تركمنستان كه منابع سرشارى از گاز در اختيار دارد و بتازگى از سوى برخى رسانه هاى غربى به عنوان چهارمين كشور دارنده منابع گازى از آن نام برده مى شود هم اكنون به محل رقابت قدرت هاى بزرگ براى كسب بازار گاز اين كشور تبديل شده است. به گزارش ايران شرقى چين، روسيه، آمريكا و اتحاديه اروپا در ماه هاى اخير با تلاش هاى گسترده در حوزه ديپلماسى براى كسب بازار انرژى گاز تركمنستان فعاليت مى كنند. كشورهاى نظير هند و پاكستان نيز نيم نگاهى به منابع سرشار انرژى گاز تركمنستان دارند و ديپلماسى اين كشورها نيز در ماه هاى اخير به طور چشمگيرى فعال شده است. رقابت قدرت هاى بزرگ به ويژه آمريكا و اتحاديه اروپا براى به دست آوردن بازار گاز تركمنستان اززمان قطع صادرات گاز اين كشور آسياى مركزى به روسيه به علت انفجار در خط لوله اين دو كشور در مرز با ازبكستان تشديد شده است. تركمنستان كه سالانه بيش از ۴۰ ميليارد مترمكعب گاز خود را به روسيه صادر و بيش از ۶۰ درصد از منابع ارزى خود را از اين طريق تامين مى كرده است، تاكنون اطلاعات روشنى در زمينه از سرگيرى صادرات گاز خود به روسيه ارائه نكرده است. هر چند در سه هفته اخير دو مقام بلندپايه روسيه به تركمنستان سفر كردند و مذاكراتى را با « قربان قلى بردى محمداف » انجام دادند ولى مقامات تركمنى و روسى و همچنين رسانه هاى دو كشور مطلبى در زمينه چگونگى وضعيت صادرات گاز اين كشور منتشر نكرده اند. در اين راستا، رسانه هاى تركمنستان خبرى ازديدار مدير عامل گازپروم روسيه با رئيس جمهورى اين كشور در منطقه گردشگرى آوازه تركمنباشى در مورداز سرگيرى صادرات گاز منتشر نكردند. رسانه هاى تركمنستان در تشريح اين ديدار تنها به برخى موضوعات كلى اشاره كردند. با اين وجود، خبرگزارى تركمنستان در گزارشى از اين ديدار نوشت كه «بردى محمداف» از فعال شدن مذاكرات دوطرف اظهار خرسندى كرده است. رئيس جمهورى تركمنستان تصريح كرد: «دولت اين كشور به تحكيم روابط با مسكو كه يكى از شركاى راهبردى عشق آباد است، اهميت ويژه قائل است». «بردى محمداف » همچنين به «آلكسى ميلر» گفت:« تنوع سازى صادرات حامل هاى انرژى به بازارهاى خارجى از مهمترين اصول راهبردى توسعه صنعت ملى نفت و گاز است و در اين زمينه از گسترش همكارى با روسيه استقبال مى كند». برخى سامانه هاى خبرى كشورهاى مشترك المنافع «همسود» در گزارش هاى خود تاكيد مى كنند كه شركت گاز پروم روسيه خواستار كاهش قيمت و ميزان گازصادراتى اين كشور است. گاز پروم كاهش شديد مصرف گاز اروپارا علت تصميم خود مبنى بر كاهش قيمت گاز و حجم آن از تركمنستان اعلام كرده است. همچنين، ازديدار اواخر ارديبهشت ماه امسال رئيس جمهورى تركمنستان و «ويكتور زوبكوف » معاون اول نخست وزير روسيه نيز در زمينه اختلافات پيش آمده در بحث صادرات گاز مطلبى منعكس نگرديد.با اين وجود، به نظر مى رسد كه تركمنستان قصد تشديد درتيرگى روابط باروسيه راندارد، چراكه«بردى محمداف » در ديدارهاى خود با مقامات روسيه همواره از راهبردى بودن روابط عشق آباد با مسكو سخن مى گويد. قطع صادرات گاز تركمنستان به روسيه موجب تكاپوى بيشتر اعضاى اتحاديه اروپا و آمريكا براى قانع كردن تركمنستان جهت صادرات گاز خود به اروپا گرديده است.