محمد حقوقى مى گفت، خاك و آسمان ايران برايش رنگ ديگرى دارد و ماه با آن كه همه جا يكى است، براى او اما ماه ديگرى است، ماه ايران. پرونده  زندگى اين شاعر و منتقد ادبى كه سال ها شعر گفته و در نقد و شناساندن شعر معاصر ايران قلم زده بود، روز دوشنبه  (هشتم تيرماه) در سن ۷۲سالگى بسته شد و البته حاصل چند دهه فعاليت ادبى كه چندين و چند كتاب شعر و نقد است، از او به جا مانده است. در پى خبر درگذشت اين اديب، جواد مجابى گفت: «به گمان من، محمد حقوقى شايسته  عنوان بقيط الشعراست؛ به اين معنا كه او هم از بازماندگان شاعران بزرگ ايران است و هم يادآور آن هاست.» اين شاعر و منتقد تصريح كرد: «حقوقى جزو شاعران قدر اول شعر ايران است؛ شاعرانى مثل نيما يوشيج، فروغ فرخزاد، احمد شاملو و منوچهر آتشى. حقوقى در عين حال تشريح كننده  نظرات اين شاعران و كشف هاى آن ها در شعر معاصر فارسى است.» او ادامه داد: «حقوقى در زمينه  شعر از ۴۰ سال پيش به انتشار آثارش اقدام كرد كه ۱۶ دفتر شعر حاصل اين سال هاست. در اين كتاب ها سير صعودى در سخن ورزى و تركيب هاى جديد شعرى ديده مى شود. دغدغه  اصلى او در شعر، سخنورزى و تداعى معانى دقيق است كه ناشى از جريان تخيل مهار نشدنى اوست.» مجابى همچنين درباره  قصيده هاى حقوقى گفت: «من قصايد حقوقى را همان قدر دوست دارم كه كارهاى تازه اش را. او در قصايدش شاعرى مسلط به زبان فارسى است. در شعرهاى نو او نيز تخيل مهار نشدنى شاعرى كه ديدگاه جهانى دارد، ديده مى شود. جز اين ها، او به عنوان منتقد ادبى مهمى مطرح است كه تاريخ نگار ادبى است.» على باباچاهى نيز با بيان اين كه محمد حقوقى از تك چهره هاى نقد شعر فارسى به شمار مى رفت، نقد او را نقدى تحليلى توصيف كرد. اين شاعر به ايسنا گفت: «دو نقد در ادبيات معاصر ما رواج داشت؛ يكى نقد تهييجى و ديگرى نقد تحليلى بود كه اين ها در سپيده دم شعر فارسى از دهه  ۴۰ به اين سو رواج يافت. در زمينه  نقد تهييجى، رضا براهنى فعاليت مى كرد و در نقد تحليلى، حقوقى جاى داشت.» او در ادامه متذكر شد: «نقد حقوقى در عين تحول و دقت و پيشرفته بودن، با كمى احتياط در شعر معاصر ما شكل مى گرفت. باباچاهى در پايان متذكر شد: «وجود و حضور حقوقى در عرصه  نقد فعال و مولد بسيار مؤثر بود.» همچنين محمود معتقدى گفت: «مرگ چهره اى چون محمد حقوقى در ادبيات ايران مكث عميقى به حساب مى آيد.» اين شاعر و منتقد ادبى متذكر شد: «حقوقى يك نويسنده و چهره  ادبى بود كه هم به ادبيات گذشته تسلط داشت و هم با ادبيات امروز آشنا بود. او در حوزه  نقد از چهره هاى نام دار است؛ بخصوص در حوزه  شعر امروز از پيشروان آشنايى با نيما، فروغ، شاملو و سپهرى است و مرگ او در فضاى شعر امروز يك مكث و ايستايى را در پيش دارد و شايد كم تر كسى در آينده بتواند جايش را بگيرد.» او در ادامه افزود: «حقوقى علاوه بر تبحر در شعر كلاسيك، در حوزه  شعر امروز هم تبحر داشت و در كار شاعرى و شناخت شعر امروز نيز تلاش هاى بسيار مى كرد كه مجموعه  «شعر زمان ما»، تلاش او بر شناخت اخوان، شاملو، نيما، فروغ و سپهرى است.» معتقدى همچنين افزود: «كارنامه   حقوقى در اين فضاى هفتاد و چند سال اين است كه توانست چهره هاى ادبى را به جامعه  معرفى كند. او با ذهن پربار و حافظه قوى اى كه داشت، توانست مخاطبانش را با نگاه هايى كه به فضاهاى شعر مدرن داشت، آشنا كند.» وى يكى از ويژگى هاى كارهاى حقوقى را هم قصه پردازى در شعر دانست و گفت: «اين موضوع نشان دهنده  آشنايى و توجه حقوقى به ظرايف شعر كلاسيك بود.» عبدالعلى دستغيب؛ منتقد ادبى و مترجم؛ نيزضمن تسليت درگذشت اين شاعر و منتقد ادبى به خانواده ايشان و جامعه ادبى به ويژه جامعه ادبى اصفهان به مهر گفت: «محمد حقوقى شاعر اصفهانى در دوران جوانى به انجمن هاى ادبى اصفهان راه پيدا كرده بود و در آن دوران در قالب هاى قديمى چون غزل و قصيده شعر مى گفت و شعرهايش در نشريات محلى چاپ مى شد.» اين منتقد ادبى درباره تغييرات سبك حقوقى تحت تاثير آشنايى بيشتر با ادبيات غرب گفت: «حقوقى تحت اين تاثير با ادبيات و نظريات ادبى جديد فرماليستى و ساختارگرايانه آشنا شد و در همان دوران مقاله اى از او در مجله «آرش» چاپ شد كه در اين مقاله او نظريه  تازه اى درباره شعر نو و اصولا درباره شعر ارائه داد. او تا پايان عمرش هم اين نظريه ساختارگرايانه را حفظ كرد.» اين مترجم ادامه داد: «محمد حقوقى نگاه نويى به تاريخ ادبيات معاصر دارد و كتاب ايشان مورد مراجعه است و غالبا از اسناد تحقيق شعر معاصر محسوب مى شود. كار ديگر حقوقى اين بود كه تعدادى از اشعارى كه در دهه ۳۰ و ۴۰ سروده بود چاپ كرد كه در اين اشعار مثنوى و غزل هم وجود دارد.»

