|
|
|
|
|
|
|
بهرام مقدادى، مترجم و مدرس دانشگاه:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نقد خشونت و قدرت طلبى در تئاتر جنگ
|
|
|
آنچه بيشتر در مورد تئاتر جنگ در كشور ما درباره آن صحبت مى شود به مسئله تجاوز دشمن به خاك ميهن ما و دفاع سربازان و مردم از اين حمله با عنوان جنگ تحميلى است. جنگى كه ما امروز از آن با نام دفاع مقدس ياد مى كنيم بيشتر به حوزه دفاع و جلوگيرى از حمله و تهاجم بيگانه بر مى گردد. اما جنگ هميشه با اين رويكرد ديده نشده و در بسيارى از جوامع از برخى ديدگاه ها عاملى مخرب و كشنده است كه به نابودى انسان و تاثيرات بسيار ديگر در ساير حوزه ها همچون اقتصاد، سياست، فرهنگ و .... منجر مى شود. بنابراين در مورد اين بخش از موضوع همواره دو ديدگاه متفاوت وجود دارد كه مى توان آن ها را از دو منظر متفاوت نيز مورد ارزيابى قرار داد؛ يك ديدگاه بيشتر به وجهه سياسى موضوع نظر دارد و نگاه سياستمداران و عموما جنگ طلبان را شامل مى شود. اين رويكرد و ديدگاه نسبت به جنگ همواره قصد دارد تا با بعدى تبليغاتى مسئله تهاجم و حمله و كشتار جنگ را براى جنگ هاى بعدى يا توجيه جنايت هاى صورت پذيرفته مورد قضاوت قرار دهد. چنين تحليلى عموما مبتنى بر استراتژى جنگ است و بدون در نظر داشتن پيامدها و نتايج آن به تحريك احساسات جنگ طلبانه به نفع مصلحت هاى سياسى نظر دارد. چنانكه مثلا در مورد حماسه هاى يونان باستان در تئاتر كلاسيك با آن مواجه هستيم و يا اينكه مثلا در مورد جنگ در ويتنام و نمايشنامه ها و نمايشهاى آمريكايى آن را مى بينيم. اين نوع درام جنگ طلبانه با تقدس بخشيدن به جنگ آن را به عنوان به يك عمل دلاورانه تبليغ مى كند. اما ديدگاه دوم نسبت به مسئله جنگ، نگاهى انسان شناسانه تر است كه دقيقا در مقابل ديدگاه نخستين قرار مى گيرد. اين ديدگاه پيش از هر چيز جنگ طلبى را حاصل زياده خواهى و جاه طلبى سياسى مى داند و از اين منظر هر نوع خونريزى و خشونت حاصل از آن را مورد انتقاد قرار مى دهد و از ديگر سو به بيان اثرات مخرب جنگ مى پردازد. جامعه پس از جنگ، جامعه اى درمانده در حال بازسازى و سرشار از هزينه هاى گزاف انسانى، اجتماعى و اقتصادى است كه اصلاح و بازسازى آن شايد حتى در مواردى غير ممكن به نظر برسد. نگاه منتقدان جنگ با رويكردى انتقادى اين تاثيرات مخرب را مورد توجه قرار داده و قصد دارد تا هر نوع مبارزه اى را به هر بهانه مورد قضاوت قرار داده و مردود بشمارد. اين ديدگاه نگاه جنگ طلبان به تهاجم و تجاوز را نگاهى شاهانه مى داند و معتقد است كه اين نگاه از بالا بيش از هر چيز عموم مردم و اكثريت مظلوم را هدف و نشانه قرار داده است. نگاه جنگ طلبانه همواره از جنگ به عنوان يك افتخار و پيروزى بزرگ ياد مى كند، حال آنكه ديدگاه ضدجنگ بر جامعه، افراد جامعه و آنها كه زندگى، جان و مالشان را در جنگ ها از دست داده اند نظر دارد. اما برخلاف اين دو يا در كنار هر دو نظريه تئاتر دفاع مقدس ما هر دو حوزه مذكور را مورد توجه قرار مى دهد. تئاتر دفاع مقدس از يك سو به جنگ به عنوان واقعه تحميلى نگاه مى كند و به مثابه يك وظيفه دفاع در برابر تهاجم دشمن را واجب و مقدس مى شمارد. از اين منظر آنان كه در دفاع از ميهن شركت كرده اند در نمايش دفاع مقدس به واسطه مقاومتشان و نه تهاجم- تقديس مى شوند. نوع اين تقديس با آنچه كه قبلا در مورد آن صحبت شد تفاوت دارد. اينجا مظلوميت و دفاع است كه تحسين