در اين راستا، اتحاديه اروپا و آمريكا با افزايش ديپلماسى انرژى خود در۴۵ روز گذشته تلاش گسترده اى را براى انتقال گاز تركمنستان به كشورهاى عضو اين اتحاديه كرده اند. در اولين اقدام جدى اروپاييان پس از قطع صادرات گاز تركمن ها به روسيه، امضا موافقتنامه توسعه ميدان هاى نفت و گاز در بخش تركمنى درياى خزر از سوى شركت آلمانى «R W E » كه يكى از سهامداران اجراى طرح «نابوكو» بود كه برخى تحليلگران اقتصادى آن را مقدمه انتقال گاز تركمنستان به اروپا عنوان كردند. « ياغشى گلدى كاكايوف » مدير سازمان دولتى مديريت و بهره بردارى از منابع هيدروكربور رياست جمهورى تركمنستان نيز در همايش تجار و صاحبان شركت هاى آلمانى وتركمن گفت: «هم اكنون مذاكرات در باره امضا موافقتنامه نهايى قرارداد تقسيم محصول در بلوك ۲۳ بخش تركمنى درياى خزر با اين شركت آلمانى ادامه دارد.» اين مقام تركمنستانى تصريح كرد: «عشق آباد قصد تحويل حامل هاى انرژى درمرزهاى خود به همه مشتريان بر اساس سود متقابل دارد. وى كه ازطرف دولت تركمنستان در همايش هاى انرژى «نابوكو» در «پراك» شركت كرده بود از شركت هاى آلمانى دعوت كرد تا همكارى هاى متقابل مفيدى در زمينه هاى مختلف به ويژه در زمينه سوخت و انرژى و توسعه ميدان هاى نفت و گازى در بخش تركمنى درياى خزر داشته باشند. «راينر مورل » سفير آلمان در تركمنستان در اين نشست از آمادگى شركت هاى آلمانى براى كمك به انتقال گاز حوزه درياى خزر و ايران به اروپا خبر داد. رئيس جمهورى تركمنستان درسفربه كشورهاى آلمان و اتريش اسناد همكارى با برخى از اعضاى اتحاديه اروپا و ياداشت تفاهم همكارى هاى راهبردى با شركت «R W E» آلمان و زيمنس امضاءكردكه نشانه خوب آغاز توسعه و گسترش هر چه بيشتر مناسبات همه جانبه بويژه اقتصادى و تجارى بين اين كشور و اتحاديه اروپا ارزيابى گرديد. برگزارى نشست مشترك انرژى تركمنستان با اتحاديه اروپا در بروكسل و حمايت همه جانبه رئيس جمهورى اين كشور از اين نشست نشان دهنده تمايل طرفين براى گسترش روابط دوجانبه است. مقامات آمريكايى نيز پس از قطع صادرات گاز تركمنستان به روسيه سفرهاى مكررى به عشق آباد انجام دادند كه سفر «ريچاردبوچر» دستيار وزير امور خارجه آمريكا در چهارم ارديبهشت ماه، و«ريچارد مورنينگستار» فرستاده ويژه وزير امور خارجه آمريكا در امور انرژى اوراسيا پنچ روز پس از «بوچر» ونيز رئيس شركت «شورون » آمريكادرخردادماه به عشق آباد دراين راستا ارزيابى مى گردد. «بوچر» در ديدار با رئيس جمهورى تركمنستان اعلام كرد: «واشنگتن آماده حمايت همه جانبه از اين كشور است». رئيس شركت «شورون » نيز براى گسترش فعاليت نفتى و گازى در تركمنستان اعلام آمادگى كرد. «مورنينگستار» فرستاده ويژه آمريكا نيزدر ديدار با« محمداف » با ابلاغ سلام گرم « باراك اوباما» و «هيلارى كلينتون » گفت:« اين كشور آسيايى بازيگر كليدى در زمينه انرژى است. واشنگتن اين كشور را شريك مطمئن خود مى داند». اين مقام آمريكايى در تعريف و تمجيد از تركمنستان افزود:« اين كشور به علت داشتن ذخاير سرشار منابع هيدروكربور در عرصه انرژى يك كشور قدرتمند بوده و مشاركت گسترده اين كشور در همكارى هاى بين المللى انرژى، گواه بر اين امر است ». خانم «مريل بورپويه » معاون مدير بخش