نسخه
PDF
شماره ۶۰۳۲ - ۴ آذر ۱۳۸۸ - - ۲۵ نوامبر ۲۰۰۹ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
رضا نجفى، نويسنده و مترجم ادبى:
ميان سرچشمه ها و آبشخورهاى گوناگون ادبيات، بى شك قصه هاى دينى بيشترين تأثيرگذارى را داشته اند
رضا نجفى، نويسنده و مترجم ادبى:
قصص دينى عهد قديم غرب از اصلى ترين منابع تخيل ادبى اند
ميان سرچشمه ها و آبشخورهاى گوناگون ادبيات، بى شك قصه هاى دينى بيشترين تأثيرگذارى را داشته اند
003435.jpg
رضا نجفى؛ نويسنده و مترجم ادبى؛ معتقد است، قصص دينى دست كم به سبب قدمت خود، يكى از اصلى ترين منابع تخيل ادبى اند. وى به شبستان گفت: «بحث درباره تأثيرگذارى هاى قصص عهد عتيق بر ادبيات جهان بسيار آسان تر از بحث درباره وجوه ادبى اين منبع كهن است؛ چه اين تأثيرگذارى ها غير مستقيم باشد (براى نمونه تأثير ارتدوكسيسم بر آثارداستايو فسكى، داستان ايوب بر كافكا، داستان شاه شائول بر «مكبث» شكسپير، و ...) و چه قصص كتاب مقدس به صورتى مستقيم در آثار ادبى بازآفرينى شده باشند (برخى آثار كازانتزاكيس، «يوسف و برادران» توماس مان، «بهشت گمشده» ميلتون، «كمدى الهى» دانته و به طور كلى عمده آثار ادبيات غرب از سده هاى آغازين مسيحى تا سده هجده) به گونه اى كه اين دسته از آثار، بدون وجود كتاب مقدس هرگز زاده نمى شد يا دست كم حاصل كار، تفاوت هاى عمده اى با آنچه امروز در دست است، مى داشت. به گفته نجفى، ميان سرچشمه ها و آبشخورهاى گوناگون ادبيات، بى شك قصه هاى دينى بيشترين تأثيرگذارى را داشته اند. بنابراين نه تنها ادبيات غرب بلكه فرهنگ مغرب زمين را نيز بدون شناخت كتاب مقدس و چگونگى تأثيرگذارى آن نمى توان بازشناخت. حتى دامنه و شدت تأثيرگذارى كتاب مقدس بر ادبيات غرب، فراتر از نمونه هاى مشابه آن در مشرق زمين، يعنى بازتاب و تأثير متون مقدس مشرق زمين بر ادبيات جديد آن بوده است. اين مترجم ادبيات آلمانى در ادامه اظهار داشت: «نقش كم رقيب قصه هاى دينى در تخيل ادبى مغرب زمين صرفا به قدمت آن ها باز نمى گردد؛ دليل ديگر اين نفوذ و تأثير، جوهره و هسته نهانى اين قصه هاست كه به نوعى با جوهره ادبيات، فلسفه، اساطير و تاريخ همسانى دارد. به عبارت ديگر كتاب مقدس و عهد عتيق گرچه ادبيات، تاريخ، فلسفه و اساطير شمرده نمى شود، اما داراى وجوهى ادبى، تاريخى، فلسفى و اساطيرى و بلكه آميزه اى از اين هاست. البته ما در عهد عتيق با تاريخ، اسطوره، فلسفه و ادبيات صرف و محض سر و كار نداريم.» وى با بيان اينكه پژوهش هاى اوليه در باب چگونگى اين قصص، بى درنگ به دشوارى برمى خورد، چرا كه عهد عتيق اثرى گيج كننده و حتى ناهماهنگ است، متذكر شد: «كتاب مقدس برخلاف آن چه نامش تداعى مى كند، يك كتاب نيست، بلكه كتابخانه اى شامل ۷۳ كتاب (به باور كاتوليك ها) است كه در طول بيش از هزار سال نوشته شده اند.» نجفى با اشاره به تاثيرپذيرى قصص عهد عتيق از قصه هاى ملل خاور نزديك مانند مصر، بابل، آشور يادآور شد: «قصص عهد عتيق در چندين دوره  تاريخى نوشته يا بازنويسى شده اند و طبيعتا قصص هر دوره اى با دوره  ديگر متفاوت اند و ناگفته پيداست كه با چنين گستردگى و تنوعى، هر پژوهشى در باب قصه هاى عهد عتيق تنها حكم پيش درآمد را خواهد داشت.» وى با بيان اينكه قصه هاى عهد عتيق (و نيز عهد جديد) به معناى دقيق كلمه قصه يا داستان شمرده نمى شود، افزود: «شايد بهتر بود از اين نمونه ها با عنوان «داستان واره» يا «قصه واره» نام برد. به هر حال هر آنجا كه ما عنوان داستان يا قصه را به كار برده ايم، با تسامح و تساهل رفتار كرده ايم. ديگر آن كه هر آنجا نيز كه از فلسفه و تاريخ و اسطوره در كتب مقدس سخن مى گوييم، با فلسفه و تاريخ و اسطوره به معناى مرسومش سر و كار نداريم و شايد اين جا نيز مى بايست از تاريخ واره، فلسفه واره و تعابيرى از اين دست استفاده مى كرديم.» اين منتقد ادبى در ادامه قصه هاى عهد عتيق را در پنج دسته اساطيرى، تاريخى، تمثيلى، مكاشفه اى،فلسفى و عاشقانه طبقه بندى كرد و توضيح داد: «قصه هاى عهد عتيق به مراتب بيش از قصه هاى عهد جديد و يا قرآن مجيد، وجوهى اسطوره اى دارد؛ حتى مى توان گفت حجم قصه هاى اسطوره اى و اسطوره واره هاى عهد عتيق بيش از ديگر داستان واره هاى اين مجموعه به شمار مى رود. به طورى كه اين مجموعه با داستان هاى پيدايش و توفان بزرگ آغاز مى شود كه با ديگر اسطوره هاى پيدايش و توفان در سراسر دنيا همسانى دارد.» وى درخصوص قصه هاى تاريخى عهد عتيق نيز گفت: «عهد عتيق يكى از كهن ترين منابع بشرى است كه در آن به برخى روخدادهاى تاريخى اشاره شده است. از اين رو در پژوهش هاى تاريخ باستان، گاه بدين اثر استناد مى شود. عهد عتيق بيان كننده تاريخ است؛ اما نه تاريخ به معناى مرسوم آن، بلكه تاريخى تكرارشونده و داراى زمانى دوار به مانند زمان اسطوره اى و نه زمانى خطى.» نجفى همچنين به تشريح ويژگى هاى قصه هاى تمثيلى عهد عتيق پرداخته و متذكر شد: «بخش هايى از عهد قديم را كتب حكمت ناميده اند. اما مفهوم حكمت در كتاب مقدس لزوما تفكر فلسفى نيست. معمولاً حكمت، تفسير همان شريعت و قوانين مذهبى است به گونه اى كه حقانيت شريعت و قانون به اثبات رسد.»
اعتقاد «هاروكى موراكامى» به قوت استعاره در مقابل رآليسم
«هاروكى موراكامى» پرفروش ترين و مشهورترين نويسنده ژاپنى،درگفتگويى با رويترز، دليل محبوبيت كتاب هايش را استفاده از استعاره در آن  ها دانست و گفت: «در دنياى پس از اتفاق ۱۱ سپتامبر، استعاره ها مى توانند بسيار قوى تر و تاثيرگذارتر از حقيقت باشند.» به گزارش خبرگزارى كتاب، «هاروكى موراكامى» نويسنده اى كه كمتر تن به مصاحبه مى دهد به رويترز گفت: «گرچه نوشتن در باره دنياى پس از جنگ سرد الزامى است، حتى رآليستى ترين (حقيقت گراترين) داستان ها هم به اندازه كافى قادر به بيان آن نيستند. تنها از راه استعاره است كه مى توان درباره آن نوشت.» در ماه مه(ارديبهشت) موراكامى رمانى دو جلدى (۱۰۵۵ صفحه اى) با عنوان ۸۴Q1 منتشر كرد كه عنوان آن يادآور رمان «۱۹۸۴» نوشته «جورج اورول» است. لازم به ذكر است كه تلفظ عدد ۹ در زبان ژاپنى مانند تلفظ حرف Q در زبان انگليسى است. موراكامى در اين باره گفت: «رمان ۱۹۸۴ اورول درباره آينده نه چندان دور است و من در ۸۴Q1 خواستم تا درباره گذشته نه چندان دور بنويسم. اين كتاب در فصل هاى متوالى به داستان يك شخصيت زن به نام «آئومامه» و يك شخصيت مرد به نام «تنگو» مى پردازد و موضوع هايى چون فرقه گرايى، سوءاستفاده، از دست دادن، عشق و قتل را بررسى مى كند. نويسنده دليل نوشتن اين كتاب را حملات ۱۱ سپتامبر و حمله به مترو توكيو در سال ۱۹۹۵ توسط يك فرقه مذهبى دانست. او گفت: «به نظر من ممكن نيست حملات ۱۱ سپتامبر در يك دنياى واقعى رخ دهد. بايد دنيايى