آيينه هنر: هنر مفهومى، دستاوردى از آوانگاردگرايى در هنر مدرن است. در جريان گرايشات مدرنيسم، اكثر نقاشان مدرنيسم در زمينه مجسمه سازى، ماتريال شناسى، گرافيك و حتى انيميشن و سينما تجربه هايى كسب كردند و در نهايت آثارى مفهومى را ارائه دادند كه تأثيرات مشتركى از تمام شاخه هاى هنرى داشت. اگرچه آغازگران اين گرايش را به هنرمندان آمريكايى ـ انگليسى دهه ۶۰ و ۷۰ همچون جوزف كاسوت، لارنس وينر، استنلى براون و... مربوط مى دانند ولى بايد گفت كه هر اثر هنرى بايد داراى مفهوم باشد. مفهومى كه فراى ظاهر و صورت اثر بوده و ارائه معنا مى كند. القاى معنا در هنر مفهومى ممكن است «شخصى» باشد، چه براى هنرمند و چه براى مخاطب و چه در عنوان اثر و چه در ارائه آن. اين قسمتى از انديشه جهانى شدن هنر است و در جستجوى مفهوم براى مخاطب عام. چرا كه مخاطب برخلاف هنر كلاسيك و انديشه هنر براى هنر، اگرچه براى اثر هنرى قائم به ذات بودن را مى پذيرد، ولى در انديشه اين هنر (مفهوم گرايى) با اثر هنرى ارتباط و درگيرى شخصى پيدا كرده و خود را در اثر يافته و معناى شخصى اى از آن پيدا مى كند كه با تمام داشته هاى روحى و ذهنى و شخصيتى او همسو است. به نوعى ديگر مخاطب با خالق اثر رابطه برقرار نمى كند، بلكه با خود اثر مرتبط شده و خود را در آن مى يابد. گويى مخاطب جزئى از اثر بوده و بدون او اثر كامل نمى گردد و اثر نيز بدون حضور وى ناقص است. چرا كه بنا بر انديشه معاصر هنر، هنرى كه درك نگردد و ارتباط برقرار نكند، كامل نيست. همانطور كه بيان شد هر اثر هنرى بايد حاوى يك مفهوم باشد، ولى نامگذارى هنر مفهومى به دليل ارجح بودن معنا بر تصوير اثر و حذف شى و گاهى موضوع بر اثر و در مواردى فقط ارائه انديشه خارج از هر فرم و ساختارى است. در هنر مفهومى، مخاطب در اثر حضور مستمر دارد. هنرمند مفهوم گرا در خلق اثرش هميشه به دو عامل اثرگذار توجه مى كند و براى آن راهكار مى يابد. نخست، محيط و سپس مخاطب. در هنر مفهومى هنرمند سعى مى كند كه مخاطب را به امرى شخصى و يا حتى عمومى راهنمايى كند و به نوعى فضاى هنرمند بر مخاطب احاطه گردد. هنر مفهومى چند رسانه اى است و در بكارگيرى ماتريال، سليقه، نگرش و اجرا محدوديت ندارد. در اين شاخه هنرى، بكارگيرى تمام حواس، ايجاد بو در فضا، بكارگيرى انواع رنگها و فرم ها، بكارگيرى حجم يك معمارى و مجسمه و يا نقاشى يك هنرمند ديگر با نگاهى نو، بكارگيرى اصوات و آواها به صورت از پيش تعيين شده يا دخالت در آواهاى محيط، بكارگيرى انواع بافت ها و نورهاى رنگى، بكارگيرى تصاوير متحرك و... مى تواند تأثيرات مورد نظر را بر مخاطب اعمال كند. در آثار مفهومى، وقتى يك اثر در محيطى باز خلق مى شود، طبيعت نيز از عناصر تأثير گذار بر آن به شمار رفته تا هدف و نگرش هنرمند را به بهترين شكل به مخاطب برساند. هنر مفهومى با نگاه انتقاد آميز خود بر دنياى فرم و با تلاش خود در ارائه معنايى فراتر از شى و نقد اتفاقات بصرى در ماده سعى در ارتقاى بصرى و ارتقاى فرهنگى جامعه اى فراتر از مرزهاى مشخص دارد و در نهايت مى توان گفت در هنر مفهومى سعى مى شود با كمترين امكانات و كمترين تغيير، بيشترين تأثيرگذارى صورت گيرد.
*bootia.com

