كارشناسان يونسكو تيرماه به ديدار بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى آمدند و به اين ترتيب آخرين بازديد ها از وضعيت اين بقعه براى ثبت در فهرست ميراث جهانى انجام گرفته است. همه مدارك ارسال شده و آنچه باقى مانده نيز تا اول فوريه (۱۲ بهمن) ارسال مى شود. كارشناسان سازمان ميراث فرهنگى از اطمينان خاطر ثبت اين اثر در فهرست ميراث جهانى مى گويند. بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى را به عنوان يكى از نفيس ترين آثار معمارى ايران مى شناسند. گفته مى شود كه اين بقعه نماد گسترش فرهنگ شيعه و اهميت بخشيدن به آن است. بقعه شيخ صفى به نام عارف نامدار شيخ صفى الدين اردبيل جد سلاطين صفويه، به دست فرزند وى صدرالدين موسى بنا شد. پس از شروع حكومت صفويه، به سبب ارادت شاهان صفوى به جد خود، واحدهاى مختلفى به اين مجموعه اضافه شد. بويژه در عهد شاه عباس اول و از آنجا كه وى ارادت فراوانى به شيخ صفى الدين داشت و بسيار به زيارت مقبره وى مى رفت، براى تكميل و تزيين اين اثر، كارهاى فراوانى صورت گرفت. پيش از اين ساخت و سازهايى در كنار اين بقعه انجام گرفته بود كه از سال ۱۳۸۳ و با كانديد شدن اين اثر در فهرست ميراث جهانى، كنترل ساخت و سازها و در نهايت تخريب آنچه كه ساخته شده بود انجاميد. بهروز ندايى، سرپرست سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان اردبيل دراين باره به CHN مى گويد: ديگر بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى مشكل حريم ندارد. تمام حرايم آن آزادسازى شده و ساخت و ساز در محدوده اين اثر نفيس به شدت كنترل مى شود. پيش از اين ساخت و سازهايى توسط هيات امناى بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى انجام گرفته بود كه اين تخلف پس از پيگيرى هاى قضايى متوقف و ساخت و سازها نيز برداشته شد. طبق قوانين مصوب، حداكثر ارتفاع مجاز در احداث گنبد در حريم امامزاده صالح اردبيل ۵/۷ متر است؛ در حالى كه ارتفاع گنبدى كه در حال احداث بود بالغ بر ۱۷ متر است كه حدود ۱۰ متر ارتفاع غيرمجاز داشت. به علاوه احداث اين گنبد و تغييرات ايجاد شده، به تخريب بخشى از بناى قبلى اين امامزاده نيز كه خود اثرى تاريخى است، منجر شده بود. ندايى همچنين گفت: پرونده مجموعه شيخ صفى ۲۵ بهمن سال ۸۷ به يونسكو ارسال شد و كارشناسان مركز ميراث جهانى در تيرماه از مجموعه بازديد شد. به نظر مى رسد اين آخرين بازديد نمايندگان يونسكو از بقعه باشد. اين پرونده شامل اسناد و مدارك بازسازى و مرمت بقعه شيخ صفى از دوران هاى گذشته تا دوران معاصر و نيز مدارك مربوط به توسعه حريم بقعه بوده كه پس از جمع آورى و ترجمه ارسال شده است. در سال ۱۳۸۶ دروازه اصلى مجموعه تاريخى بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى از يادگارى هاى دوران صفويه بوده كه در جريان خيابان كشى ۵۵ سال پيش توسط شهردارى وقت اردبيل ويران و بر روى ويرانه هاى آن ميدان و خيابان احداث شده بود كه در طرح ساماندهى حريم بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى و حدف خيابان و ميدان كنونى، شالوده دروازه از دل خاك بيرون و مرمت شد. ندايى درباره آزادسازى هايى كه اكنون در محوطه انجام مى شود گفت: اين آزادسازى ها متعلق به خود سازمان ميراث فرهنگى است و اكنون اين بخش ها براى ساماندهى آزادسازى مى شوند و هيچ ارتباطى با حريم بقعه ندارد. ندايى همچنين در ادامه از ثبت قطعى بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى ياد كرد و گفت: اين اثر نفيس به طور حتم در فهرست ميراث جهانى به ثبت مى رسد. اين بقعه حاوى ده ها اثر بديع در مضامين مختلف رشته هاى هنرى است كه از آن جمله مى توان به عالى ترين نوع كاشى كارى معرق و مقرنس و گچ برى كتيبه هاى زيبا و نفيس و خط خطاطان بزرگ دوره صفوى (مير عماد، مير
