Abrar Newspaper

اثر پروانه اى نام پديده اى است كه به دليل حساسيت سيستم هاى آشوب ناك به شرايط اوليه ايجاد مى شود. اين پديده به اين اشاره مى كند كه تغييرى كوچك در يك سيستم آشوب ناك چون جو سياره زمين (مثلا بال زدن پروانه) مى تواند باعث تغييرات شديد (وقوع توفان در كشورى ديگر) در آينده شود. به گزارش ديپلماسى ايران دكتر ماكان عيدى پور معتقد است كه بحران اقتصادى در واقع همان بال زدن پروانه ها بود كه در انتخابات پارلمانى اتحاديه اروپا افراط گرايان راست را پيروز كرد. در دنباله حوادثى كه بعد از بحران اقتصادى اروپا اتفاق افتاد، دامنه آن به تدريج به صحنه هاى سياسى و مخصوصا سياست داخلى اتحاديه اروپا كشيده شد. در مرحله اول مردم با شوك اقتصادى روبه رو بودند و احساس مى كردند اين شرايط شايد زودگذر باشد، بنابراين واكنش منسجمى از خودشان نشان ندادند. منتها در اين مرحله به اين باور رسيدند كه بحران اقتصادى يك مسئله زودگذر و فصلى نيست و اين حداقل ۲ سال ادامه خواهد داشت، بنابراين به اين فكر افتاده اند كه يك واكنش طبيعى به اين مسأله نشان دهند. البته واكنش مردم به هيچ وجه ايدئولوژيك يا از نظر تئوريك منسجم نيست. به اين معنا كه مردم تفكر خاصى را مسئول بحران نمى دانند اما بسيار سطحى معتقد هستند كه تمام مديريت هاى گذشته مقصرند. البته در بين نخبگان و تحصيل كردگان جامعه اروپا مرتبا اين مسأله بيان مى شود كه هزينه اى كه امروز اروپايى ها يا ديگر متحدان غرب و يا اساسا بازار جهانى مى پردازد به دليل سياست هاى نادرست آمريكا است. اين يك سرى احساسات منفى را تبليغ مى كند. همانطور كه مى دانيم در اروپا بعد از جنگ جهانى دوم كه قرار بود ساختار سياسى منجر به اين شود كه هيچ حزبى اعم از افراط گراى چپ و افراط گراى راست هيچ گاه اكثريت را در پارلمان هيچ كشورى به دست نياورد. ساختارها تمام تلاش خود را بر اين گذاشتند تا اولا انديشه هاى ماركسيسيتى به معناى ماركسيسم انقلابى و انديشه هاى فاشيستى به معناى ناسيوناليسم افراطى به صحنه سياست نيايند. يك برخورد، اروپايى ها با ساختار سياسى خود انجام دادند تا جلوى اين را بگيرند و يك برخورد ديگر با نحوه اداره اقتصاد و مسائل اجتماعى خود. آنها سعى كردند از كارگران و از كشاورزان و از اقشار ضعيف تر حمايت ويژه اى به عمل آيد و اينها در واقع خوراكى براى تبليغات ماركسيست ها نشوند. از سوى ديگر سعى كردند كه ارزش هاى قديم، مسئله جنگ ها و افتخارات اروپا كاملا به حاشيه رانده نشود تا فاشيست ها هم خوراك تبليغاتى كافى نداشته باشند. اين موضوع اتفاق افتاد و موفق هم بود. چنانچه در همه دولت هاى اروپايى از جمله بريتانيا، فرانسه، پرتغال، اسپانيا و ايتاليا عمدتا راست ميانه رو در تقابل با جبهه سوسياليست ميانه رو قرار داشت. اين ميانه روى سبب شده بود تا اروپايى ها به سلامت جنگ سرد را طى كنند. پس از پايان دوران جنگ سرد و فروپاشى شوروى قدرى ايدئولوژى ماركسيست در اروپا فروكش كرد و هيچ پايگاه قدرتى براى حمايت از آن وجود نداشت. مردم اروپا راضى شدند و اين نحوه زندگى را پذيرفتند و به اين ساختار معمولا دو حزبى خو گرفتند. در اين ميان يك خلايى به وجود آمد و اين خلا را گروه جديدى به نام سبزها پر كردند. سبزها خلا به وجود آمده در آن بخشى از جامعه را كه جسارت بيشترى براى انتقاد طلب مى كرد را پر كردند. سبزها در دهه ۹۰ وارد عرصه جدى سياسى شدند. اروپاى متحد هم از ۱۹۹۱ به بعد جسارت پيدا كرد براى اينكه به عنوان يك بازيگر بين المللى وارد عرصه بازى هاى سياسى جهانى شود. پارلمان اروپا به عنوان قوه مقننه اروپا در كنار كميسيون اروپايى كه به عنوان قوه مجريه اروپا محسوب مى شود، آغاز به فعاليت هاى جدى كردند و احزاب مختلف رقابت هاى خودشان را به پارلمان اروپا كشاندند. دولت مردان اروپا كه موافق اتحاديه اروپا بودند اميد داشتند كه اين حركت سبب شود تا مردم مشروعيت جامعه اروپايى را بيشتر قبول كنند. با فروكش كردن آتش جنگ سرد و با اتفاقاتى كه موجب خدشه دار شدن چهره آمريكا و چهره غرب شد و آن تعارضاتى كه پيش آمد كم كم افكار عمومى اروپا، خودش را تا اندازه اى از آمريكا جدا كرد و سعى كرد كه هويت جديدى براى خودش پيدا كند. فشارى كه از طرف افكار عمومى وجود داشت، دولت مردان را به سمت سياست، سياست خارجى مستقل و حتى موضع گيرى هاى متفاوت و حتى تشكيل نيروى واكنش سريع اروپايى براى تهديدات احتمالى عليه خاك اروپا سوق داد. ايده پارلمان اروپايى هم از همين جا ريشه مى گيرد. اين مسأله قدرى احساسات مردم را در مورد اينكه اروپاى متحد ممكن است تعارض زيادى هم با احساسات ملى نداشته باشد و نهايا اروپا قوى تر از يك كشور اروپايى است. اين موضوع سبب شد كه تغييراتى مانند پول واحد در سال ،۱۹۹۹ افزايش مرزهاى شنگن و عضو گيرى جامعه اروپايى مخصوصا از اروپاى شرقى به سرعت انجام شد. همه اينها باعث شد اروپا، خيزى به سمت جلو بردارد. اين روند تا ۱۱ سپتامبر ادامه پيدا كرد و در ۱۱ سپتامبر آن حادثه به وقوع پيوست و واكنش آن در افكار عمومى جهان تاثير خاصى گذاشت. ۲۰۰۳ اشغال عراق شروع شد، بنابراين به موازات احساسات ضد شرقى و ضد اسلامى، احساسات ضد آمريكايى هم شكل گرفت و اين پديده عجيبى است. خيلى ها فكر مى كنند كه آن بخشى از افكار عمومى كه منتقد آمريكاست، طرفدار شرقى ها و مسلمانان است. نه اين طور نيست. اين مخالفت در دو جبهه جريان دارد و شما مى بينيد كه ميزان احساسات ضد بيگانه در هر اردوگاهى بالا برود تنها ايدئولوژى كه ظرفيت پذيرش آنها را دارد، ناسيوناليست و محافظه كارى است. اساسا وقتى يك گروهى يا ملتى احساسات مشترك منفى نسبت به ديگران پيدا مى كنند، اينها ناچار به اتخاد مواضع دفاعى مى شوند و بهترين مواضع دفاعى در ناسيوناليست است.