يك شاعر خاطرنشان كرد: «دردهاى آدمى در هر عصرى مشترك هستند؛ اما بنا بر تحولات عظيم در زندگى، نيازهاى جديدترى به وجود مى آيند كه دست مايه كار شاعران قرار مى گيرند.» جليل صفربيگى به ايسنا، گفت: «ادبيات كلاسيك كه بيش تر شعرمحور بوده، بيش از هزار سال قدمت دارد و بخش عظيمى از آن ادبيات شفاهى است؛ اما بعد از خلق رمان و داستان كوتاه در غرب و رواج آن در ايران، نيما انقلابى را در شعر به وجود آورد.» او با اشاره به اين كه ادبيات در صد سال گذشته پابه پاى تغييرات اجتماعى ايران حركت كرده و از عصر خود اگر جلوتر نباشد، عقب تر نيست، بيان كرد: «با توجه به تئورى هاى ادبى، تحولات گسترده اى رخ داده كه موجب پيشرفت ادبيات شده است.» اين شاعر با يادآورى اين مطلب كه ايران در ۳۰ سال گذشته پديده انقلاب و جنگ را پشت سر گذاشته است، تأكيد كرد: «انقلاب و جنگ مضامين بكر و درخور توجهى دارند. اگرچه آثارى كه ملهم از اين دو پديده بودند، هم سطح آثار متأثر از دو جنگ جهانى نيستند، تأثيرى مثبت بر روند شعر و داستان گذاشته اند.» او با تأكيد بر اين موضوع كه نقد سالم و فنى از آثار ارائه نمى شود، گفت: «اين به آن دليل است كه هويت مخاطب و توليدكننده اثر معلوم نيست و نويسنده و شاعر مخاطبان خود را نمى شناسند.» صفربيگى ابراز كرد: «امروز اگر ادبيات پاسخ گوى مخاطب باشد، موفق است. ادبيات امروز بايد نيازهاى امروز را بيان كند و به كمك نسل آينده برود. ادبيات ذخيره فرهنگى هر ملتى است.» او همچنين تصريح كرد: «نهضت ترجمه آثار نويسندگان ايرانى جدى گرفته نشده و بيش از آن كه ادبيات خود را مطرح كنيم، به ادبيات خارجى پرداخته ايم.»

ايرج اسكندرى؛ هنرمند نقاش؛ عقيده دارد كه مقصود و هدف هنر جست و جو و بيان حقيقت است و از آن جايى كه همه قرآن حقيقت است، بنابراين با هنر ارتباط مستقيم دارد و هنرمندان بدون آن به بيراهه مى روند. ايرج اسكندرى در مورد خلق آثار هنرى با مضمون مفاهيم قرآنى توسط هنرمندان اظهاركرد: «اگر هنرمندان اين مفاهيم را از روش شناخت طبيعت كسب كنند توانايى انتقال حقيقت و رمزگشايى به سوى حقيقت كل را در آثار خود خواهند داشت و اگر سراغ نيروهاى ديگر بروند راه را به خطا رفته اند.» اين هنرمند نقاش افزود: «طبيعت عنصر كليدى هنرمندان براى پى بردن به حقيقت است و آنچه را كه ما مى بينيم در واقع نشانه هايى است كه ما را به فراسوى ماورا ءالطبيعه هدايت مى كند. اگر هنرمند بتواند با بهره گيرى از طبيعت رمزگشايى كند وارد وادى فراسوى اين عالم مى شود در نتيجه مى تواند به حقايق قرآنى بهتر اشاره كند. » اسكندرى تصريح كرد: «اگر هنرمند درك اين دنيا را نداشته باشد و با عناصر جهان هستى كه هر كدام نشانه اى از وجود خداست غريبه باشد آثارش در سطح مانده و قادر به بازگشايى درى به سوى وادى حقيقت نخواهد بود.» وى ادامه داد: «هنرمندان كشورمان بين اين وادى عالم ملك و عالم ماوراء الطبيعه عالم ملكوت درحال نوسان هستند در واقع اين نشان دهنده نوسان در دريافت هاى آنان از طبيعت است بعضى ها به آن نقطه ماورايى رسيده اند و بعضى هنوز در قدم هاى اوليه هستند.» اسكندرى افزود: «كشف حقيقت براى هنرمندان امروز، يك سير و سلوك خاص خود را دارد اين سير و سلوك خاص كسانى است كه واقعا مى خواهند به حقيقت دست يابند در اين صورت حقيقت بر آنها نمايان مى شود و اگر نخواهند در پس پرده پنهان مى ماند و در اين راه مرحله اول طلب سير و سلوك از سوى خود فرد است.» وى در پايان گفت: «هنرمند از طريق ديدن به يك مكاشفه مى رسد و به همين علت عرفاى ما هميشه در ديدن و تعمق در عالم هستى تأكيد دارند، زيرا از طريق آن عالم ملكوت كشف مى شود.»