قوام الدين، محمد اسماعيل و...) منبتهاى ارزنده، نقره كارى، تذهيب و طلاكارى، نقاشى و تنگ برى و غيره اشاره كرد. اين اثر از ساختار معمارى فخيمى برخوردار است كه گرد هم آمدن فضايل هنرى نامبرده، آن را در مجموعه هاى تاريخى ايران شاخص و متمايز كرده است. در سمت چپ سرسراى ورودى، مسجد جنت سرا قرار گرفته. جنت سرا به صورت فضاى هشت ضلعى طراحى شده و فاقد محراب است. چنين به نظر مى رسد كه فضاى جنت سرا بيشتر براى انجام مراسم صوفيانه و گرفتن مجالس سماع عارفانه بوده و سنگ ميدان يا «ميدان داشى» آن هنوز در مجموعه بقعه شيخ صفى الدين موجود است.قنديل خانه، چينى خانه از ديگر بخش هاى اين بقعه است.به نقل از كتاب «صريح الملك»، بخش هاى مختلف بقعه شيخ صفى الدين اردبيلى عبارتند از: حرم و دارالحفاظ مقبره شاهزادگان در جانب شرقى دارالحفاظ ايوان بزرگ رو به قبله دارالحديث كه از آثار دوران شاه اسماعيل اول بوده و در دو جانب غربى و شرقى آن مقبره هاى مسقفى از اولاد و مشايخ صوفيه قرار داشته است، چله خانه هاى قديم و جديد و محل جلوس شيخ صفى الدين بوده است، مقبره مادر شاه طهماسب، مقصوره اى در برابر ايوان دارالحديث، محوطه شهيدگاه در شمال گنبد دارالحديث، محل جلوس شيخ صدرالدين موسى، حجره ها كه از چهل عدد بيشتر بوده، صفه مزارهاى برخى از اميران و سران خاندان صفوى، نانوا خانه يا آشپزخانه، آشپزخانه و ديگ خانه و حجره هاى متعلق به آن، حجره رو به مزار شيخ صفى الدين كه آرامگاه مشايخ صوفيه بوده است، شربت خانه در كنار چشمه آبى مشتمل بر حوض و محل پختن حلواها و شيرنى ها، خونچه خانه و انبار با حجره هاى فوقانى و تحتانى، دفترخانه شامل دهليز و خانه و محوطه اى ميان شربت خانه، خونچه خانه، نقاره خانه كه زير سقف آن سقاخانه بوده و در پشت آن حمام و برخى خانه هاى متعلقه قرار دارد، هيمه خانه و زمينى در اطراف آن، فضاى بيرون در آستانه كه در مقابل آن كوچه و دكانها قرار داشت.
كاوشگران ، بار سفر به ميناب بستند
انجام كاوش باستان شناسى در شهرستان ميناب استان هرمزگان در دستور كار سازمان ميراث فرهنگى استان قرار گرفته است. معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان هرمزگان با بيان مطلب فوق به chtn گفت: ادامه عمليات كاوش باستان شناسى در روستاى نخل ابراهيمى يكى از اين برنامه هاى در دستور كار سازمان است. عباس نوروزى افزود:عمليات كاوش باستان شناسى در اين روستاى تاريخى از سال ۸۶ آغاز كه تاكنون دو فصل مورد كاوش قرار گرفته است و درصدد انجام سومين فصل در سال جارى هستيم. وى خاطرنشان كرد:طى كاوش هاى انجام شده در گذشته دژ تاريخى متعلق به دوره اشكانى شناسايى و كشف شد كه بزرگترين قلعه كشور در دوره اشكانى است. به گفته نوروزى، طى عمليات بررسى و شناسايى آثار تاريخى شهرستان ميناب كه در سال ۸۴ انجام شده بود،اين قلعه شناسايى شد،اما مشخص نبود كه متعلق به چه دوره اى بوده و تا چه حد داراى ارزش و اهميت است.
