اين مذاكرات همچنين موضوع وضعيت حقوقى درياى خزر، ايجاد سازمان همكارى هاى اقتصادى درياى خزر و همكارى هاى روسيه و قزاقستان در اين دريا مورد بحث طرفين قرار گرفت. از سوى ديگر، از آنجا كه آستانه براى رياست بر سازمان امنيت و همكارى اروپا در سال ۲۰۱۰ آماده مى شود، توسعه همكارى  با اين كشور براى روسيه حائز اهميت است تا احتمالا از اين طريق بتواند بر سياست هاى اين سازمان اعمال تأثير كند. بحث و گفتگو در خصوص همكارى هاى دو جانبه در باب تدابير مقابله اى با بحران اقتصادى از جمله ديگر موارد گفتگو بود كه طى آن طرفين بر شكل دهى به برنامه اى مشترك در حوزه هاى خاص براى مهار ابعاد بحران موجود تأكيد كردند. موضوعى كه در اين ميان براى قزاقستان حائز تأمل است و در مذاكرات بر آن تأكيد بيشتر داشت تحكيم همكارى ها در خصوص تجارت خارجى و حمل و نقل به ويژه در بخش انرژى بود. شايان ذكر است كه پيش از سفر پوتين به قزاقستان، مقامات اين كشور موافقتنامه سه جانبه احداث خط لوله گازى درياى خزر را امضاء و نهايى كرده بودند كه اين اقدام آستانه در راستاى منافع روسيه و فشارهاى مسكو تعبير مى شود كه بى ارتباط با تلاش هاى اتحاديه اروپا براى ساخت خط لوله گازى ناباكو نيست. با اين وجود، كارشناسان اين اقدام آستانه را به مثابه انصراف نهايى آن از الحاق به پروژه ناباكو نمى دانند، زيرا مقامات قزاقستان نيز همانند ساير كشورها به مزيت هاى ژئوپوليتيكى (و نه صرفا اقتصادى) الحاق به پروژه ناباكو كه مى تواند كاهش فشارهاى روسيه و افزايش وزن اين كشور در بازار گاز اروپا و جهان را در پى داشته باشند واقفند و به نظر مى رسد به واسطه همين مزيت ها نيز كه شده، هرچند به صورت محدود در اين طرح شركت خواهند كرد. به اعتقاد اين تحليلگران، با عنايت به اما  و اگرهاى موجود بر سر احداث خط لوله ناباكو و مخالفت هاى آشكار و پنهان روسيه با آن از يك سو و روابط و تعاملات ساختارى آستانه به مسكو در ساير ابعاد از سوى ديگر، مقامات اين كشور با امضاء موافقتنامه خط لوله گازى درياى خزر با روسيه، به انتخابى عمل گرايانه مبادرت كرده و در عين حال الحاق خود به خط لوله ناباكو را نيز منتفى نكرده اند. شايان توجه اينكه قزاقستان و روسيه هرچند در ابعاد مختلف حوزه انرژى از اكتشاف، توليد، فر آورى و انتقال با هم همكارى هاى گسترده اى دارند، اما در عين حال (هرچند در مقياس اندك) رقيب يكديگر نيز محسوب مى شوند و مقامات قزاقى نيز به اين امر توجه دارند. با اين ملاحظه، هرگونه تلاش آستانه براى متنوع كردن مسيرهاى انتقال انرژى و بازارهاى مصرف خود به نحوى ملموس با منافع روسيه در اين حوزه مغاير است. با اين وجود و هرچند بين مقامات روسى و قزاقى در حوزه انرژى اختلاف نظرهاى بسيارى است، اما همان طور كه اشاره شد، مقامات آستانه با ملاحظه دقيق وضعيت موجود، به ويژه وابستگى هاى ساختارى خود به زيرساخت هاى روسيه در بخش انتقال، ترجيح مى دهند، اين مخالفت ها را آشكار نكرده و با رويكردى عمل گرايانه همكارى با طرف روس را همچنان مطمح نظر داشته باشند. با اين ملاحظه، مقامات قزاقى را مى توان در بين كشورهاى حوزه «سى آى اس»، واجد يكى از موفق ترين سياست هاى  خارجى چندبردارى در ايجاد تعادل بين سمت هاى روسى و غربى را دانست كه طى آن در عين توجه ويژه به روسيه، ساير سمت ها از جمله سمت غربى را نيز با موفقيت پيش مى برد.