كارگردان نمايش «روى ريل جنگ» معتقد است كه نمايش و تئاتر دفاع مقدس از نمايشنامه آغاز مى شود. بنابراين ايجاد انگيزه لازم براى نوشتن نمايشنامه در اين حوزه و حمايت از چاپ و انتشار آن، مهم ترين راهكارهاى افزايش ظرفيت هاى تئاتر دفاع مقدس و توسعه آن در ميان هنرمندان و علاقه مندان به تئاتر اند. چاپ نمايشنامه، تكثير نمايش است و حمايت از توليد متن به رشد و پيشرفت تئاتر در هر ژانر و زمينه اى منجر مى شود. جواد نورى؛ كارگردان؛ اظهار داشت: «نمايشنامه نويسى براى تئاتر دفاع مقدس تابع جريان پيدايش اين ژانر در دوران جنگ تحميلى است. در واقع پيش از آن كه متون مكتوب نمايشى به شيوه اصلى و تحت شرايط استاندارد مطلوب هنرى در اين حوزه توليد شوند، اين اجراهاى نمايشى بودند كه جريان تئاتر دفاع مقدس را به وجود آوردند.» وى افزود: «اولين نمايش هاى اين حوزه آن هايى بودند كه رزمندگان در جبهه هاى جنگ توليد و اجرا مى كردند. اين آثار پيش از آن كه تابع قواعد دراماتيك ساختار تئاتر باشند، ويژگى هاى فضا و موقعيت جنگ را در خود داشتند. همزمان با اجراى نمايش توسط آدم هايى كه مستقيماَ با موضوع جنگ در ارتباط بودند، جريان تئاتر دفاع مقدس در ساختار تئاتر كشور شكل گرفت.» جواد نورى گفت: «در حالى كه امروز قريب به دو دهه است كه از دفاع مقدس فاصله گرفته ايم، لزوم پژوهش، بيش از پيش به چشم مى آيد. اگر تحقيق همراه نويسندگان نباشد و محصولات پژوهشى در اختيار آنان قرار نگيرد، نمايشنامه هاى توليدى دفاع مقدس شاهد نقايصى مى شوند كه امروز قسمت هايى از آن ها را در آثار نوشتارى مى بينيم.» اين كارگردان تئاتر دفاع مقدس، نبود منابع لازم براى توليد آثار قوى و مستحكم را يكى از مشكلات اساسى تئاتر دفاع مقدس خواند و تصريح كرد: «نمايشنامه نويسان و بخصوص جوانان اين عرصه بايد براى اثر توليدى شان منابعى را در اختيار داشته باشند تا بتوانند نسبت به درج دقيق مباحثى كه دو دهه قبل اتفاق افتاده و آن ها در آن زمان، در بطن اتفاقات حضور نداشتند، آشنايى كاملى را به دست آورند.» وى افزود: «بايد بپذيريم كه جنبه هاى فرهنگى مقاومت و دفاع مقدس به نسل بعد از جنگ، خوب معرفى نشده است. از ميان انبوه آثار توليدى نمى توانيم اثرى را نام ببريم كه به صورت جامع و كامل به بازتاب اهداف فرهنگى دوران دفاع مقدس پرداخته باشد. در حالى كه هنر تئاتر بهترين بستر براى روايت حماسه هشت سال دفاع مقدس مى تواند باشد.» جواد نورى ادامه داد: «به نظر مى رسد آنچه كه امروز از تئاتر دفاع مقدس مى خواهند، تئاتر كليشه اى با موضوعاتى تكرارى است. همين موضوع باعث مى شود كه خلاقيتى در نمايشنامه نويسان دفاع مقدس نبينيم. اگر رويكرد نهادهاى دست اندركار به سمت نمايشنامه هاى فاخر برود، شاهد تئاترى متناسب باارزش هاى والاى انقلاب و دفاع مقدس خواهيم بود.»