گردشگرى مكزيك، اميدوار به آينده
وزير گردشگرى مكزيك به رغم كاهش يك و نيم ميليارد دلارى درآمد گردشگرى اين كشور، آينده اميدواركننده اى را براى سال جديد پيش بينى كرد. رودولفو اليزوندو، گفت: اگرچه با بروز و شيوع مشكلاتى همچون، آنفلوانزاى خوكى، بحران اقتصادى، قاچاق مواد مخدر و موارد ديگر سال سختى را گذرانديم، اما با توجه به ريزش كم ورود گردشگر در فصل پاييز، اميداورى هايى را براى بهبود صنعت گردشگرى در سال آينده پيش بينى مى كنيم. وى با اشاره به كم شدن ركود درآمد گردشگرى فصل پاييز اين كشور در مقايسه با بحران هاى دو يا چهار ميلياردى اوايل سال خاطرنشان كرد: در فاصله ماه هاى ژانويه تا اكتبر درآمد اين بخش تنها كمى بيشتر از ۹ ميليارد دلار شد كه در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۷ درصد كاهش داشته است. اليزوندو پيش بينى كرد، درصورت بهبود وضعيت كنونى، درآمد اين كشور به سطح ۱۳ ميليارد دلارى پيش بينى هاى امسال افزايش يابد. به گزارش ميراث آريا، صنعت گردشگرى، پس از صادرات نفت، سرمايه گذارى مستقيم خارجى و سرمايه هاى شناور، چهارمين منبع مهم اقتصادى مكزيك بوده و از اينرو اين كشور را به يكى از ۱۰ مقصد نخست گردشگرى جهان تبديل كرده است.
مرمت سه بناى تاريخى كرج
مرمت سه بناى تاريخى حمام مصباح، امامزاده زيد و رحمان (سه گنبدان) و مرحله دوم مرمت پل شاه عباسى كرج آغاز شد. به گزارش روابط عمومى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى؛ رئيس اداره ميراث فرهنگى شهرستان كرج با بيان اين مطلب افزود:هم اكنون فعاليت كارگاه هاى مرمت حمام قاجارى مصباح در محله مصباح و امامزاده زيد و رحمان (سه گنبدان) متعلق به قرون ۸ و ۹ هجرى واقع در بخش رحمانيه (پلنگ آباد) آغاز شده است. رحمان مخاطب با اشاره به آغاز مرحله دوم مرمت پل شاه عباسى گفت: در مرحله اول استحكام بخشى و مرمت قسمتى از طاق چشمه شرقى پل، زيرسازى روكش پل و سنگ فرش روگذر پل با قلوه سنگ هاى نتراشيده رودخانه اى و پله گذارى در دو ضلع غربى و شرقى پل براى تردد و بازديد گردشگران بر اساس طرح مصوب مرمت پل به پايان رسيد. خاطرنشان مى شود؛ پل صفوى شاه عباسى در كنار پل حصار و نزديك ميدان كرج قرار گرفته است.
كاوش باستان شناسى در چهارطاق ساسانى ميله گه
فصل اول كاوش باستان شناختى چهارتاق معروف به ميله گه وافع در اسلام آباد غرب، استان كرمانشاه در حال انجام است. به گزارش روابط عمومى پژوهشكده باستان شناسى؛ سرپرست هيأت فصل اول كاوش باستان شناختى چهارتاق با بيان اين مطلب افزود: اين پروژه از تاريخ بيستم آبان ماه سال جارى آغاز شده است. يوسف مرادى وى در ادامه توضيح داد: اين آتشكده از چهار جرز مكعب مستطيل شكل و با مصالح لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته شده است. به گفته وى؛ داخل آتشكده سكوى T شكل ساخته شده كه روى آن احتمالاً پايه هاى آتشدان گچى قرار داشته است. وى با اشاره به اينكه جعبه هاى گچى در كنار چهارتاق، مطالعه معمارى مذهبى دوره ساسانى به ويژه پرستش آتشكده ها را وارد ديدگاه جديدى مى كند بيان داشت: البته تركيب آتشكده كاملاً شبيه به آتشكده شيان در اسلام آباد با فاصله حدود ۶۰ كيلومتر از اين آتشكده و سراب مورت در گيلان غرب است كه نشانگر همگونى مذهبى آنهاست. سرپرست هيأت فصل اول كاوش باستان شناختى چهارتاق در پايان گفت: سفال هاى يافت شده در آتشكده ميله گه همگى متعلق به اواخر دوره ساسانى است و حفاظت و ساماندهى و مرمت آتشكده همزمان اجرا خواهد شد.