پس از سال ۱۹۹۱ و تشكيل پنج كشور مستقل جديد در منطقه شوروى سابق، مرحله جديدى از «بازى بزرگ» درخصوص برنامه هاى محاصره ژئوپليتيك در منطقه و برقرارى كنترل بر منابع غنى هيدروكربنى آن آغاز شده است. تلاش هاى آمريكا در بخش آسياى ميانه از جامعيت برخوردار بوده و شامل همزمان سازى اقدامات سياسى-ديپلماتيك، نظامى، اطلاعاتى و تحليلى و نيز فعاليت ساختارهاى «غيردولتى» است.به گزارش نووستى،رويدادهاى سال گذشته نشان دادند كه واشنگتن با استفاده از ناتو بعنوان پوششى نظامى- سياسى، آگاهانه و هدفمند به تحقق اهداف خود در منطقه آسياى ميانه مشغول است. در اين راستا، اقدامات آمريكا پويا بوده و به سرعت اولويت  ها تصحيح مى شوند، اما در عين حال منافع درازمدت و استراتژيك بى تغيير باقى مى مانند. در اين راستا قابل توجه است كه اعلاميه هاى اخير «باراك اوباما» رئيس جمهور آمريكا درباره برنامه خروج تدريجى نيروهاى اين كشور از خاك افغانستان، مغاير با اعلاميه هاى سابق وى درباره اين است كه نيروهاى نظامى ائتلاف غربى در اين كشور براى مدت زيادى باقى مى مانند. شايد اگر ساده نگريست، چنين تصورى ايجاد شود كه آمريكا استراتژى جامع و كاملى ندارد. اما بايد گفت كه اگر اين اينطور مى بود، آنچه كه اكنون در افغانستان رخ مى دهد، رخ نمى داد. از سال ۲۰۰۴ تا كنون آمريكايى  ها فعالانه به ساخت و ساز پيرامون فرودگاه «شينداند» و «بگرام» با باندهاى فرود ۳۵۰۰ مترى آنها مشغولند كه مى توانند بمب افكن هاى سنگين استراتژيك نوع ب-۵۲ را نيز بپذيرند. تعداد زيادى تاسيسات زمينى و زيرزمينى احداث مى شوند و اكنون مى توان درباره ايجاد ابرپايگاهى داراى شهرك هاى زيرزمينى بعنوان هدف اصلى حضور امريكا و ناتو در افغانستان صحبت كرد. فرودگاه هاى «بگرام» و «شينداند» زمانى پايگاه هاى نيروى هوايى شوروى بودند و اكنون به پايگاه هاى جامعى براى نيروى هوايى ناتو تبديل شده اند كه مجهز به سيستم هاى رديابى هوايى و فضايى بوده و عملا مى توانند حريم هوايى در سراسر اوراسيا را كنترل كنند. علاوه بر اين، ايستگاه هاى كنترل حريم هوايى در آسياى ميانه، منطقه خزر، قفقاز و در اروپاى شرقى و مركزى نيز ساخته شده و مگاكريدورى براى هدايت نقل و انتقالات هوايى و كنترل بر حريم هوايى از اروپا تا چين ايجاد شده است. آمريكا و ناتو در همسايگى افغانستان، ۶ پايگاه نظامى ديگر نيز دارند. هرچند كه برخى از آنها، (از جمله «ترميز» در ازبكستان و «ماناس» در قرقيزستان كه هنوز فعال است) رسما تنها فرودگاه هاى ويژه حمل و نقل هستند، اما استقرار هواپيماهاى نظامى در آنها به هيچ وجه سخت نيست. آسياى ميانه توسط ماشين نظامى ناتو تسخير شده و عملا به عامل جنوبى براى محاصره روسيه توسط پايگاه هاى ائتلاف تبديل است. بدين ترتيب، هدف اصلى سياست خارجى آمريكا در آسياى ميانه، برقرارى كنترل بر منابع سوختى منطقه و جداكردن روسيه و چين از آنهاست و بهانه رسمى براى دخالت نيز مى تواند «اداره هرج و مرج» باشد كه به كمك سودجويى از پتانسيل مناقشه زايى موجود در منطقه برانگيخته مى شود.

