نسخه
PDF
شماره ۶۰۳۴ - ۸ آذر ۱۳۸۸ - - ۲۹ نوامبر ۲۰۰۹ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
محمديوسف نيرى، سعدى شناس:
مغز، كارگردان نامرئى بازى بازيگران تئاتر
آيينه هنر: در ذهن بازيگران در هنگام ايفاى نقششان بر روى صحنه چه اتفاقى مى افتد؟ فعل و انفعلات مغزى ايشان چگونه با احساساتشان همسو مى شود؟ اين پرسش ها، كارشناسان را وا داشت تا با اسكن مغزى بازيگران به جواب برخى شبهات خود دست يابند. اخيرا در پژوهشى علمى،فيونا شاو؛ يكى از بازيگران نمايش تى اس اليوت؛ داوطلب شد تا با مراجعه به مركز روانشناسى دانشگاه لندن، مورد آزمايشات ذهنيت شناختى پژوهشگران آن مركز واقع گردد. بنا به نظر اين بازيگر نمايش، چيزى مثل ماهيچه در مغز وجود دارد كه او را در طول اجراى صحنه اى كنترل مى كند. او مطمئن است كه واژه ماهيچه را در توصيف اين كنترل اشتباه استفاده مى كند ولى مى گويد:« در هنگام اداى جملات يابروز احساسات، بخشى از مغز، من را كنترل
مى كند. كافيست جمله اى را فراموش كنم يا كارى را اشتباه انجام دهم، بلافاصله آن ناحيه از مغز، به من هشدارداده و هدايتم مى كند.» در مركز روانشناختى دانشگاه لندن، از وى خواسته شد تا اشعارى از تى اس اليوت را به شكل آهنگين و از حفظ بخواند. اين درحالى بود كه اسكن مغزى وى همزمان انجام مى گرفت. وى بخشى از شعر «بازى شطرنج» اليوت را بازخوانى كرد. سپس از او خواستند كه از يك تا ده شماره را بلند بشمرد. پرفسور سوفى اسكات؛ سرپرست تيم پژوهش؛ نتيجه اين اسكن را اينگونه تشريح كرد:« نتيجه براى من جذاب بود. مقايسه بخش فعال مغز اين بازيگر نشان داد كه وى در هنگام خواندن شعر از فضاى بيشترى ازمغزش استفاده مى كند تا در زمانى كه اعداد را مى شمارد.» اين تحقيقات نشان داد كه در مغز بازيگر، منطقه اى شبيه به موتور مهارت وجود دارد كه محرك و ارتباط دهنده احساس و فيزيك بازيگر است. از يادآورى كلمات تا حركت لب ها، زبان و كنترل تن صدا، همگى در بخش موتور مهارت اتفاق مى افتد. در حقيقت اين موتور مهارت همان چيزى است كه «شاو» از آن پيش از آغاز تحقيقات به عنوان ماهيچه نام برد. پرفسور اسكات معتقد است كه اين موتور مهارت در مغز همه افراد وجود دارد ولى نحوه عملكرد آن در يك فرد عادى ويك بازيگر تئاتر بسيار متفاوت است. اين تحقيقات نشان داد كه عملكرد مغز بازيگران تئاتر بسيار شبيه به فعل وانفعالات مغزى موسيقيدان هاست. اين دو گروه از قدرت بيشترى در حفظ كلمات برخوردارند. اين عمل نه با تكرار كلمات بلكه با آفرينش يك ارتباط نامرئى بين مفاهيم كلمات صورت مى گيرد. براى يك بازيگر تئاتر، ايفاى نقش بر صحنه همانند قرار گرفتن در ساختار نامرئى بخش كنترل مهارت هاست. سرپرست گروه تحقيق با ابراز خرسندى از يافته هاى اين پژوهش پرسش ديگرى را مطرح مى كند:« فعاليت بخش كنترل مهارت ها آيا در تمام بازيگران يكسان است؟» بى شك پاسخ به اين پرسش نيازمند زمان و تحقيقات بيشترى است.