وجود داشته باشد كه در آن چنين اتفاقى روى نمى دهد. من هميشه به اين شك دارم كه آيا دنيايى كه در آن زندگى مى كنم همان دنياى اصلى و حقيقى است يا نه. هميشه اين حس در من وجود دارد كه دنيايى ديگرى هست كه مثل دنياى ما نيست.» در ۸۴Q1 تنگو با دختر نوجوان عجيبى آشنا مى شود كه از فرقه اى مذهبى كه توسط پدرش پايه ريزى شده فرار كرده است. موراكامى پس از حمله يك فرقه به مترو توكيو كه باعث كشته شدن ۱۲ نفر و زخمى شدن هزاران تن ديگر شد بار ها در آثارش به دلايل پيروى افراد از فرقه ها پرداخته است. موراكامى به خبرنگار رويترز گفت: «اين سوال وجود دارد كه چگونه بايد زندگى كرد و چه نوع اعتقادى را بايد به عنوان مركز اصلى ارزش ها پذيرفت. اما اين ارزش ها اكنون از بين رفته اند و من فكر مى كنم به همين دليل است كه برخى مردم جذب اين فرقه ها مى شوند.» گرچه در طول ۳۰ سال نويسندگى، موراكامى موضوع هاى متنوعى را برگزيده، سبك نوشتارى او كه متشكل از كلمات ساده است ثابت مانده است. سادگى جمله ها و كلمه هاى او باعث شده تا ترجمه هاى آثارش نيز به روانى و جذابيت زبان اصلى آن باشند. رمان ۸۴Q1 پس از اين كه با استقبال بسيار روبه رو شد، در اكتبر(مهر) امسال در تيراژ ۲.۲ ميليون نسخه مجددا در ژاپن منتشر شد. هاروكى موراكامى ۶۰ ساله، ۳۰ سال است كه رمان، داستان كوتاه و مقاله مى نويسد و آثار او تا كنون به ۴۰ زبان زنده دنيا برگردانده شده اند.
«زير گنبد» استفن كينگ بر فراز جدول كتابهاى پرفروش آمريكا
صدرنشينى «جان گريشام» در ميان نويسندگان برتر تنها يك هفته دوام آورد و «استفن كينگ» نويسنده پرفروش آمريكايى در اين رقابت پيروز ميدان شد و بر صدر جدول نشست. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از نيويورك تايمز، در رمان «زير گنبد» جديدترين اثر استفن كينگ داستان شهرى روايت مى شود كه ناگهان به شكلى غير قابل توجيه به دليل وجود يك ميدان نيروى نامرئى با باقى جهان قطع ارتباط مى كند. هواپيماها در اين شهر تكه تكه مى شوند و به صورت آهن پاره هايى سوزان از آسمان فرو مى ريزند،ماشين ها بر اثر تصادف با ديوار منفجر مى شوند،حيوانات دوپاره مى شوند و خانواده ها از يكديگر جدا مى افتند. هيچ كس نمى داند كه اين حايل نامرئى چه زمانى دوباره ناپديد مى شود و ذخيره مردم چه زمانى به پايان مى رسد. همه براى زنده ماندن و بقاى خود مى جنگند و... «دن براون» در نهمين فرصت حضورش در ميان نويسندگان مطرح جهان تغيير موضع نداد و همچنان عنوان دومى را به خود اختصاص داده است. قهرمان اين كتاب پروفسور رابرت لنگدان اين بار در پى يافتن اسرار مخفى لژ فراماسونرى در واشنگتن است. «جان گريشام» صدرنشين هفته گذشته اين ليست، اين بار در جايگاه سوم جاى گرفت. كتاب «فورد كانتى» مجموعه داستان هايى است كه در قالب يك كتاب به چاپ رسيده و ماجراهاى آن حوالى مى سى سى پى مى گذرد. «كاترين استاكت» با رمان «كمك» پس از ۳۳ هفته هنوز هم طرفداران فراوانى دارد و اين هفته موفق تر از قبل عمل كرده است زيرا موفق شد از رديف هفتم به جايگاه چهارم نقل مكان كند. اين رمان به زندگى يك زن جوان سفيدپوست و دو خدمتكار سياه پوست او در دهه ۶۰ در منطقه مى سى سى پى آمريكا مى پردازد. جايگاه كتاب «شكاف» اثر «باربارا كينگ سولور» نسبت به هفته گذشته تغييرى نكرد و همچنان پنجمين رديف جدول در اختيار دارد.
