|
«چتر اروپايى» بر سر جامعه كشورهاى هم سود
|
|
|
اتحاديه اروپا در سال آينده به اجراى طرح هاى خود در چارچوب برنامه مشاركت اروپايى خواهد پرداخت و ۸ دسامبر در بروكسل در جلسه وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا اين موضوع بررسى خواهد شد. به گزارش «نى زاوى سى مايا گازى يتا» با توجه به اينكه برنامه جديد اروپايى براى شش كشور عضو جامعه كشورهاى هم سود (آذربايجان، ارمنستان، بلاروس، گرجستان، مولداوى و اكراين) در ماه مى سال جارى طراحى شد، بايد اعتراف كرد كه بروكسل مايل است در اين زمينه هزينه كرده و به سرعت به نتايج تعريف شده برسد. به گزارش ايراس، تجربيات سال هاى گذشته نشان داده كه جامعه كشورهاى هم سود حتى نمى تواند آرزو كند كه برنامه هاى خود را با چنين سرعتى اجرا كند. سران كشورهاى عضو اتحاديه اروپا تقريبا در هر ملاقات خود به اين موضوع اشاره كرده و بر اجرايى شدن اين طرح ها تأكيد مى كنند. اما در مقابل، ايجاد نهاد «هماهنگ كنندگان ملى»، تصميم اخير سران كشورهاى عضو سازمان جامعه كشورهاى هم سود (سى .آى.اس) جهت افزايش كارآيى اين است. در روسيه اين وظيفه بر عهده ايگور شوالوف، معاون اول نخست وزير گذاشته شده است. فرض بر آن است كه هماهنگ كننده ملى بر اجراى تصميمات جامعه كشورهاى هم سود در كشور خود نظارت وگزارش هايى را در اين زمينه تمهيد و به مقامات ارائه خواهد كرد. به نظر مى رسد، اين تلاش براى نهادينه كردن نحوه تحقق اراده روساى جمهورى كشورها عضو، فى نفسه اقدام درستى باشد كه بايد از آن استقبال كرد. ولى مشكلى كه هنوز برطرف نشده، فقدان جهت گيرى سياسى فعاليت جامعه كشورهاى هم سود است. بر فرض مثال، اگر راه كار اتحاديه اروپا از كشورهاى هدف اين برنامه رد شود، در آن صورت كدام راه بايد انتخاب شود؟ حال آن كه جذابيت برنامه هاى مشاركت با اتحاديه اروپا براى مردم و دولت هاى عضو «سى. آى.اس» در كامل بودن گزينه اروپايى و منافع بسيار جانبى آن است. متاسفانه جامعه كشورهاى هم سود كه به گفته ولاديمير پوتين به عنوان راه كار «جدائى متمدنانه» تشكيل شد، نتوانست براى اعضاى خود هدف تعيين شده در «همگرايى سعادت مندانه» را تأمين كند. به رغم اين ناكاستى ها، ديپلمات هاى مسكو با اصرار زياد درباره آينده درخشان جامعه كشورهاى هم سود سخن به ميان مى آورند، از جمله چندى پيش گريگورى كاراسين، معاون وزير امور خارجه روسيه در دوشنبه (تاجيكستان) به تملق گويى در اين خصوص پرداخت. مدتى قبل از آن، شوراى امنيت روسيه نيز با خوشبينى تمام فراوانى نتايج نشست سران در كيشينف را بررسى و رد اين خصوص ابراز اميدوارى كرد. با اين وجود و در حالى كه مقامات رسمى مسكو پيشبينى هاى درخشان خود در باب آينده جامعه كشورهاى هم سود را به صراحت در رسانه ها اعلام مى كنند، اما در سوى ديگر، ساير كشوهاى عضو اين جامعه در تدارك تسريع هرچه بيشتر روند همگرايى خود با اتحاديه اروپا هستند. به عنوان مثال، چندى پيش وزير امور خارجه استونى در مينسك با آلكساندر لوكاشنكو، رئيس جمهور بلاروس در اين خصوص مذاكراتى را انجام داد. در همان روز در كپنهاگ رايزنى هاى نهادهاى سياست خارجى كشورهاى عضو اتحاديه اروپا نيز در اين مورد برگزار شد. يك روز قبل از آن وزير امور خارجه اكراين و رئيس جمهور بلاروس در مينسك حركت خود را به سوى اتحاديه اروپا هماهنگ كردند. به گفته يك مقام آگاه در وزارت امور خارجه مولداوى، آلكساندر لوكاشنكو در همين مورد با سفير مولداوى نيز صحبت كرده است. كشورهاى هدف «برنامه مشاركت اروپايى» اتحاديه اروپا در تلاشند تا اتحاديه هاى منطقه اى خود را توسعه داده و فعاليت اين نهادها را پر محتواتر سازند. به عنوان مثال، مى توان به سازمان «گوام» (با مشاركت گرجستان، اكراين، آذربايجان ومولداوى) اشاره كرد. از اين جمله مى توان به سفر چندى پيش والرى چچلاش ويلى، دبير كل گوام به پايتخت مولداوى و مذاكره وى با مقامات اين جمهورى درباره مسئله همگرايى اروپايى اشاره كرد. در اين زمينه در مولداوى بستر مناسبى وجود دارد. به اين نحو كه اتحاديه اروپا حاضر است مذاكرات با اين جمهورى درباره امضاى موافقتنامه درباره عضويت وابسته در اتحاديه اروپا را شروع كند. كيشينف همزمان با بروكسل مذاكرات درباره ايجاد رژيم تجارت آزاد را نيز در دست بررسى دارد. در حال حاضر مولداوى از رژيم امتيازات خودمختار بازرگانى اتحاديه اروپا بهره مند است و در نتيجه اين امر، حدود ۵۰ درصد از صادرات اين كشور هم اكنون به اروپا انتقال مى يابد. اتحاديه اروپا براى شبه جزيره كريمه هم برنامه هاى مهمى دارد. وجه بارز اين برنامه ها، وجود اهداف، مواعد و بودجه هاى مشخص است. در همين رابطه، ولاديمير ليتوين، رئيس پارلمان اكراين در لندن اظهار داشت كه روسيه نسبت به اين شبه جزيره سياست مؤثرى ندارد، اما بروكسل در اين خصوص برنامه هاى مشخصى ارائه مى كند. در مجموع و همان طور كه روندها نشان مى دهد، در شرايطى كه روسيه نمى تواند راهبرد روشن، جذاب و متقابلا سودمندى را به شركاء خود در جامعه كشورهاى هم سود ارائه كند، غرب بيش از پيش به امور اين كشورها علاقه مند شده و درصدد توسعه نفوذ خود در گستره شوروى سابق برآمده است. در اين ميان، ظاهرا غرب از نظريه انقلاب هاى رنگى براى تحقق اهداف خود دست كشيده و به نظريه «چتر اروپايى» روى آورده است. بايد اعتراف كرد كه روسيه فرصت چندانى در اختيار ندارد كه برادران سابق خود در فضاى شوروى سابق را در مدار خود نگاه دارد.
|