و تقديس را با خود به همراه آورده است و نه تهاجم و قهرمان پرورى ظالمانه براى تسلط بر مردم و ممالك ديگر! از طرف ديگر تئاتر دفاع مقدس جنگ، خشونت و جنايت هاى جنگى را با قاطعيت مورد انتقاد قرار مى دهد. فلسفه اين نگاه آن است كه ما با جنگ مخالفيم اما زور را تحمل نمى كنيم با كسى كه به خانه مان حمله كرده مقابله مى كنيم. اما در عين حال خواهان كشتن و جنگيدن هم نيستم. تئاتر دفاع مقدس از يك سو قهرمانان ساده اش را اغلب مردم بى دفاع شهرها يا سربازان و رزمندگان داوطلب براى حضور در جبهه هستند مهم مى شمارد و در عين حال ظلم و تحميل جنگ توسط دشمن را كه به خاك ميهن ما تجاوز كرده است مورد انتقاد قرار مى دهد. از همين روست كه واژه شهادت و شهيد از بطن و بستر اين ديدگاه و بستر بر مى خيزد.
*theatermoghavemat.ir
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
بهرام مقدادى، مترجم و مدرس دانشگاه:
در ترجمه،سبك نويسنده بايد حفظ شود
|
|
|
به اعتقاد بهرام مقدادى ترجمه مجدد آثار كلاسيك و كهن غرب ضرورتى است كه بايد بدان توجه شود و در اين ترجمه مجدد به هيچ وجه نبايد لحن زبان امروزى وارد شود بلكه بايد به سبك نوشتارى نويسنده وفادار ماند. بهرام مقدادى؛ مترجم و مدرس دانشگاه؛ درباره لزوم ترجمه مجدد آثار ادبى كلاسيك غرب به فارسى گفت: «صد در صد اعتقاد دارم اين متون لازم است دوباره ترجمه شوند. البته اين بدين معنا نيست كه ترجمه هاى قبلى نادرست بوده اند. گرچه برخى از آنها بى غلط هم نيستند ولى به دليل تغييرات زبانى در گذر زبان اين نياز احساس مى شود آثارى كه قبلا ترجمه شده اند دوباره ترجمه شوند.» اين نويسنده افزود: «وقتى كه به دليل تحولات زبانى و ورود واژگان جديد به زبان، فرهنگنامه هاى جديد نوشته مى شوند پس مى توان اين مسئله را در بازترجمه آثار هم مورد نظر قرار داد. در ضمن برخى مترجمان قديمى دانش زبانيشان به اندازه مترجمان امروزى نبوده است مثلا چون يونانى نمى دانستند زبان هومر را در ترجمه رعايت نمى كردند ولى در حال حاضر مترجمان ما امكان آشنايى با زبانهاى مختلف را بيشتر دارند.» وى با تاكيد مجدد بر لزوم بازترجمه متون كهن اين امر را به معناى ترجمه متون كلاسيك به زبان محاوره اى و روزمره امروزى ندانست و به مهر گفت: «متون كهن به هيچ وجه نبايد با لحن زبان امروزى ترجمه شوند. شما ترجمه داريوش آشورى از »مكبث« را كه مى خوانيد مى بينيد ايشان چقدر توانسته اند به زبان شكسپير نزديك شوند و كار ايشان نمونه خوبى از بازترجمه يك متن كلاسيك است. همانطور كه گفتم در ترجمه بايد سبك نويسنده حفظ شود و مترجم تلاش كند هرچه بيشتر به مقصود نويسنده نزديك شود.» اين پژوهشگر ادامه داد: «در ترجمه، مترجم بايد خود را جاى نويسنده بگذارد و طورى ترجمه كند كه گويا نويسنده اصلى دارد مى نويسد.» وى توانايى مترجم براى ترجمه متون كلاسيك را در گرو دانستن ادبيات كلاسيك زبان مبدا و مقصد دانست و بيان كرد: وقتى مترجمى قصد دارد به طور حرفه اى ادبيات كلاسيك غرب را ترجمه كند ضمن تسلط به آن ادبيات لازم است متون قديمى فارسى چون بيهقى را هم خوانده باشد و با آنها آشنا باشد.» وى افزود: «كسى كه ادبيات خارجى را به طور نظام مند در دانشگاه نخوانده است نبايد دست به ترجمه ادبى بزند. كسى كه در دانشگاه ادبيات انگليسى نخوانده نبايد ترجمه ادبى متن انگليسىانجام دهد چراكه امكان دارد اين فرد در ترجمه از صنايع ادبى بگذرد.»