مسائل روسيه و اوراسيا وزارت انرژى آمريكا نيز بيست و يكم خردادماه به عشق آباد سفر و در ديدار با رئيس جمهورى تركمنستان با تاكيد بر گسترش همكارى ها در بخش انرژى با اين كشور گفت:« واشنگتن از سياست تنوع سازى صادرات حامل هاى انرژى عشق آباد همه جانبه حمايت مى كند. اين مقام آمريكايى تصريح كرد: «شركت هاى آمريكايى علاقه مند مشاركت دراجراى طرح هاى خطوط لوله گاز تركمنستان به اروپا، پاكستان و هند هستند و نحوه پيشرفت اين شركت ها بستگى به ميزان همكارى دولت اين كشور دارد. «بورپويه» اذعان كرد كه روابط عشق آباد و واشنگتن هم اكنون در موقعيت ويژه اى قرار دارد و دولت آمريكا بخاطر فراهم شدن چنين موقعيتى ازرئيس جمهورى تركمنستان قدردانى مى كند. رئيس جمهورى تركمنستان نيز در ماه هاى اخير در باره گسترش روابط با واشگنتن بسيار سخن مى گويد « محمداف » در نشست اخير كابينه «رشيد مرداف » وزير امورخارجه خود را موظف كرد تا با سفر به آمريكا مذاكراتى با طرف آمريكايى در زمينه نحوه هماهنگى براى تبيين و تعيين چارچوب همكارى هاى بلند مدت بين عشق آباد و واشنگتن انجام دهد. با بررسى سخنان مقامات آمريكايى با رئيس جمهورى تركمنستان به اين نتيجه مى توان رسيد كه محور سخنان همه آن ها انرژى و حامل هاى انرژى اين كشور بوده است. در نهايت اين كه، رقابت بين قدرت هاى بزرك براى به دست آوردن بازار انرژى تركمنستان بستگى به سياست هاى دولت اين كشور دارد.

نيروهاى آمريكايى امروز از شهرهاى عراق خارج خواهند شد و نيروهاى امنيتى عراق در گامى مهم در راستاى خروج كامل نيروهاى آمريكايى از اين كشور، وظيفه تامين امنيت اين شهرها را بر عهده مى گيرند. خروج نيروهاى آ مريكايى از شهرهاى عراق با توجه به توافق به عمل آمده تحت عنوان «توافقنامه عقب نشينى نيروهاى آمريكايى از عراق» انجام خواهد شد». به گزارش ايسنا، يك پايگاه اينترنتى با انتشار مطلب فوق، در گزارشى تحليلى آورده است: براساس توافقنامه عقب نشينى نيروهاى آمريكايى از عراق، آمريكا حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار تن از نيروهاى خود در عراق را تا پايان سال ۲۰۱۱ در پايگاه هاى نظامى حفظ خواهد كرد و اين نيروها به طور كامل آماده دخالت در اوضاع عراق در زمان لزوم خواهند بود. در اين تحليل مى خوانيم: خروج نيروهاى آمريكايى از شهرهاى عراق در ۳۰ ژوئن يك سوال مهم را مطرح مى كند؛ «چرا آمريكا به عراق حمله كرد؟». پاسخ اين سوال را مى توان طى اولين ساعات حمله به عراق يافت؛ زمانى كه تانك ها به عنوان محافظ مقابل وزارت نفت عراق ايستادند و اجازه دادند ديگر وزارتخانه ها و تاسيسات زيربنايى اين كشور ويران شود. براى آنهايى كه نسبت به انجام اين اقدام در سال ۲۰۰۳ متقاعد نشدند، اين پاسخ بار ديگر همزمان با خروج نيروهاى آمريكايى مطرح مى شود. وزير نفت عراق در ۱۰ ژوئن اعلام كرد كه اين وزارتخانه در پايان ماه جارى نام شركت هاى نفتى خارجى كه قرار است در عراق فعاليت كنند را اعلام خواهد كرد. حسين الشهرستانى وزير نفت عراق، پيشتر در كنفرانسى خبرى گفته بود كه در ۲۹ و ۳۰ ژوئن، از رسانه ها دعوت مى كنيم تا شاهد اعلام نام شركت هايى باشند كه قرار است با آنها براى انجام فعاليتهاى نفتى قرارداد ببنديم. در ادامه