تازه ترين رمان موراكامى كه ۵ سال پس از انتشار آخرين كتابش منتشر شده، پيش از انتشار رسمى، نبض بازار كتاب ژاپن را به دست گرفت. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از آسوشيتدپرس، جديدترين كتاب «هاروكى موراكامى» با نام «۱Q84» به طور رسمى در بازار كتاب و سراسر كتابفروشى هاى ژاپن توزيع شد. از آنجا كه در زمان چاپ كتاب قبلى موراكامى به نام «كافكا در ساحل»، طرفداران و علاقه مندانش از استقبال رسانه ها از كتاب و اطلاع رسانى بيش از اندازه گلايه مند بودند، اين بار اين نويسنده بزرگ ژاپنى تصميم گرفت هر چيزى به جز نام كتاب و نويسنده را تا آخرين لحظه مخفى نگه دارد. جالب اين كه همين پنهان كارى اشتياق مردم را به خريد كتاب و دنبال كردن موضوع آن چندين برابر كرده است. زيرا مردم ژاپن تنها كافى است بدانند كتابى توسط موراكامى نويسنده محبوبشان نوشته شده تا براى خواندن و مطالعه آن از يكديگر پيشى بگيرند. «تاكيشى ماچى ئى »سخنگوى موسسه نشر «شينچوشا» كه مسئوليت چاپ اين رمان را به عهده گرفته گفت:با توجه به علاقه مردم به رمان موراكامى، اين موسسه تيراژ چاپ اول كتاب را از ۳۸۰ هزار نسخه به ۴۸۰ هزار نسخه افزايش داده است. برخى معتقدند نام اين كتاب در واقع همان «۱۹۸۴» است زيرا در زبان ژاپنى عدد ۹ همچون «كيو»در زبان انگليسى تلفظ مى شود. گروهى ديگر نيز نام كتاب را دليلى براى تقدير از رمان كوتاه «داستان واقعى آه كيو» نوشته رمان نويس چينى «لو ژان» مى دانند. رمان «۱Q84» مجموعه اى روايى، پيچيده و خيالى است كه حول محور دو شخصيت اصلى داستان يعنى يك زن و مرگ مى چرخد. اين دو در كل داستان به دنبال يكديگر مى گردند و مواردى مانند مراسم و مناسك مذهبى، خشونت، عشق، روابط عميق خانوادگى و... به خوبى در كتاب نشان داده مى شود.

باارزش ترين جايزه ادبى آلمان به نويسنده اتريشى رسيد. به گزارش ايسنا، جايزه ادبى «جورج بوخنر» كه بزرگ ترين جايزه ادبيات آلمانى زبان است، به والتر كاپاچر، نويسنده ۷۰ ساله اتريشى تعلق گرفت. كاپاچر متولد ۱۹۳۸ در سالزبورگ اتريش است كه تا پيش از سال ۲۰۰۴ در عرصه  ادبى آن طوركه شايسته  وى بود، از سوى محافل ادبى تقدير نمى شد. وى اولين مجموعه داستان كوتاه خود را در سال ۱۹۶۷ در روزنامه «اشتوتگارتر زيتونگ» منتشر كرد و در سال ۱۹۷۵ اولين رمان اش را به چاپ رساند. اين نويسنده اتريشى از ساموئل بكت و فرانس كافكا به عنوان نويسندگان الهام بخش خود در نويسندگى نام برده است. كاپاچر جديدترين رمان اش را اوايل امسال با نام «قلعه پرواز» منتشر كرد. جايزه ادبى «جورج بوخنر» به ارزش ۵۶ هزار دلار ازسوى آكادمى زبان و ادبيات آلمان اعطا مى شود.