عصر روز اول سفر ملاقاتى با مسئولين تلويزيون ملى اندونزى در برنامه بود. اين تلويزيون دولتى در سال ۱۹۶۲ براى پوشش بازيهاى آسياسى و به دستور سوكارنو (اولين رئيس جمهور آن كشور) تاسيس شد و چند سالى است كه عنوان رسانه ملى را اختيار كرده است؛ اين شبكه از ۲۶ ايستگاه دائمى و ۳۷۶ ايستگاه غير دائم در سراسر اندونزى برخوردار است. رئيس شبكه ملى اندونزى به دليل محدوديتهاى يك ارگان دولتى از جمله بودجه مخاطبان شبكه را بسيار محدود عنوان كرد و گفت كه برنامه هاى تازه اى را براى جذب مخاطب بيشتر در دست اقدام دارند.
روز دوم
معاون ديپلماسى عمومى وزارت خارجه اندونزى صبح روز جمعه ديدارى با معاون ديپلماسى عمومى وزارت خارجه اندونزى برگزار شد.در اين جلسه از طرف مقام اندونزيايى به پروژه هاى مشترك اقتصادى دو كشور اشاره شد واينكه اين پروژه  ها نشان مى دهد كه روابط دو كشور رو به رشد است. وى همچنين رفت و آمد خبرنگاران بين دو كشور را مهم و تاثيرگذار عنوان كرد و از هيأت رسانه اى خواست تا خوبى هاى اندونزى را براى همه بگويند ولى بدى هايش را تنها براى مسئولين آن كشور بازگو كنند.
مسجد استقلال
مسجد استقلال بزرگترين مسجد آسيا است كه در جاكارتا بنا شده. روز جمعه بود و خيل عظيم مسلمانان در اين مسجد گرد هم آمده بودند تا نماز جمعه را بر گزار كنند. ما نيز براى شركت در اين نماز راهى مسجد استقلال شديم. عظمت اين مسجد در حدى است كه چشم هر بيننده اى را خيره مى كند خصوصا كه جمعيتى كثير هم در آنجا حضور داشته باشند.
روزنامه رعيت مردكا
رعيت مردكا عضوى از يك گروه رسانه اى است (در اندونزى اغلب رسانه  ها به صورت گروهى فعاليت مى كنند، به اين معنا كه يك شخص حقيقى يا حقوقى موسسه اى را راه اندازى مى كند كه در آن شبكه تلويزيونى، راديو، روزنامه، نشريه و... تحت رهبرى واحد فعاليت مى كند) اين روزنامه بزرگترين منتقد دولت است و هر دولتى كه بيايد آنها به وظيفه منتقدى خود مى پردازند. رئيس اين گروه رسانه اى اپوزيسيون روزنامه رعيت مردكا را نشريه اى در خدمت قشر فقير عنوان كرد و محور فعاليتهاى روزنامه را مباحث مبارزه با فساد مالى در دولت دانست. مدير مسئول رعيت مردكا گفت: ما صرفا انتقاد نمى كنيم بلكه براى حل مسائل راهكار هم ارائه مى كنيم. مهمترين هدف اين روزنامه رساندن خواست و حرف مردم به گوش دولتمردان است. سردبير اين روزنامه هم در ادامه به بازديدش از ايران اشاره كرد و پس از آن از هيأت رسانه اى ايران درباره وضعيت كشورمان سوالاتى را طرح كرد كه بيشتر در باره انتخابات رياست جمهورى بود.