اين گزارش تحليلى مى خوانيم: روزنامه ساندى تايمز اخيرا مطلبى در مورد «بيشترين شتاب براى دستيابى به نفت از آسانترين راه» منتشر كرد. در اين مطلب، به منافع بى شمار بدست آمده از اين قراردادها اشاره شده است. شركت هاى نفتى خارجى در حال رقابت براى به دست آوردن امتياز فعاليت در شش ميدان نفتى عظيم و دو ميدان گازى در عراق براى ۲۰ سال هستند. ميزان ذخاير نفتى عراق ۱۱۵ ميليارد بشكه تخمين زده مى شود. در ميان شركت هاى رقيب براى بدست آوردن امتياز فعاليت نفتى در عراق، مى توان به شركت هاى بريتيش پتروليوم، شل، سينوپك چين، توتال فرانسه و لوك اويل روسيه اشاره كرد. به رغم اين حقيقت كه امنيت هنوز در عراق تثبيت نشده به گونه اى كه شركت هاى نفتى خارجى بخواهند در عراق سرمايه گذارى كنند، تمايل اين شركت ها براى حضور در عراق مهار نشدنى است. گزارش هايى نيز منتشر شده است مبنى بر اين كه كارشناسان آمريكايى پيش نويس قراردادهاى نفتى در عراق را تنظيم كرده اند؛ اما تام كيسى سخنگوى وزارت خارجه آمريكا، اين گزارش ها را رد كرده است. با اين حال كيسى به اين موضوع اشاره كرد كه مشاوران آمريكايى به وزارت نفت عراق توصيه هاى فنى و كارشناسانه ارائه مى كنند. در ادامه اين مطلب مى خوانيم: اين اتفاقات در يك فضاى متشنج و فاجعه آميز رخ مى دهد. طى سه سال گذشته وزارت نفت عراق در افزايش توليد نفت اين كشور نتوانسته موفق عمل كند. گفته مى شود الشهرستانى قرار است به خاطر عملكرد ضعيفش توسط پارلمان عراق بازخواست شود. همچنين اختلافات جدى ميان وزارت نفت عراق و منطقه كردستان اين كشور بر سر مسايل فنى و حقوقى مربوط به حق كردها در بهره بردارى از ميادين تازه كشف شده نفت در منطقه شان وجود دارد. اعلام نام شركت هاى خارجى نفتى كه قرار است در عراق فعاليت كنند در فضاى خشم و واكنش هاى منفى برخى مقامات عراقى انجام خواهد شد. كميته نفت و گاز در پارلمان عراق و ديگر مسئولان اجرايى صنعت نفت عراق، اين قراردادها با شركت هاى خارجى را رد كرده اند چون بر اين باورند كه اين قراردادها به شدت به صنعت ملى نفت عراق ضربه وارد خواهد كرد. برخى از كارشناسان معتقدند كه يكى از دلايل اصرار حضور نيروهاى آمريكايى در عراق توسط مقامات آمريكا، منابع نفت عراق است، به طورى كه با ادامه حضور نيروهاى آمريكايى در عراق، آمريكا هم بر شرايط منطقه تسلط بيشترى خواهد داشت و هم از منابع غنى نفتى عراق بهره خواهد برد. گلف نيوز در بخش پايانى اين مطلب آورده است: اين در حالى است كه كشورهاى ديگر اروپايى كه در عراق نيرو مستقر كرده اند نيز به دنبال سود بردن از نفت عراق هستند و بدين ترتيب آمريكا و ديگر كشورها نمى خواهند فرصت به وجود آمده براى استفاده از منابع نفتى عراق را از دست بدهند و به همين جهت ممكن است بر حضور نيروهاى نظامى در عراق به بهانه وخامت اوضاع امنيتى تاكيد كنند تا بدين وسيله در عراق حضور داشته باشند.

چين كشورى در شرق آسيا. چين پرجمعيت ترين و يكى از وسيعترين كشورهاى جهان و پايتخت آن پكن است، شانگهاى مهمترين شهر و بندر آن است. نام چين از نام خاندانى به همين نام گرفته شده است كه همزمان با سلسله اشكانيان، بر چين فرمان مى راندند.اين نام از راه زبان پارسى به ديگر زبان ها راه يافت.
