جو بايدن معاون رئيس جمهورى ايالات متحده آمريكا مى گويد كه تهديد واقعى عليه آمريكا از سوى پاكستان است. جاى شگفتى نيست كه آمريكا با وجود مخالفت ها از سوى مردم پاكستان با پول و تجهيزات جديد از حملات عليه طالبان به شدت حمايت مى كند. به گزارش ديپلماسى ايرانى، هنگامى كه باراك اوباما رئيس جمهورى آمريكا راهبرد جديد كشورش براى افغانستان و پاكستان را عرضه كرد، دولت اسلام آباد را با واژه هاى صريحى مورد خطاب قرار داد و گفت: «پاكستان بايد به تعهدات خود واقف باشد و بكوشد القاعده و افراطيون خشونت طلب فعال در چارچوب مرزهايش را نابود كند.» از نظر آمريكا مبارزه عليه القاعده كه هدف اصلى دولت اوباما است، فقط زمانى مى تواند موفقيت آميز باشد كه اين مبارزه هم در افغانستان و هم در پاكستان صورت گيرد. اوباما حتى از اين نيز فراتر رفت و گفت: «امنيت آمريكا و پاكستان به يكديگر پيوند خورده است.» به همين دليل است كه دولت آمريكا از متحد وفادار خود در منطقه با تمام نيرو پشتيبانى مى كند. هم اكنون تجهيزاتى به ارزش ۲۰۰ ميليون دلار روانه  پاكستان شده  و بخشى از آن حتى به مقصد رسيده  است. ارتش پاكستان از آمريكا درخواست سلاح هايى با هدف گيرى دقيق و نيز دستگاه هاى شنود كرده است. از سوى ديگر ناوگان هليكوپترهاى جنگنده پاكستان تقويت شده اند. اين هليكوپترها هم اكنون وارد صحنه  نبرد در استان وزيرستان جنوبى شده اند كه مدت ها بود انتظار آن مى رفت. اين عمليات قرار است چندين هفته و شايد چندين ماه به طول بيانجامد تا به آمريكا نشان داده شود كه پاكستانى ها در اين مبارزه جديت دارند. اعلام آمادگى دولت پاكستان مبنى بر اينكه با تمام نيرو عليه تروريست ها در كشور وارد عمل خواهد شد، خشنودى آمريكا را در پى داشت اما هنوز نتوانسته نگرانى كامل آمريكا را برطرف كند. دولت پاكستان هنوز ضعيف است و آمريكا از اين بيم دارد كه اين ضعف مانع از موفقيت پاكستان در پيروزى بر طالبان و نيروهاى وابسته به آنها شود. آمريكا همچنين آموزش نظاميان پاكستان را نيز آغاز كرده است. علاوه بر آن هواپيماهاى بى سرنشين تجسسى در اختيار پاكستان قرار داده و تصميم دارد مبلغ كلانى پول نيز به پاكستان تزريق كند. به گزارش خبرگزارى آلمان دولت آمريكا هفته گذشته تصويب كرد كه ۵/۷ ميليارد دلار كمك نقدى به پاكستان داده شود. جالب آن شرط و شروطى براى مصرف اين پول براى پاكستانى ها گذارده نشده است. اين بدان معنا است كه پاكستانى ها آزادند محل و چگونگى مصرف اين پول را خود تعيين كنند. وزير امور خارجه  پاكستان پيش از تصويب اين قانون به تعجيل به كاخ سفيد رفت تا اطمينان حاصل كند كه واشنگتن در برابر اين كمك مالى قصد دخالت در تصميم گيرى هاى دولت پاكستان را نخواهد داشت. بر اساس اين قانون وزارت امور خارجه آمريكا بايد هر شش ماه يك بار به كنگره  آمريكا گزارش دهد كه دولت مدنى پاكستان ارتش اين كشور را نيز تحت كنترل كامل خود دارد. ارتشى كه تا كنون ثابت شده در بسيارى موارد خلاف نظر دولت پاكستان عمل كرده است. دولت آمريكا در عين حال مى كوشد، ترديد پاكستانى ها را نسبت به منافع درازمدت آمريكا را نيز برطرف سازد. رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا، در گفتگو با شبكه  سى ان ان گفت: «نبايد ترديدى نسبت به قاطعيت آمريكا بر ماندن در افغانستان داشت. واشنگتن قصد دارد همچون گذشته مناسبات شراكتى خود با پاكستان را نيز گسترش دهد. اين يك هدف درازمدت راهبردى آمريكا است.» آمريكا در تلاش است كه جامعه  بين الملل را نيز به حمايت بيشتر از پاكستان ترغيب كند. از اين رو در حاشيه  اجلاس عمومى سازمان ملل در نيويورك در ماه سپتامبر نشستى به رياست باراك اوباما با عنوان دوستان پاكستان دمكراتيك برگزار شد. در اين نشست گوردون براون نخست وزير بريتانيا و آصف على زردارى رئيس جمهورى پاكستان حضور داشتند. سران بسيارى دولت ها و سازمان هاى بين المللى در اين نشست حمايت خود را از پاكستان اعلام كردند.