دبير جايزه ادبى طهران از اعلام اسامى برگزيدگان جايزه ادبى طهران تا ۱۵ خرداد ماه خبر داد. عباس محمدى، با بيان اينكه هدف اصلى اين جايزه انتخاب آثار شايسته و برتر است اين جايزه را زمينه اى براى بروز استعدادهاى جوان در حوزه ادبيات دانست. دبير جايزه ادبى طهران به مهر گفت: «اين كيفيت و مطلوبيت آثار است كه مبناى انتخاب اثر برگزيده خواهد بود و الزامى براى معرفى اثر برتر از ميان آثار رسيده درهر ماه وجود ندارد.» محمدى افزود: «جايزه ادبى طهران بسترى است براى بروز استعدادهاى نويسندگان و شاعران جوان تا توان ادبى و استعداد هنرى خود را به جامعه نشان دهند،  از اين رو هدف برگزار كنندگان اين جايزه انتخاب اثر شايسته و برتر است نه صرف اهداى جايزه اى ماهانه.» وى با اشاره به استقبال چشمگير هنرمندان جوان به اين جايزه گفت: «درست است كه كميت آثار موجب اعتبار و اهميت جوايز مى شود اما غايت نهايى هر جايزه اى كيفيت آثار است كه همين اعتبار جايزه را بالا مى برد.»

آيينه هنر: نمايشگاه «سازهاى كوبه اى» با آثارى از «مجيد كرمى» از نيمه دوم خرداد ماه در فرهنگسراى هنر برپا مى شود. مجيد كرمى كه به تازگى از اسپانيا به ايران سفر كرده است، سال هاست كه به ساخت سازهاى ايرانى و كوبه اى مى پردازد و سعى دارد با تلفيق فرهنگ ها، طراحى هاى جديدى در سازها ايجاد كند. در اين نمايشگاه نيز ۱۰ ساز كوبه اى همچون دف، ضرب زورخانه اى، دهل، دمام، تنبك، مولتى  درام، كاخاتون و... به نمايش در مى آيد كه برخى از آنها همچون مولتى درام و كاخاتون از طراحى هاى اين هنرمند محسوب مى شود. اين سازها در ابعاد مختلف با كوك هاى بادى و پيچى دراين نمايشگاه عرضه مى شوند. همچنين در حاشيه اين نمايشگاه، فضايى براى تست كردن سازها توسط نوازندگان و اساتيد موسيقى كه حضور پيدا مى كنند، در نظر گرفته شده است. گفتنى است اين نمايشگاه از ۱۶ تا ۲۶ خرداد در فرهنگسراى هنر برپا مى شود.

آيينه هنر: نمايشگاه گروهى «چاپ دستى» در گالرى «مهروا» آغاز به كار كرد. اين نمايشگاه در سه شاخه شامل كالكوگرافى، سيلوگرافى و ليتوگرافى برگزار مى شود. دراين نمايش گروهى هنرمندانى همچون شهلا اميرابراهيمى، الهام پارسيان، جواد حيدر، طرلان رفيعى، يوسف شريف كاظمى، ياشار صميمى مفخم، شكوفه فلاح، همايون موسوى، الميرا ميرميران، احمد وكيلى و پروين خانى طبايى آثار خود را ارائه كرده اند. اين نمايشگاه تا بيست خرداد ماه ادامه دارد و در طول هفته به جز روزهاى پنج شنبه از ساعت ۱۷ تا ۲۱ ميزبان علاقه مندان است.

آيينه هنر: نمايشگاه نقاشى هاى «پرى ملك زاده» از روز شنبه - ۱۶ خرداد ماه - در نگارخانه آريا برگزار مى شود. ملك زاده تاكنون در ۱۲ نمايشگاه گروهى شركت داشته و اينك اولين نمايشگاه انفرادى خود را با ۱۸ اثر رنگ روغن در نگارخانه آريا برپا مى كند. او در اين نمايشگاه آثار فيگوراتيو شامل فضاهايى از دنياى پيرامون ما را به نمايش گذاشته است. فضاهايى كه ساخته دست ما انسانهاست اما به واسطه تكرار دست خوش روزمرگى شده اند؛ فضاهايى بسيار ساده و ملموس، اما «غريب» كه محيط زندگى ما را شامل مى شوند. علاقمندان مى توانند براى بازديد از اين آثار همه روزه تا ۲۵ خرداد(جز ايام تعطيل) از ساعت ۱۶ تا ۲۰ از اين نمايشگاه ديدن كنند. نگارخانه  «آريا» واقع در خيابان وليعصر- بالاتر از خيابان شهيد بهشتى-كوچه زرين- پلاك ۱۱ است.