جمهورى خلق چين با ۶/۹ ميليون كيلومتر مربع وسعت (خشكى: ۳۲/۹ ميليون كيلومتر مربع، آبى: ۲۷/. ميليون كليلومتر مربع) پس از روسيه، كانادا و آمريكا چهارمين كشور پهناور جهان به شمار مى آيد. اين كشور داراى ۱۸۰۰۰ كيلومتر مرز دريايى و ۲۲۰۰۰ كيلومتر مرز خشكى است. همسايگان چين در مرزهاى خشكى عبارت هستند از كره شمالى، مغولستان، روسيه، قزاقستان، قرقيزستان، تاجيكستان، ويتنام، لائوس، برمه، بوتان، نپال، هند، پاكستان و افغانستان و همسايگان دريايى آن كره جنوبى، ژاپن، فيليپين، برونئى، مالزى و تايوان هستند. چين داراى سواحل طولانى در كرانه هاى غربى اقيانوس آرام است و به همين دليل هواى نواحى ساحلى آن تحت تأثير تغييرات جوى اقيانوس آرام قرار دارد. هوا در جنوب چين گرم و مرطوب و در شمال غرب آن خنك و در نواحى نزديك به سيبرى سرد است. مجموعه اين شرايط آب و هوايى سبب كشت محصولات متنوع كشاورزى در چين شده است. در چين رودخانه هاى بسيارى وجود دارد كه بزرگترين آنها رودخانه يانك تسه (دومين رودخانه بزرگ جهان) به طول ۶۳۰۰ كيلومتر است كه بيش از يك ميليون و هشتصد كيلومتر مربع از زمين هاى كشاورزى را آبيارى نموده و حدود ۲۵۰ ميليون نفر از جمعيت اين كشور را در اطراف خود جاى داده است. دومين رودخانه بزرگ چين رود زرد (خوانگ پو) نام دارد كه خاستگاه تمدن و فرهنگ اين كشور محسوب مى شود.
جمعيت:براساس آخرين آمار رسمى اعلام شده (۲۰۰۶) توسط مراجع چينى، جمعيت اين كشور حدود ۳۱۴۴۸/۱ ميليارد نفر گزارش شده كه قريب به ۵/۲۲ درصد جمعيت جهان را شامل مى شود حدود ۹۲درصد مردم اين كشور را نژاد «هان» و بقيه را ۵۵ اقليت مختلف نژادى ديگر تشكيل مى دهند. جمعيت روستايى چين ۱/۵درصد كل جمعيت (۴۲/۷۳۷ ميليون نفر) و جمعيت شهرنشين را ۰۶/۵۷۷ ميليون نفر (۹/۴۳درصد) تشكيل مى دهند. پراكندگى جمعيت به طور متوسط ۱۱۹ نفر در كيلومتر مربع است. نرخ رشد جمعيت كشور چين در سال ۲۰۰۶ به ميزان ۲۸/۵ در هزار گزارش شده است. دولت چين به منظور كنترل جمعيت اقدامات وسيعى را به اجرا گذاشته و سياست تك فرزندى را در اين كشور اعمال مى كند به طورى كه در فاصله سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ تنها ۹۲/۶ ميليون نفر به جمعيت كشور اضافه گرديده است. متوسط اعضاى خانوار در چين ۷/۳ نفر است. نرخ توليد و مرگ و مير در سال ۲۰۰۶ نيز به ترتيب ۰۹/۱۲ و ۸۱/۶ در هر هزار نفر گزارش شده است. نسبت جنسى جمعيت در چين تا پايان سال ۲۰۰۶ براى مردان ۵/۵۱ درصد و زنان ۵/۴۸ درصد گزارش شده كه ۸/۱۹درصد آن را افراد بين ۱۴-صفر سال و ۹/۶۸درصد آن را افراد ۵۹-۱۵ ساله و ۳/۱۱درصد را افراد ۶۰ ساله و بالاتر تشكيل مى دهند.
۳- واحد پول:واحد پول چين «يوآن» نام دارد كه ارزش برابرى كنونى آن در قبال هر دلار آمريكا متغيير بوده و در حدود ۷/۷ الى ۸ است. هر يوآن معادل ۱۰ مائو كه جيائو (JIAO) نيز گفته مى شود و هر مائو برابر ۱۰ فن است. از ابتداى سال ۱۹۹۴ با اعمال سياست يكسان سازى نرخ ارز، قيمت برابرى يوآن با ارزهاى خارجى به صورت يكسان درآمده و از اوايل ماه آوريل همان سال نيز قيمت ارز در برخى عمليات پولى شناور گرديد. با اين وجود يكى از عمده ترين اختلاف هاى اين كشور با كشورهاى غربى به ويژه آمريكا كاهش ارزش يوآن است كه موجب افزايش صادرات چين مى گردد.