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
نمايش ۱۲۰ نامه از ون گوگ در آمستردام
حدود ۱۲۰ نامه اصل از ونسان ون گوگ در كنار ديگر آثار نقاش مشهور هلندى از اكتبر آينده به مدت سه ماه در موزه ون گوگ شهر آمستردام در معرض ديد علاقمندان قرار مى گيرد. به گزارش مهر، خبرگزارى فرانسه اعلام كرد نمايش بيش از ۳۴۰ قطعه از آثار نقاشى، طراحى و نامه هاى ون گوگ شايد بزرگترين نمايشگاه آثار اين هنرمند شهير در تاريخ باشد. چرا كه نامه هاى وى بسيار آسيب پذير و به نور حساسند. ون گوگ نامه هايش را بيشتر خطاب به برادر جوانترش تئو نوشته است. موزه ون گوگ آمستردام در بيانيه اى اعلام كرد: نمايشگاه نامه هاى ون گوگ به بينندگان اين امكان را مى دهد كه شاهد روياها و نااميدى ها، دوستى ها و دعواها و نبرد او با بيمارى باشند. همينطور پشتكار و علاقه ون گوگ به خلق آثارى كه بتوانند گذر زمان را تاب بياورند و در تاريخ باقى بمانند. موزه ون گوگ صاحب بيش از ۸۰۰ نامه از ۹۰۲ نامه اى است كه تصور مى شود نقاش مشهور هلندى در طول زندگى خود نوشته باشد. قرار است اين نامه ها در آينده نزديك در قالب يك كتاب منتشر شود. ون گوگ ۳۰ مارس ۱۸۵۳ در هلند به دنيا آمد و در ۲۷ سالگى نقاشى كشيدن را آغاز كرد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ورود «تجارت پوست» به جدول كتابهاى پرفروش آمريكا
هفته گذشته فهرست كتاب هاى پرفروش ميزبان رمان هاى جديدى چون «تجارت پوست»، «عروس دريايى»، «مشكلات عشق» و «نيروى كشش» بود كه در اين ميان رمان«تجارت پوست» نوشته «لورل.كى.هاميلتون» صدرنشين اين فهرست شد. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از نيويورك تايمز، تغيير مهم ديگر فهرست حذف نام «استفانى مه ير» بعد از ۵۵ هفته حضور مداوم از اين فهرست است. داستان كتاب «تجارت پوست» صدرنشين اين هفته، به تحقيق درباره كشتارهايى عجيب در لاس وگاس مربوط است. جايگاه دوم جدول نيز در اختيار «عروس دريايى» اثر«كليو كاسلر» و «پال كمپركوس» قرار گرفت.اين نويسندگان در ۷ كتاب پيشين خود با ماجراهاى گروه «ناما» خوانندگان را بهت زده كردند و اين بار نيز همان شخصيت ها در ماموريتى خطرناك ظاهر شدند. اين بار «مترسك» كه هفته گذشته صدرنشين جدول بود در جايگاه سوم قرار گرفت. در اين كتاب «جك مك ووى» خبرنگار روزنامه لس آنجلس تايمز تصميم مى گيرد داستانى دقيق درباره يك قتل بنويسد. داستان او با تمركز بر زندگى پسرى ۱۶ ساله به نام «آلونزو وينسلو» نوشته شده كه به جرم قاچاق مواد مخدر و قتلى فجيع در زندان به سر مى برد. جايگاه «دختران شانگهاى» به قلم «ليزا سى» نسبت به هفته گذشته تغييرى نكرد و هنوز هم چهارمين كتاب اين ليست شناخته مى شود. در اين رمان، ۲ خواهر چينى با دو روحيه متفاوت در دهه ۳۰ در اثر بدهى پدرشان مجبور به ازدواج با مردانى اهل كاليفرنيا و ترك كشور خود مى شوند. «مشكلات عشق» نوشته «دانيل استيل» در نخستين هفته ورود خود به بازار كتاب هاى پرفروش در پله پنجم ايستاد. در اين كتاب «هوپ دون» كه با تلاش فراوان در عرصه