محققان و باستان شناسان دانشگاه پنسيلوانيا با بررسى آثار هنرى غارهاى اروپا اعلام كردند كه اكثر اين آثار به زنان تعلق داشته است. به گزارش مهر، درون غار ۲۵ هزار ساله پچ مرل واقع در فرانسه تصاوير دستهايى را مى توان ديد كه اسبهاى خالدار مشهور اين غار را احاطه كرده اند. انسان با آغاز خلق آثار هنرى آثار دست خود را به جا گذاشته است. در واقع انسان از حدود ۳۰ هزار سال پيش چاپ اثر دست خود و يا حكاكى آن بر روى سنگها را آغاز كرده اند. دانشمندان تا چند سال پيش بر اين باور بودند كه آثار دست ماقبل از تاريخ به مردها تعلق داشته اند اما محققان دانشگاه پنسيلوانيا در زمينه هنرهاى غار ماقبل تاريخ با انجام مطالعاتى متعدد اعلام كردند كه اكثر اين آثار به دست زنان تعلق داشته است. محققان با اندازه گيرى و آناليز آثار دستهاى غار پچ مرل دريافتند كه بسيارى از اين آثار اثر دست زنان ماقبل تاريخ است. بررسى آثار دست در غار ۲۸ هزار ساله ال كاستلو نيز نتيجه مشابهى در بر داشته و نشان مى دهد اكثر آثار به جامانده در اين غار نيز به زنان اختصاص داشته است.

از سپتامبر سال گذشته تاكنون رمان هاى جنايى بر صدر جدول پرفروش ترين كتاب هاى الكترونيكى انگلستان قرار گرفته اند. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از گاردين، گرچه نسل كتاب هاى الكترونيكى هنوز در ابتداى دوران بلوغ خود قرار دارد اما مى توان حدود سليقه مخاطبان را از جدول فروش كتاب هاى الكترونيكى تخمين زد. از سپتامبر سال گذشته ميلادى تا كنون رمان هاى جنايى بر صدر جدول پرفروش ترين كتاب هاى الكترونيكى در انگلستان قرار گرفته اند. پس از رمان هاى جنايى، زندگى نامه هاى مشاهير و كتاب هاى «استفانى مهر» نويسنده رمان هايى درباره خون آشامان براى نوجوانان، در رده هاى بعدى قرار دارند. فهرست كتاب هاى الكترونيكى پرفروش بريتانيا در طول سال گذشته به اين ترتيب بوده است: ۱) «كارآگاه خون»، اثر دن وادل ۲) «نخستين مريد»، اثر جيمز بكر ۳) «دزد كتاب»، اثر ماركوس زوساك ۴) «گرگ و ميش»، اثر استفانى مهر ۵) «آدم كش»، اثر توماس گيفورد ۶) «شواهد سخت»، اثر مارك پيرسون ۷) «مرد اسكلتى»، اثر جيم كلى ۸) «كاملا مرده»، اثر پيتر جيمز ۹) «فراموش نشده»، اثر كلير فرانسيس.