۱۰۰۰ قبرستان باستانى در يونان
كارگران راه سازى به صورت تصادفى موفق به كشف نزديك به ۱۰۰۰ قبرستان باستانى در شهر تسالونيكى در يونان شدند. اشيا زينتى و قيمتى همچون جواهرآلات، آثار هنرى و سكه در اين منطقه باستانى پيدا شد. علاوه بر اين قبرها، كارگران در نزديكى يك ايستگاه راه آهن حدود ۹۴ گور پيدا كردند كه نمونه هاى ساده اى از تابوت هاى چوبى متعلق به يك آرامگاه خانواده اى بوده است. به گزارش CHTN، شهر تسالونيكى در سال ۳۱۵ قبل از ميلاد مسيح ساخته شد و تمدنى شكوفا در دوره امپراتورى رم و بيزانس داشت. اكثر قبرهاى پيدا شده در اين شهر متعلق به قرن اول قبل از ميلاد تا قرن پنجم بعد از ميلاد است.
يافته هاى جديد از مردمان عصر برنز
كاوش هاى اخير باستان شناسان اسكاتلندى نشان داد كه ساكنان اوليه اين سرزمين روى قبور مردگان خويش شاخه هاى گل مى گذاشتند. كارشناسان معتقدند، كشف يك دسته گل كوهى در قبرى متعلق به عصر برنز در منطقه فروتويت اسكاتلند، نشانى از اولين نمونه هاى مراسم گل گذارى روى قبرهاى مردگان بوده است. كنت بروفى، از مركز باستان شناسى دانشگاه گلاسكو گفت: اگرچه عرض اين گل ها تنها سه يا چهار ميليمتر است اما مى توان آنها را به عنوان اولين نشانه هايى از مراسم گل گذارى روى قبرها توسط ساكنان عصر برنز اين منطقه برشمرد. باستان شناسان با اشاره به خنجرى برنزى مزين شده به دسته اى طلايى درون قبر دريافتند، اين گل ها متعلق به قبر يكى از اشراف زادگان يا يكى ازصاحب منصبان منطقه بوده است. بروفى خاطر نشان كرد: معمولاً باستان شناسان در چنين مناطقى به دنبال اشيا فلزى مى گردند، اما يافتن نمونه هايى اين چنين در نوع خود نادر و كمياب بوده و اين تفكر را در ذهن باستان شناسان به وجود مى آورد كه آنها با يافته هايى انتزاعى مواجه نبوده و هرآنچه مى بينند، با واقعيت هماهنگى كامل دارد. به گزارش ميراث آريا، بنابر اطلاعات تاريخى، شهر فورتويوت اسكاتلند يكى از مراكز مهم حكومتى عصر برنز بوده و نقشى اساسى در يكى كردن سرزمين هايى داشته است كه بعدها قلمرو متحد اسكاتلند را شامل شدند.
كشف آخرين قبر رومى هادر بوداپست
باستان شناسان موفق به كشف قبرى متعلق به آخرين دوره حكومت رومى ها در نواحى شمال غربى بوداپست مجارستان شدند. باستان شناسان با تاريخ نگارى شانه اى استخوانى در اين قبر، آن را متعلق به قرن چهارم ميلادى دانستند. به گفته محققان، اين شانه كه شباهت زيادى به اشيا قبايل بربر مناطق شرقى مجارستان داشت از سه قسمت تشكيل شده و به وسيله نگهدارنده هايى آهنى به يكديگر متصل شده بود. باستان شناسان اعلام كردند، اين گونه وسايل بهداشتى تنها در منطقه پانونيا- محل كشف امروزى اين قبر ۱۶۰۰ ساله- و در اواخر دوره امپراتورى روم در مجارستان مورد استفاده قرار مى گرفتند. گفتنى است منطقه پانونيا، كه زمانى منطقه اصلى سكونت رومى ها به شمار مى رفته پس از خروج اين امپراتورى به شهرى متروكه در نيمه اول قرن پنجم ميلادى تبديل شد.