ماموريت نيروهاى بين المللى در افغانستان
از سوى ديگر در تحليلى در مورد مبارزه آمريكا با طالبان و القاعده آمده است كه، آمريكا درحالى همچنان تقاضاى افزايش نيروها را در افغانستان مطرح مى كند كه به نظر مى رسد دولت اين كشور و كشورهايى كه همراه با آمريكا در اين كشور حضور دارند با دو مخمصه  و تنگناى اصلى روبه رو باشند. به گزارش ايسنا ، پايگاه اينترنتى فرانكفورتر آلگماينه در تحليلى كه به قلم گونترنونن ماخر تحت عنوان «ماموريت نيروهاى بين المللى، بدون
راه حل» آورده است: آمريكا و جامعه بين المللى در افغانستان اكنون در دو مخمصه گرفتار شده اند اول آن كه درخواست ژنرال مك كريستال، فرمانده نيروهاى آمريكايى در افغانستان با دليل تلاش براى حفظ بيشتر امنيت افغانستان در حالى مطرح مى شود كه واشنگتن و ناتو هم چنان از هفته هاى گذشته بر سر اجابت خواست مك كريستال و يا اتخاذ استراتژى جديد اختلاف زيادى دارند. دومين چالش پيش روى نيروهاى خارجى حاضر درافغانستان را مى توان به انتخابات اين كشور و نتايج حاصله از آن نسبت داد. امرى كه از يك سو ضعيف تر شدن دولت مركزى و زير سوال رفتن سياستمداران اين كشور و افزايش نااميدى افغان ها و ديگر ناظران بين المللى را به دنبال داشت. در بخش ابتدايى اين تحليل آمده است: در حالى كه مك كريستال پيروزى بر طالبان را تنها منوط به افزايش نيروها آن هم با هدف تقويت آموزش نيروهاى افغان و نيروهاى پليس اين كشور مى داند، كشورهاى حاضر در افغانستان تاكنون بر سردست يافتن به استراتژى قطعى در مورد افغانستان به وحدت نظر نرسيده اند. فرانكفورترآلگماينه درادامه مى افزايد: با وجود آنكه فرا رسيدن زمستان و فصل سرما كاهش جنگ در افغانستان را به دنبال دارد، اما به نظر مى رسد كه برپايى امنيت قطعى براى مردم افغانستان حتى در اين شرايط نيز امرى دور از انتظار باشد. فرانكفورترآلگماينه درادامه تحليل خود به دومين مخمصه غرب و آمريكا در افغانستان اشاره كرده و آورده است: انتخابات رياست جمهورى درافغانستان نه تنها تاكنون روشن و شفاف شدن شرايط سياسى را در اين كشور به دنبال نداشته است، بلكه مشروعيت دولت حامد كرزاى، رئيس جمهور اين كشور و ديگر سياستمدارانى كه در كابل ايفاى نقش مى كنند، نيز تضعيف شده و زير سوال رفته است؛ چرا كه تقلب درانتخابات اخيراين كشور را نه اشتباه يك حزب يا دسته و گروه كه اشتباهى فاحش وهمگانى از سوى همه سياستمداران اين كشور مى توان دانست. از ديگر سو برگزارى دور دوم انتخابات نيز كه نتايج آن مورد قبول مردم افغانستان باشد با وجود همه تهديداتى كه مردم اين كشوربا آن روبه رو خواهند شد، بعيد به نظر مى رسد. اين پايگاه اينترنتى در ادامه مى افزايد: در چنين وضعيتى تشكيل يك دولت وحدت ملى كه مطابق با قانون اساسى افغانستان باشد نيز چالش ديگرى براى افغانستان است. البته احتمالا دولت آتى اين كشور نيز قادر به توقف ارتشاء نخواهد بود و اعتبارخود را در برابر مردم اين كشور از دست خواهد داد. فرانكفورترآلگماينه درادامه به شرايط پاكستان به عنوان مشكل ديگرى براى نيروهاى آمريكايى و غربى اشاره كرده و آورده است: شرايط وخيم پاكستان نيز كار را براى ماموريت نيروهاى غربى و آمريكايى درافغانستان دشوار ساخته است. ارتش پاكستان تهاجم گسترده اى را عليه طالبان آغاز كرده است؛ امرى كه حضور و انباشت خيل عظيمى از افراطيون و تروريست هاى فرارى را در نقاط مرزى پاكستان با افغانستان نيز در پى خواهد داشت و سخت تر شدن شرايط درافغانستان و درنتيجه دشوارى ماموريت نيروهاى آمريكا وغرب را به دنبال دارد.