ارائه آثار استثنايى ادبى در حراج كتاب هاى قديمى كريستى
حراج بزرگ كريستى در۴ و ۵ دسامبر در چند اقدام جداگانه حدود ۵۵۰ قلم از كتاب هاى بسيار ارزشمند و قديمى، دست نوشته هايى ناياب و نقشه هاى قديمى از مجموعه هاى خصوصى را به مزايده مى گذارد. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از آرت ديلى، روز نخست اين حراج با ارائه ۲۵۰ اثر گرانبها از ميان نسخه هاى خطى و كتاب هاى چاپى آمريكايى قرن شانزدهم تا بيستم آغاز مى شود. تخمين زده مى شود نامه هاى دست نويس «جورج واشنگتن» به برادرزاده اش به قميت ۵/۱ تا ۵/۲ ميليون دلار به فروش برسد. اين نامه ۴ صفحه اى تاكنون در معرض ديد عموم قرار نگرفته و بيش از يكصد سال جزو اموال خصوصى خانواده واشنگتن بوده است. از ديگر شگفتى هاى اين حراج، ارائه دست نوشته ناتمام رمان «نسخه اصل لارا» از «ولاديمير ناباكوف» مربوط به سال هاى ۱۹۷۵ تا ۷۷ است كه روى ۱۳۸ كارت فيش بردارى نوشته شده و گمان مى رود ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار دلار به فروش برسد. تاكنون هيچ دست نوشته اى از اين نويسنده در حراج ها ديده نشده چون تمامى دست نوشته هاى او در «مجموعه برگ» در كتابخانه عمومى نيويورك و كتابخانه كنگره نگهدارى مى شود و شايد اين تنها فرصت براى در اختيار گرفتن نسخه اى از آثار او باشد. در ميان اين آثار درخشان و گرانبها نخستين نسخه كتاب «اوليس» به قلم «جيمز جويس» در پاريس مربوط به سال ۱۹۲۲ وجود دارد كه پيش بينى مى شود بين ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار به فروش برسد. اين نسخه يكى از ۱۰۰ كتابى است كه به امضاى نويسنده آن رسيده است.
همايش بررسى آثار «يونسكو» در دانشگاه تهران
آيينه هنر: همايش بررسى نگاه و آثار اوژن يونسكو به مناسبت يكصدمين سالروز تولد اين نمايشنامه نويس شهير جهان از ۹ تا ۱۱ آذرماه در دانشگاه تهران برگزار مى شود. براى برنامه همايش از سخنرانانى چون قطب الدين صادقى و فرهاد ناظرزاده كرمانى دعوت به عمل آمده است. اين همايش كه با همكارى كانون نمايش دانشگاه تهران برگزار مى شود دوشنبه ۹ آذرماه ساعت ۱۳ افتتاح و ناظرزاده، فرهاد آئيش و بنيامين اثباتى در آن سخنرانى مى كنند. همچنين نمايشنامه خوانى «مردى با چمدان هايش» هم اجرا مى شود. سه شنبه ۱۰ آذر قطب الدين صادقى، عباسعلى صالحى و خسرو خورشيدى سخنرانى دارند و نمايش فيلم «درس» و نمايشنامه خوانى «صندلى ها»و «استاد» از ديگر برنامه ها خواهد بود. چهارشنبه ۱۱ آذرماه احمد كاميابى مسك و اميررضا كوهستانى سخنرانى خواهند كرد و فيلم «خانم آوازه خوان طاس» پخش و نمايشنامه خوانى «شاه مى ميرد» اجرا خواهد شد.