جايزه «رابرت مادرول» كه هر سال به اثرى درباره تاريخ و نقد مدرنيسم در هنر مى رسد امسال به «آر. بروس الدر» نويسنده كتاب «هماهنگى و دگر انديشى: فيلم و جنبش هنرهاى پيشرو در اوايل قرن بيستم» اهدا شد. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از كوردويكلى، «آر. بروس الدر» سينماگر، منتقد و نويسنده كانادايى جايزه كتاب «رابرت مادرول» را از آن خود كرد. اين جايزه ۲۰ هزار دلارى به خاطر نگارش كتاب «هماهنگى و دگرانديشى: فيلم و جنبش هنرهاى پيشرو در اوايل قرن بيستم» به اين نويسنده تعلق گرفت. بنياد «ددالوس» هر سال اين جايزه را به اثرى برجسته در زمينه تاريخ و نقد مدرنيسم در هنر اهدا مى كند. «هماهنگى و دگر انديشى: فيلم و جنبش هنرهاى پيشرو در اوايل قرن بيستم» توسط انتشارات دانشگاه «ويلفريد لاريه» كه الدر يكى از استادان آن است، منتشر شد. اين كتاب به موضوع سينما در دهه هاى نخستين قرن بيستم مى پردازد. از نظر الدر، سينما در اين دوره به قدرت هنرى مهمى تبديل شد و انواع متنوعى از فرم هاى زيبايى شناختى با تاثير از آن شكل گرفتند. در سال هاى گذشته اين جايزه به استادانى از دانشگاه هاى «ييل»، «كورنل» و «ايبرامز» رسيده بود.

آيينه هنر: نمايشگاهى از ۲۴ قطعه عكس با عنوان «كليساهاى ايران» از آثار «دوين خداورديان» در گالرى شماره ۳ فرهنگسراى هنر گشايش يافت. دوين خداورديان، عكاسى را از كودكى آغاز و اولين جايزه عكاسى اش را در ۱۱ سالگى دريافت كرد. اين نمايشگاه (كليساهاى ايران) تا ۱۸ تير از ساعت ۹ تا ۱۹ براى همه علاقه مندان به نشانى خيابان شريعتى، سيدخندان، خيابان ارسباران برپاست.

آيينه هنر: دومين جشنواره عكس جاذبه هاى گردشگرى با شعار «ايران را ببينيم» به همت مركز گردشگرى علمى فرهنگى دانشجويان ايران وابسته به جهاد دانشگاهى برگزار مى شود. اين دوره از جشنواره با هدف آشنايى و شناخت دانشجويان و علاقمندان با مواريث تمدنى و فرهنگى كشور برگزار مى شود. بنابراين گزارش تمامى علاقه مندان به هنر عكاسى، دانشجويان دانشگاه ها و مراكز آموزش عالى كشور مى توانند با ارسال آثار خود در اين جشنواره شركت كنند. آثار ارسالى به جشنواره توسط هيأت داوران ارزيابى شده و در دو بخش مسابقه و جنبى انتخاب مى شود و به آثار برتر جوايز ارزنده اى اهدا خواهد شد. موضوعات گردشگرى مذهبى، ميراث معنوى، تاريخى و باستانى، اكوتوريسم و طبيعت گردى، روستايى و عشايرى، ورزشى و سلامت، هنرهاى سنتى و صنايع دستى را از مهم ترين محورهاى اين جشنواره هستند. علاقه مندان مى توانند براى كسب اطلاعات بيشتر و دريافت فراخوان جشنواره به سايت WWW.ISTTA.IR مراجعه نمايند. آخرين مهلت ارسال آثار به اين جشنواره، ۳۱ مرداد ماه اعلام شده است.