چند مدتى است كه مذاكرات دشوار مسكو و دوشنبه درباره جايگاه حقوقى پايگاه نظامى ۲۰۱ ارتش روسيه در قلمرو اين كشور آسياى مركزى ادامه دارد. براساس اخبار منتشر شده ، «آناتولى سيرديوكف» وزير دفاع روسيه درسفر چندى قبل خود به تاجيكستان درمورد موقعيت و جايگاه حقوقى پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه بحث و تبادل نظركرده است . دوكشور تلاش مى كنند ،در زمينه حضور نظاميان روسيه در قلمرو تاجيكستان به توافق جديدى دست پيدا كنند. به گزارش ايران شرقى، «آناتولى سيرديوكف» وزير دفاع روسيه در ديدار» با «امام على رحمان» رئيس جمهورى تاجيكستان درمورد تجديد نظردرتوافقنامه ۱۶ اكتبر سال ۲۰۰۴ميلادى درزمينه «ساختار تشكيلاتى پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه در قلمرو تاجيكستان»و توافقنامه سال ۲۰۰۵ ميلادى بين دولتى درباره» «تاسيسات ، اموال و تجهيزات ، زمين و مرزهاى استقرار پايگاه نظامى ۲۰۱ ارتش روسيه در تاجيكستان» كه به امضا سران دو كشور رسيده بود، گفتگو كرد. پايگاه نظامى ۲۰۱ ارتش روسيه در سال ۲۰۰۵ميلادى بر اساس توافق دوجانبه ميان مسكو و دوشنبه و با امكانات و تجهيزات لشكر ۲۰۱ ارتش روسيه با ۶۸۰۰ نيروى نظامى در سه منطقه شهر دوشنبه پايتخت و شهرهاى فرقان تپه و كولاب در استان ختلان در جنوب اين كشور و در نزديكى مرز افغانستان مستقر شده است. در مجموع نيروهاى نظامى روسيه به عنوان عامل مهم حفظ ثبات و امنيت در تاجيكستان به حساب مى آيند ، چه در دوران جنگ داخلى پنج ساله در اين كشور و چه در حال حاضر براى دفاع از هر نوع تجاوز نظامى خارجى عليه تاجيكستان آماده دفاع از تماميت ارضى اين جمهورى هستند. اما در اين اواخر در مورد جايگاه و مقام پايگاه نظامى ۲۰۱ ارتش روسيه ميان مسكو و دوشنبه اختلاف به وجود آمده است. زيرا دولت تاجيكستان معتقد است كه روسيه بايد براى پايگاه ۲۰۱ به اين كشور اجاره پرداخت نمايد. منابع نزديك به هيأت مذاكره كننده روسيه مى گويند : «عمده ترين درخواست تاجيكستان از روسيه تعيين قيمت اجاره ساليانه براى پايگاه ۲۰۱ است. البته قيمت مورد درخواست تاجيكستان هنوز دقيقا مشخص نيست. هر چند كه براساس مطالب منتشر شده در مطبوعات روسيه و تاجيكستان دوشنبه ساليانه ۳۰۰ ميليون دلار تقاضا كرده است.اما به نظر مى آيد مبلغ مورد درخواست دولت دوشنبه پول بسيار زيادى باشد. اگر از نگاه اقتصادى هم به اين موضوع نگاه كنيم ، ۳۰۰ ميليون دلار در مقايسه با ۲/۸۸ ميليون دلارى كه بودجه ساليانه نظامى تاجيكستان است پول كلانى است. از سويى ديگر روسيه براى اجاره پايگاه نيروى دريايى خويش در شبه جزيره كريمه سه برابر كمترازاين پرداخت مى كند. يا مبلغ اجاره ساليانه»پايگاه فضايى با يكانور» در قزاقستان ۱۰۰ميليون دلار است. درصورتى كه ناوگان دريايى روسيه دردرياى سياه و«پايگاه