عكاسى براى خودش نام و نشانى كسب كرده، براى جشن كريسمس در لندن و عكاسى از نويسنده اى معروف در ژانر داستان هاى ترسناك به اين شهر سفر مى كند. و اما «فرداى از دست رفته» رمانى از «لى چايلد» كه هفته گذشته دومين كتاب هفته شناخته شده بود، جايگاه ششم را به خود اختصاص داد. اين كتاب به ماجراهاى افغانستان و تاريخ دهه هاى اخير آن مربوط مى شود. «چارلين هريس» پس از گذشت ۵هفته هنوز هم با رمان «مرده و از دست رفته» در ميان نويسندگان برتر قرار گرفته و به جايگاه هفتم ليست نقل مكان كرد. اين رمان فانتزى درباره دخترى به نام «سوكى ستاك هاوس» در لوئيزياناست كه خون مسئول خون آشامان در بدن او جريان دارد. رتبه «هشتمين اعتراف» نيز بعد از ۶ هفته درخشش در ميان كتاب هاى پرفروش، با كمى تغيير از پنجم به هشتم رفت.«جيمز پترسون» و «ماكسين پائترو» نويسندگان مشترك اين رمان، داستان را با يك ميهمانى باشكوه در خانه مشهورترين زوج شهر يعنى «ايزا» و «اتان بيلى» آغاز كرده اند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
مبادله كتاب در كتابخانه عمومى حسينيه ارشاد
آيينه هنر: پانزدهمين طرح مبادله كتاب در كتابخانه عمومى حسينيه ارشاد از امروز شنبه ۳۰ خرداد، تا چهارم تيرماه برگزار مى شود. در اين طرح كه پايان هر فصل در كتابخانه عمومى حسينيه ارشاد برگزار مى شود، افراد مى توانند كتاب هاى بدون استفاده خود را با كتاب هايى كه كتابخانه بدين منظور فراهم آورده است، مبادله كنند. اين كتاب ها در زمينه هاى مختلف مانند ادبيات، روانشناسى، تاريخ، علوم اجتماعى و... هستند. طرح مبادله كتاب از آذرماه ۱۳۸۴ در كتابخانه آغاز شده است و تاكنون ۴۲۰۲ جلد كتاب در معرض ديد عموم قرار گرفته، كه از اين تعداد، ۱۳۴۱ جلد كتاب دريافت و ۸۹۷ جلد كتاب خارج شده است.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
«هفت خوان رستم» در تالار وحدت
پرى صابرى نمايش «هفت خوان رستم» را از فردا، يكشنبه ۳۱ خرداد ماه در تالار وحدت به صحنه مى آورد. اين كارگردان تئاتر به خبرگزارى دانشجويان گفت: «پيش از اين قرار بود نمايش را از روز ۲۹ خرداد ماه اجرا كنيم، اما به دليل اينكه فرصت كافى براى بستن نور نمايش نداشتيم، ناچار شديم كارمان را با دو روز تاخير اجرا كنيم.» به گفته او؛ اين نمايش كه پيش از اين در بخش موضوعى بيست هفتمين جشنواره بين المللى تئاتر فجر اجرا شده بود از ساعت ۳۰:۱۸ دقيقه هر روز اجرا مى شود. صابرى در اجراى اين نمايش همچون اثر قبلى اش، از ويدئو پروجكشن استفاده مى كند. در اين نمايش كه همچون آثار قبلى اين كارگردان با گروه بزرگى از هنرمندان آماده اجرا مى شود، بازيگرانى همچون محمد احدى، قدير عيدى زاده، پرويز بزرگى، بهروز ميرلو، الهام دهقانى، ايده ابوطالبى، فرشته نويد و.... به ايفاى نقش مى پردازند. همچنين فرزين پوررستم و محسن ميرزاعلى خوانندگان اين اثر نمايشى هستند كه فرزانه ابراهيمى هم به عنوان همخوان، آنان را همراهى مى كند. طراحان ويدئو آرت اين نمايش هم شاهين چرمى و پاتريشيا بوولف چرمى هستند.
|
|
|
|
|
|
|
|