* منبع: گاردين
محمديوسف نيرى، سعدى شناس:
هنر «سعدى» انتقال معرفت انسانى به كسانى است كه اهل معرفت نيستند
003522.jpg
نيرى معتقد است، اولين نگاه سعدى در عرفان يك نوع نقد قدسى است كه در آن انسان خود را در ترازوى اعمالش قرار داده و شخصيت خود را مى سنجد. محمديوسف نيرى؛ سعدى شناس؛ در نشست درس گفتارهاى عرفان سعدى كه در تالار اجتماعات شهر كتاب برگزار شد با تاكيد بر لزوم توجه جدى مسئولان به حفظ زبان فارسى گفت:« ما نبايد اجازه دهيم تهاجمى كه امروز از سوى زبانهاى ديگر، زبان فارسى را تهديد مى كند مثل جهانى شدن مرزهاى پولادين زبان فارسى را درهم بشكند.» وى با اشاره به عرفان سعدى تصريح كرد:« اولين نگاه سعدى در عرفان يك نوع نقد قدسى است، نقد قدسى به اين معنى است كه انسان خود را در ترازوى اعمالش قرار داده و بسنجد كه اين اعمال با شخصيت او چه كرده است. »نيرى ادامه داد:« سعدى مو به مو از دربار و پادشاهان گرفته تا مردان عادى را زير تيغ نقد قرار مى دهد. اين نگاه، نگاهى عارفانه و معرفت شناختى است كه زمينه ساز اين نوع عرفان ريشه در قرآن و نهج البلاغه ريشه دارد.» اين سعدى شناس با بيان اينكه سعدى از حافظ نيز رندتر است، اظهار داشت: «در رندى سعدى همين بس كه او رندى اش را در رندى پوشانده است. اين نوع نگاه در غزليات او نيز وجود دارد.» وى اذعان كرد: «در آثار سعدى نوعى از قصايد وجود دارد كه »منبهات« (بيداركننده) نام دارد. اين قصايد كه تنها مختص به سعدى است، نوعى عرفان زهد قلمداد مى شود.» به گزارش شبستان نيرى افزود:« يكى از هنرهاى سعدى شكستن طلسم وجود است. طلسم وجود يعنى انسان داراى جزيى است كه در كل آن شناخته مى شود. به تعبيرى حالات تن ملموس در بخش مجرد روح ما تأثيرگذار است و حالات مجرد روح نيز در تن ملموس اثر مى گذارد. در نظر سعدى ظاهر و باطن انسان درآميخته است و انسان براى رسيدن به معرفت بايد طلسم وجود را بشكند.» وى طلسم خيال، طلسم هستى و طلسم عادت را از جمله سه ويژگى طلسم وجود خواند و گفت:« انسان تا زمانى كه اين سه طلسم را در خود نشكند، صاحب معرفت نمى شود.»اين پژوهشگر ادبى با اشاره به انتقاد سعدى از انورى و شاعران مديحه سرا تصريح كرد: «سعدى با شجاعت به نصيحت اربابان قدرت مى پردازد و آن طلسم وجودى را بر تن آنان تنيده مى شكند البته او در انتقادش از اشخاص نيز كرامت انسانى را حفظ مى  كند. » نيرى اظهار داشت:« هنر ديگر سعدى انتقال معرفت انسانى به كسانى است كه اهل معرفت نيستند. اين شاعر در زمان و مكان بى مرزى، ارزش هاى انسانى را به انسان ها منتقل مى كند. هنر ديگر او تلطيف روح انسانى است. او در زمانى كه انديشه جبرى موجب شكست ايرانيان در برابر مغولان شده و چيزى از ميراث انسانى باقى نمانده است، انسان ها را تلطيف مى دهد و آنها را به سوى معرفت انسانى سوق مى دهد. »وى با بيان اينكه هنر بزرگ سعدى و مولانا در طرح همين مباحث معرفت شناختى است، خاطرنشان كرد: «در تفكر اين دو شاعر بزرگ نوعى از وحدت وجود و اثبات هستى وجود دارد. »
حراج اولين نسخه «اوليس» جيمز جويس
نخستين نسخه منتشر شده از «اوليس» مشهورترين رمان قرن بيستم حراج مى شود. به گزارش مهر به نقل از PNA، نخستين نسخه چاپ شده از اين اثر مشهور جيمز جويس نويسنده ايرلندى در حراج كريستى به مزايده گذاشته مى شود. حراج كريستى اعلام كرد: اين كتاب روز ۴ دسامبر امسال (۱۳ آذر) در نيويورك در يك مزايده به فروش مى رود. كارشناسان پيش بينى  كرده اند نخستين نسخه چاپ شده از رمان جويس دست كم ۳۰۰ هزار دلار فروخته شود. اين اثر ادبى كه از آن با عنوان مشهورترين رمان قرن بيستم ياد مى شود در فاصله سالهاى ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ به صورت پانويس در يك روزنامه منتشر مى شد و براى نخستين بار در سال ۱۹۲۲ بود كه توسط بنگاه انتشاراتى «شكسپير» در قالب يك كتاب چاپ شد و بعد از آن در سال  ۱۹۳۲ در هامبورگ، ۱۹۳۴ در نيويورك و ۱۹۳۶ در لندن مننتشر شد. جيمز جويس نويسنده نامدار ايرلندى اوليس را در فاصله سال هاى ۱۹۱۴ تا ۱۹۲۱ نوشت و تاثير زيادى بر ادبيات مدرن جهان گذاشت و از جمله مشهورترين چهره هاى تاثيرپذير از جويس و اوليس او مى توان به مارسل پروست اشاره كرد.