فضايى با يكانور» درقزاقستان از نگاه استراتژيكى براى روسيه به مراتب مهمتر از پايگاه ۲۰۱ در تاجيكستان است. با اين حال به دليل اهميت تاجيكستان كه داراى مرز مشترك طولانى باافغانستان است، وجود پايگاه ۲۰۱ نظامى ارتش روسيه در قلمرو تاجيكستان براى مسكو از اهميت زيادى برخوردار است. با اين وجود اين مباحث در حالى مطرح مى گردد كه روسيه طى نزديك به دو دهه كه از استقلال تاجيكستان مى گذرد ، كمكهاى فراوانى براى تقويت توان دفاعى نيروهاى مسلح تاجيكستان كرده است. تنها در سال ۲۰۰۸ ميلادى روسيه تسليحات و تجهيزات نظامى به مبلغ نزديك به يك ميليارد دلار به ارتش تاجيكستان تحويل داده است. در سال ۲۰۰۷ نيز روسيه چهار فروند چرخبال-۲۴MI، تجهيزات و ادوات نظامى به مبلغ بيش از ۵۰ ميليون دلار در اختيار تاجيكستان قرار داده است. كمكهاى بلاعوض نظامى روسيه به تاجيكستان در سال ۲۰۰۶ ميلادى نيز ۲۶ ميليون دلار شامل چهار فروند چرخبال نظامى۸- MC و چهار فروند هواپيماهاى آموزشى ۳۹- D بوده كه در حال حاضر اين تجهيزات در»فرودگاه نظامى عينى» درحومه شهر دوشنبه كه با كمك مالى و فنى روسيه بازسازى شده است ، مستقر هستند . از نظر اكثر كارشناسان مسائل سياسى حضور نظاميان روسى در تاجيكستان در قالب پايگاه ۲۰۱ به نفع مسكو و دوشنبه است. حتى «امام على رحمان» رئيس جمهورى تاجيكستان بارها حضور پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه در كشورش را عامل حفظ ثبات وامنيت درآسياى مركزى اعلام كرده است. در چارچوب برنامه هاى همكارى هاى نظامى تاجيكستان و روسيه همه سال رزمايش مشترك نظامى دو كشور در تاجيكستان برگزار مى گردد. يكى از بندهاى مهم توافقنامه همكارى هاى نظامى روسيه و تاجيكستان كه در سال ۲۰۰۸ ميلادى به امضا مقامات دو كشور رسيده است ، استفاده از نيروى نظامى مشترك با هدف تامين امنيت در آسياى مركزى نيز پيش بينى شده است. اين بند از توافقنامه دو جانبه امكان بررسى اوضاع امنيتى منطقه و گرفتن تصميم صحيح در مورد نحوه عملكرد نيروهاى نظامى هر دو كشور را فراهم سازد. به اين ترتيب توافقنامه همكارى نظامى روسيه و تاجيكستان تركيب نيروهاى نظامى و مقررات به كارگيرى واحدهاى نظامى را در صورت اقتضا شرايط و براساس قوانين حقوقى هر دو كشور معين كرده است. نظاميان روسى مستقر در پايگاه نظامى ۲۰۱ در سالهاى جنگ داخلى تاجيكستان طى سال هاى (۱۹۹۷-۱۹۹۲) ميلادى در خط ميانى نبرد نيروهاى دولتى اين كشور و مخالفين مسلح قرار گرفته بودند. در جريان درگيرى هاى مسلحانه در تاجيكستان نظاميان روسى حفاظت از تاسيسات وكارخانه هاى مهم اين كشور رابرعهده گرفته واز مرزبانان روسيه مستقر در مرزمشترك تاجيكستان و افغانستان پشتيبانى مى كردند. در سال هاى پس از جنگ نيز نظاميان روسى كاروان هاى حامل مواد غذايى ، سوخت و مصالح ساختمانى را به مناطق آسيب ديده از درگيرى ها مى رساندند. با توجه به اين ملاحظات و خدماتى كه نظاميان روسى براى حفظ تماميت ارضى ، امنيت و ثبات تاجيكستان و پايان دادن به جنگ داخلى پنج ساله در اين كشور و دفاع از دولت كنونى دوشنبه كرده ا ند ، منطقى به نظر نمى رسد كه حكومت» امام على رحمان با ناديده گرفتن گذشته از روسيه باج خواهى نمايد. اگر