مديا اندونزى و شبكه مترو تى وى
روزنامه مديا اندونزى و شبكه مترو تى وى هم يك گروه رسانه اى هستند كه در كنار هم در يك ساختمان بزرگ فعاليت مى كنند. اين روزنامه نزديك به ۱۰۰ هزار نسخه روزنامه را در چاپخانه اى كه در همان ساختمان در اختيار دارد طبع كرده و روانه خيابانها مى كند. مترو تى وى نيز يك شبكه كاملا خبرى است كه سعى دارد به مردم نگاه برابر داشته باشد. يكى از مقامات گروه مديا اندونزى در راستاى گسترش روابط رسانه هاى گروهى پيشنهاد نشست ساليانه خبرنگاران دو كشور را مطرح كرد و سفر هيأت خبرنگاران ايرانى به جاكارتا را مثبت دانست.
شبكه تلويزيونى تى وى وان
اين شبكه تلويزيونى هم يك شبكه كاملا خبرى است كه در اغلب نقاط اندونزى پايگاه و استوديو دارد و با پيشرفته ترين سيستمهاى ديجيتال سعى در ارائه برنامه هايى جذابتر و اخبارى به روزتر و سزيعتر دارد. تى وى وان يكى از پر بيننده ترين شبكه هاى اندونزى است و رقابتى سخت با شبكه مترو تى وى دارد. نكته جالب توجه اين كه شبكه هاى تلويزيونى طبق قانون اجازه دارند ۳۰ درصد از زمان پخش يك برنامه را به تبليغات اختصاص دهند و معمولا تنها منبع درآمد رسانه  ها نيز تبليغات است.
روز آخر
انجمن روزنامه نگاران اندونزى ناهار روز آخر ميهمان انجمن روزنامه نگاران اندونزى بوديم. سپس آقاى مارگيانا رئيس اين انجمن به وضعيت سياسى و اقتصادى اندونزى در بحران اقتصادى دنيا اشاره كرد و گفت كه اندونزى توانسته از اين بحران كمترين آسيب را ببيند و در سال ۲۰۰۸ رشد بعد از چين و هند سومين رشد اقتصادى را در آسيا داشته باشد. مارگيانا در ادامه به ساختار انجمن روزنامه نگاران اشاره كرد كه داراى سه بخش انجمن مشاوران، شوراى نزاكت و نظارت و كميته هاى موقت است، وى اذعان كرد كه اين انجمن قدرت اجرايى ندارد و تنها به امر حرفه اى سازى روزنامه نگارى از طريق دوره هاى آموزشى و تذكر به رسانه  ها بسنده كرده است كه البته همين امر به نوبه خود گامى موثر در جهت ارتقاى كيفى روزنامه نگارى در اندونزى است. رئيس اين انجمن روزنامه نگاران اندونزى در پاسخ به سوالى كه در زمينه فعاليت انجمن در جهت رفاه روزنامه نگاران مطرح شد، گفت كه اين تلاش بايد از سوى مسئولين نشريات صورت پذيرد.
روزنامه ريپوبليكا
روزنامه ريپوبليكا زير مجموعه گروه رسانه اى «مهاكامديا» است كه ۱۶ سال پيش توسط بهار الدين حبيبى از نزديكان سوهارتو تاسيس شد و امروزه به روزنامه اسلامگراها شهرت دارد. بنا به گفته سر دبير ريپوبليكا، اين روزنامه سخنگوى مسلمانان است و از مقاومتها و حركتهاى اسلامى در سراسر دنيا حمايت مى كند. ريپوبليكا بعد از روزنامه «كومپس» بيشترين تيراژ را در ميان روزنامه هاى اندونزى دارد كه چيزى در حدود ۱۲۰ هزار نسخه است.
پايان سفر
اندونزى رسانه هايى داشت كه مسايل داخلى در جهت منافع و اهدافى حساب شده پوشش مى دادند، بيشترين اخبار خارجى خود را از رسانه هاى غربى مى گرفتند، در نبردهاى سياسى به هيچ عنوان بى طرف نمى ماندند، خط قرمزى برايشان وجود نداشت ولى هيچ يك از عرف جامعه تخطى نمى كردند و در مسير پيشرفت به صورت كاملا حرفه اى گام بر مى داشتند.