فراخوان مسابقه عكس مهربا محوريت عزادارى محرم
آيينه هنر: باشگاه هنرمندان جوان حوزه هنرى، مسابقه عكاسى با تلفن همراه را با عنوان «نقش عشق» و محور عزادارى ايام محرم برگزار مى كند. مسابقه عكاسى با تلفن همراه، به منظور آشنايى و توجه هر چه بيشتر جوانان و نوجوانان كشور به آداب و سنن ايرانيان در مراسم عزادارى ايام محرم برگزار مى شود. براى شركت در اين مسابقه بايد عكس هاى گرفته شده باگوشى همراه را بدون هيچ گونه تغيير نرم افزارى و گرافيكى به نشانى دبيرخانه ارسال كنند. علاقه مندان مى توانند تا ۲۰ دى ماه، حداكثر سه اثر خود را از طريق پست الكترونيكى festival@bashgahonar.ir و يا به نشانى، تهران، تقاطع خيابان هاى حافظ و سميه، طبقه دوم ساختمان ستادى، معاونت آموزشى، باشگاه هنرمندان جوان ارسال كنند.
اجراى كنسرت «تريوكامراتا» در سالن «رودكى»
كنسرت «تريو كامراتا» پنج شنبه و جمعه هفته جارى در سالن «رودكى» تهران برگزار مى شود. به گزارش خبرگزارى دانشجويان،اين كنسرت در روزهاى پنجم و ششم آذرماه از ساعت ۲۰ در دو بخش اجرا مى شود. عنوان اين كنسرت «تريو كامراتا» است، «تريو» به معناى اجراى سه نفره گروه «كامراتا» است. گروه «كامراتا» در بخش اول اين كنسرت دوئت ويولون و گيتار از آثار آهنگسازانى چون «پياتزولا»، «ويلالوبوس»، «ژاك ايبرت» و «ديگوپوخول» را اجرا مى كنند. بخش دوم كنسرت شامل اجراى كنسرتو گيتار از ويلالوبوس است كه توسط گيتار و پيانو نواخته مى شود. در اين كنسرت كيوان ميرهادى به عنوان سرپرست گروه «تريوكامراتا» گيتار مى نوازد و رسا محموديان با ويولون و بهاره رادفر با پيانو او را همراهى مى كند.
معرفى داوران بخش صحنه اى جشنواره تئاتر عروسكى دانشجويان
آيينه هنر: فاطمه معتمدآريا،  جواد ذوالفقارى، اردشير صالح پور به همراه آنتونيتا سامارتاو و مارك واسكل داوران بخش صحنه اى جشنواره تئاتر عروسكى دانشجويان هستند. داوران بخش صحنه اى يازدهمين جشنواره تئاتر عروسكى دانشجويان متشكل از سه داور ايرانى چون فاطمه معتمدآريا، جواد ذوالفقارى و اردشير صالح پور و دو داور خارجى آنتونيتا سامارتاو (ANTONIETTA SAMMARTAUO) رئيس يونيماى ايتاليا و مارك واسكل (MARK WASKIEL) رئيس يونيماى لهستان است. يازدهمين جشنواره بين المللى تئاتر عروسكى دانشجويان ايران از ۷ الى ۱۴ آذر ۱۳۸۸ در تهران برگزار مى شود.
نگارخانه گلستان ميزبان «مجسمه ها»
آيينه هنر: آثار ۱۸ مجسمه ساز از ششم آذرماه در نگارخانه گلستان به نمايش گذاشته مى شود. در اين نمايشگاه آثار ۱۸ هنرمند مجسمه ساز از جمله پرويز تناولى، رضا ياراحمدى، مريم سالور ، گلى خلعتبرى، گلى توكلى، كامران شريف، كامبيز شريف، ايرج زند، سياوش سليمى، جمشيد مراديان،  نادره حكيم الهى، جلال شباهنگى، مهدى سحابى، فرزانه مهرى، مش اسماعيل، حامد رشتچيان، سيمين اكرامى و شمس الدين قاضى به نمايش گذاشته مى شود. نمايشگاه «مجسمه ها» تا ۱۲ آذرماه ميزبان علاقمندان است.