كمك « پائولو كوئليو» به سازمان ملل
پائولو كوئليو نويسنده سرشناس برزيلى به كمك سازمان ملل متحد مى شتابد تا در طرحى كه از سوى اين سازمان براى مقابله با خشونت عليه زنان شكل گرفته، همكارى كند. به گزارش خبرگزارى كتاب به نقل از UN نيوز، بان كى مون، دبيركل سازمان ملل متحد در دهمين سال برگزارى روز محو خشونت عليه زنان، با معرفى طرحى براى تلاش در اين زمينه از چند چهره شاخص جهانى دعوت كرد تا با پيوستن به اين طرح براى تشويق مردان جهان براى مقابله با خشونت عليه زنان تلاش كنند. برمبناى طرح «اتحاد براى مبارزه با خشونت عليه زنان» كه از سال پيش شروع به كار كرده هر مرد مى تواند با آگاه ساختن ديگران به مبارزه با خشونت جهانى عليه زنان برخيزد. در طرح امسال كه با همكارى «يونيفم» و با صرف بودجه اى ۵/۱۰ ميليون دلارى در ۱۳ كشور يا قلمروى خاص جغرافيايى صورت مى گيرد، گروهى با عنوان «شبكه رهبران مرد» متشكل از ۱۴ چهره سرشناس به فعاليت مى پردازند. پائولو كوئليو نيز به دليل حمايت بى دريغ خود از حقوق زنان در خلال آثارش به عنوان يكى از اين ۱۴چهره شاخص انتخاب شده است. نويسنده ۶۲ ساله برزيلى در آخرين اثر خود به نقد زيبايى هاى فريبنده در دنياى مد و سينما رفته و خشونت عليه زنان را در كتاب «برنده تنهاست» تصوير كرده است.
فرهنگستان هنر و سومين همايش سينما و معمارى
آيينه هنر: سومين همايش «سينما و معمارى» ۸ و ۹ اسفند سال جارى در فرهنگستان هنر برگزار مى شود. به منظور گسترش برنامه هاى علمى و پژوهشى در جامعه هنرى ايران و پرداختن به مباحث بين رشته اى هنر، سومين همايش «سينما و معمارى» طى روزهاى ۸ و ۹ اسفند سالجارى در محل ساختمان مركزى فرهنگستان هنر برگزار خواهد شد. در اين همايش دو روزه پژوهشگران، هنرمندان سينما و استادان دانشگاه پيرامون محورهايى چون تشابه مفهومى به لحاظ تعاريف ، كاركردها، تكوين ايده ها، نقش سينما در ثبت خانه هاى تاريخى و تثبيت و تقويت خاطره هاى جمعى، بررسى مفهوم و شكل خانه در آثار سينمايى ايران و جهان، تحولات متاثر از سينما در مفهوم و طراحى معمارى خانه هاى معاصر، نقش طراحى صحنه (ميدانى يا ديجيتالى) بازآفرينى خلاقانه خانه در فيلم هاى سينمايى، تفاوت هاى طراحى و اجرا به لحاظ مقياس، مصالح، ماندگارى و غيره به ارائه مقاله و ايراد سخنرانى خواهند پرداخت. نمايش فيلم هايى در حوزه سينما و معمارى و برگزارى نمايشگاهى از ماكت دكور برخى فيلم ها و همچنين فضاهاى فرهنگى و هنرى از ديگر برنامه هاى همايش خواهد بود. علاقه مندان جهت حضور در اين همايش مى توانند چكيده مقالات خود را تا ۱۵ آذر به دبيرخانه همايش به نشانى خيابان ولى عصر، خيابان شهيد فلاحى (زعفرانيه ) نرسيده به فيروزكوه، شماره ۴۷ ارسال كنند.