گزارش هاى مطبوعاتى حقيقت داشته باشد ، مطالبه ۳۰۰ ميليون دلار براى اجاره ساليانه پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه در تاجيكستان كه اينك توسط دولت «رحمان» مطرح مى شود دور از انصاف است. از اين نگاه مسأله همكارى راهبردى دو كشور كه سال هاست درباره آن حرف مى زنند ، زير سوال خواهد رفت . حال آنكه حضور نظاميان روسيه درپايگاه ۲۰۱ براى آرام نگه داشتن اوضاع سياسى داخلى تاجيكستان و حمايت از «امام على رحمان» در قبال مخالفين وى مهم است. شايد هم رئيس جمهورى تاجيكستان خدمات ارتش روسيه براى دولت وى را فراموش كرده باشد. اين در حالى است كه گفتگوهاى دو جانبه ميان مسكو و دوشنبه پشت درهاى بسته ادامه دارد و هيچ اطلاعى از جزئيات اين مذاكرات منتشر نمى شود. با اين حال اين اميدوارى وجود دارد كه گفتگوهاى دو جانبه روسيه و تاجيكستان درمورد مقام و جايگاه پايگاه نظامى ۲۰۱ در قلمرو تاجيكستان با يافتن راهكار مورد پذيرش طرفين به پايان رسد. زيرا در آخرين ديدار«امام على رحمان» رئيس جمهورى تاجيكستان با«ديميترى مدودف» همتاى روسى وى بر سر مسائل همكارى نظامى و فنى دو جانبه بحث و تبادل نظر نمود گمان مى رود كه در ديدارقريب الوقوع «مدودف» و «رحمان» نيز اين مسأله مورد بررسى قرار خواهد گرفت. «ژنرال راميل نادر اف» معاون اول وزير دفاع تاجيكستان دراين مورد بيانيه اى منتشركرده است . وى در اين بيانيه تاكيد مى كند :» تاجيكستان مسأله دريافت پول اجاره ساليانه براى حضور پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه در قلمرو خويش را مطرح نكرده است. به همين دليل در جريان ديدار اخير«آناتولى سرديوكف» وزير دفاع روسيه از تاجيكستان صرفا درمورد مسائل همكارى هاى فنى و نظامى طرفين بحث و تبادى نظر شد . در اين ديدار همچنين موضوع تكميل ساختارى پايگاه ۲۰۱ ارتش روسيه در تاجيكستان نيزمورد بررسى قرار گرفت». از سويى ديگر «سرگئى پريخودكو» مشاور ارشد رئيس جمهورى روسيه تاكيد كرده است ، در ديدار «مدودف» و «رحمان» در دوشنبه مسأله همكارى هاى فنى و نظامى طرفين بررسى شده است. به همين دليل در ديدار سران اين دو كشور نيز درباره تقويت همكارى هاى نظامى ميان روسيه و تاجيكستان بحث و تبادل نظر خواهد شدو اين اميد وجود دارد كه سخنان مقامات رسمى دولت دوشنبه با عمل آنان تفاوت نكند و مسائل مالى مربوط به پايگاه نظامى ۲۰۱ ارتش روسيه در تاجيكستان مطابق با منافع هر دو كشور حل وفصل گردد.