زمان اجراى رپرتوآر سه اپراى عروسكى هنوز مشخص نيست. كارگردان اپراهاى عروسكى «رستم و سهراب»، «مكبث» و «عاشورا» با اشاره به آماده بودن بخش هاى مختلف اين سه اثر از نامشخص بودن زمان اجراى آنها خبر داد. بهروز غريب پور در اين باره به مهر گفت: «پيش از اين قرار بود كه رپرتوار سه اپراى عروسكى «رستم و سهراب»، «مكبث» و «عاشورا» از ۲۴ خردادماه اجرا شود كه اين امر به تأخير افتاد و قرار شد در زمان ديگرى انجام شود. هم اكنون همه چيز متوقف شده و من در انتظار پاسخ بنياد فرهنگى هنرى رودكى هستم و اميدواريم كه اين پاسخ مثبت باشد و اين رپرتوار اجرا شود.» وى درباره اجراى خارج از كشور اپراى عروسكى «عاشورا» افزود: «قرار شده اپراى «عاشورا» در رم اجرا شود و سالن اجراى اپرا نيز انتخاب شده اما وضعيت اجرا در دو شهر بارى و پالرمو به دليل مناسب نبودن سالن هاى اجرا مشخص نيست. از اين رو هنوز ميزان اجراها و نحوه سفر معلوم نشده است.»

آيينه هنر: آثار بزرگان پوستر جهان در حاشيه دوسالانه دهم پوستر تهران به نمايش در مى آيد. در حاشيه برگزارى دوسالانه دهم پوستر تهران كه مهرماه امسال برگزار مى شود پوسترهاى سه هنرمندعرصه بين المللى هنر گرافيك به نمايش درمى آيد و از سوى صاحبنظران مورد بررسى قرار مى گيرد. بر همين اساس قرار است در حاشيه اين دوسالانه آثار «شى جيو فوكودا» گرافيست ژاپنى، «آلن فلچر» هنرمند انگليسى و همچنين «مرتضى مميز» هنرمند گرافيست ايرانى كه برخى از اين آثار تا كنون در كشورمان به نمايش در نيامده اند، در حاشيه اين دوسالانه به معرض ديد علاقه مندان قرار گيرد. برپايى نمايشگاه آثار بزرگان پوستر جهان در حاليست كه قرار است در همين راستا از يك هنرمند صاحب نام ايرانى كه در طول سالها براى هنر گرافيك ايران زحمت كشيده است نيز در حاشيه دوسالانه دهم تجليل به عمل آيد. دوسالانه دهم پوستر تهران با موضوع «انسان معاصر و محيط زيست» مهرماه امسال در تهران برگزار مى شود و علاقه مندان براى شركت در اين دوسالانه مى توانند آثار خود را تا پايان وقت ادارى ۳۱ مرداد ماه به آدرس دبيرخانه دايمى دوسالانه هاى ملى هنرهاى تجسمى ايران ارسال كنند.

آرش دادگر نمايش «ليرشاه» را با برداشتى جديد در تماشاخانه «ايرانشهر» به صحنه مى برد. اين كارگردان تئاتر كه سال گذشته بعد از اجراى آخرين نمايشش «صبحانه اى براى ايكاروس» اعلام كرده بود تمايلى براى اجراى تئاتر ندارد، درباره حضور دوباره اش بر صحنه به خبرگزارى دانشجويان، گفت: «بعد از ارزيابى شرايط متوجه شديم مى توانيم كار كنيم. از آن جا كه در يك سال گذشته بر متن «ليرشاه» شكسپير، كار كرده بوديم، تصميم گرفتيم اين نمايش را در تماشاخانه ايرانشهر اجرا كنيم.» به گفته او؛ بازنويسى اين متن از سه ماه پيش توسط حميدرضا نعيمى آغاز و تلاش شده است كه كالبدشكافى دقيقى بر متن اصلى صورت بگيرد و شخصيت ها پررنگ تر پردازش شوند. دادگر تأكيد كرد: «ما اين نمايش را به شيوه و با نگاهى اجرا مى كنيم كه براى عموم تماشاگران قابل درك و فهم باشد، بر همين اساس در نمايش ما روابط خانوادگى مورد تأكيد است. يكى دو شخصيت هم به متن اضافه كرده ايم كه البته اين شخصيت ها را از متن اصلى گرفته ايم.» آرش دادگر كه اخيرا تمرينات اين نمايش را آغاز كرده است، قصد دارد نمايش جديد خود را اواخر شهريور يا اوايل مهر به صحنه ببرد.