قدرت نمايى گروه كر دفتر موسيقى با اجراى قطعات فولكلور و كلاسيك
كنسرت گروه كر دفتر موسيقى به رهبرى رازميك اوحانيان ۱۹ و ۲۰ آذرماه ساعت ۱۸ در سالن رودكى برگزار مى شود. رهبر گروه كر دفتر موسيقى با اعلام اين خبر در خصوص جزئيات اين كنسرت به مهر گفت: «به دنبال استقبالى كه سال گذشته از اجراى قطعات فولكلور ايران توسط گروه كر دفتر موسيقى در جشنواره موسيقى فجر شد، در نخستين اجراى سالانه خودمان گلچينى از ۱۳ قطعه فولكلور از مناطق مختلف ايران مانند كرد، گيلكى، ممسنى فارس كه براى اركستر زهى و پيانو تنظيم شده است رااجرامى كنيم.» وى در ادامه افزود: «اين اجرا در سه بخش انجام مى شود، در قسمت اول ۱۳ قطعه گلچين شده اجرا مى شود و در ادامه سه قطعه فولك ارمنى از پروفسور آقاجانيان،آلفرد مارگوريان و گوبيك گريگوريان نيز به روى صحنه مى رود؛قسمت سوم اين كنسرت به اجراى قطعه جمعه بازار كه يك موسيقى محلى شمال ايران است با تنظيمى از خودم بر روى شعرى از آقاى سرتيپ پور اجرا مى شود؛خواننده سلو اين قطعه شاهرخ شيردوست است.» رازميك اوحانيان همچنين خاطرنشان كرد: «پس از اجراى قطعه جمعه بازار به منظور نشان دادن توانايى گروه در اجرا، ۵ قطعه از آهنگسازانى چون هندل، تلمان و وردى به روى صحنه مى رود؛ پايان بخش اين كنسرت اجراى قطعه ايران ساخته لوريس چكناواريان است.»
حسن معجونى و اجراى يك نمايش عروسكى
حسن معجونى نمايش عروسكى «آسانسور» را روز ۱۳ آذر ماه در تالار «هنر» به صحنه مى برد. اين نمايش كه نوشته مهدى كوشكى است، در بخش اساتيد اين دوره از جشنواره تئاتر عروسكى دانشجويان اجرا مى شود. اين نمايش در قياس با نمايش عروسكى قبلى معجونى «پدر عزيزم» با ساختارى ساده تر به صحنه مى رود و عروسك هاى آن به شيوه هاى گوناگون و در اندازه هاى مختلف ساخته شده اند كه البته بيشتر عروسك ها، باتومى هستند. حسن معجونى درباره اجراى ديگر نمايشش «پدر عزيزم» به ايسنا گفت: «هنوز تكليف اجراى اين نمايش معلوم نيست و شايد به جاى اين نمايش يكى از نمايش هاى پروژه مونولوگ گروه «ليو» را اجرا كنيم كه در اين زمينه هم بايد با مجموعه تئاتر شهر به توافق برسيم و در صورت توافق، اين نمايش در كارگاه نمايش تئاتر شهر به صحنه خواهد رفت.»
پايان نگارش «هميشه مادر» على اشرف درويشيان
على اشرف درويشيان اين روزها همچنان روى جلد بيستم «فرهنگ افسانه هاى مردم ايران» كار مى كند و به ويرايش نهايى رمان «هميشه مادر» و نگارش رمانى كه چندى پيش آن را شروع كرده، مشغول است. از سوى ديگر، اين داستان نويس پيشكسوت كه چندى پيش، نوشتن رمانى را كه موضوعى اجتماعى و عاشقانه دارد، آغاز كرده بود، همچنان روى اين رمان كار مى كند؛ اما به گفته همسرش، نمى تواند براى مدت طولانى پشت ميز بنشيند و به اين دليل، كارها قدرى با كندى پيش مى روند. درويشيان به همراه رضا خندان مهابادى مشغول ويرايش و بازنگرى جلد بيستم «فرهنگ افسانه هاى مردم ايران» است. اين فرهنگ، دايره المعارفى الفبايى است از افسانه هاى سراسر ايران، كه حاصل تلاشى ۲۲ساله  است.