طرح مطالعاتى مرمت اثر تاريخى مجسمه شاپور ساسانى به صورت مشترك توسط كارشناسان سازمان ميراث فرهنگى استان فارس و مرمتكاران سنگ پايگاه پژوهشى پارسه پاسارگاد آغاز مى شود. به گزارش روابط عمومى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان فارس؛ در بازديدى كه توسط اين گروه فنى از مجسمه شاپور صورت گرفت مستندات مطالعات مقدماتى مانند عكس، فيلم و بررسى جزء به جزء پيكره شاپور تهيه شد تا در صورت تأمين اعتبار لازم و تأييد طرح و پروژه توسط كميته فنى سازمان ميراث فرهنگى كشور، عمليات اجرايى مرمت اين شاهكار پيكر تراشى ايران باستان آغاز شود. مجسمه شاپور ساسانى در فاصله ۶ كيلومترى شهر بيشاپور كازرون و با گذر از كنار نقش برجسته هاى تنگ چوگان در ارتفاعات صعب العبور نزديك تنگ چوگان و در دهانه يك غار طبيعى موسوم به غار شاپور قرار دارد كه جو رطوبت و نوع سنگ هاى غار باعث ريزش آب داراى املاح از سقف غار به كف شده است كه اين امر موجب تشكيل استالاگتيت و استالاگميت و در نتيجه شكل گيرى يك ستون قطور آهكى در دهانه غار شده است. هنرمند ساسانى با مشاهده اين ستون آن را براى نمايش هنر خود مناسب ديده و اين مجسمه راكه در نوع خود بزرگترين مجسمه دوران تاريخى ايران است به بهترين نحو ممكن حجارى كرده است. ارتفاع اين مجسمه بيش از ۷ متر و عرض شانه هاى آن به ۲ متر مى رسد، گوى بالاى تاج در سقف حجارى شده و سر و گردن مجسمه در كمال استوارى ساخته شده و تاج اختصاصى شاپور را بر سر دارد. حالت چهره شاپور بيانگر آرامش، اراده محكم، دليرى و شجاعت و نگاه خود را به يك نقطه نامعلوم دوخته است. يك دست خود را بر قبضه شمشير و دست ديگر را به كمر زده است و بدين وسيله اقتدار خود را بيان مى دارد. در اين مجسمه، شاه لباسى ظريف با چين هاى متعددى كه تا روى شلوار ادامه پيدا مى كند بر تن دارد و كمربندى دور كمر را پوشش داده است. چهره داراى ريش به همراه سبيل است و موها از دو طرف صورت بيرون ريخته و موها و ريش داراى حلقه هاى متعددى هستند. ريش در انتهاى چانه از يك حلقه عبور مى كند و گردبندى از مرواريد درشت گردن را زينت مى بخشد و تاج داراى كنگره هاى متعددى است كه از پشت آن روبان هايى تا اواسط كمر آويزان شده است. در گذشته اين مجسمه بر اثر عوامل طبيعى (احتمالاً زلزله) از جاى اصلى خود فرو افتاده و بخش هايى از آن شكسته و از بين رفته است. ارتش در سال ۱۳۳۶ اين مجسمه را بر پا و به وسيله بتون مسلح در جاى خود نصب كرد كه اين امر هر چند به حالت كلى مجسمه لطمه زد ولى آن را از تخريب بيشتر در اثر افتادگى بر روى زمين حفظ كرد و كتيبه اى به ياد بود اين اقدام بر روى ديوار غار شاپور ايجاد شد. در همان زمان بخش هايى از بدنه غار تراشيده و آماده سازى شده بود كه هيچ وقت عملياتى نشد. شناخت بيشتر اين غار نيازمند مطالعات باستان شناسى دقيق است. دسترسى به قسمت هاى داخلى غار به دليل تاريكى، وجود دهليزها و دالانها، پرتگاهها و حوضچه هاى آب بدون استفاده از تجهيزات مناسب امكان پذير نيست.
مردان نمكى به پارچه هاى هخامنشى خود رسيدند
مسئول گروه حفاظت و مرمت بافته ها در پژوهشكده حفاظت آثار و اشياى تاريخى فرهنگى از مرمت،حفاظت و آسيب شناسى۳۳ قطعه از پارچه هاى همراه مردان نمكى سه و چهار در معدن نمك زنجان خبر داد. شهرزاد امين شيرازى نژاد در گفت وگو با ميراث آرياchtn، ضمن بيان اين مطلب افزود: به كوشش پنج نفر از كارشناسان مرمت با گرايش حفاظت بافت در طول شش ماه كار حفاظت ۳۳ قطعه از پارچه هاى همراه مردان نمكى سه و چهار در معدن نمك زنجان در قالب ۲۲ قاب آماده شد. وى با اشاره به انجام كارهاى اجرايى و مطالعات فنى در زمينه بافت، شناسايى الياف و بررسى نيازهاى حفاظتى ومرمتى اين قطعات اظهار داشت:براساس ويژگى هاى هرقطعه در دو روز نخست هفته پژوهش تصميم به نمايش اين آثار گرفتيم. وى با بيان اين كه نمونه ها براساس تنوع بافت بسيار پيچيده اى دارند تصريح كرد: با توجه به تنوع و پيچيدگى بافت، متخصصان احتمال مى دهند اين قطعات مربوط به دوره هخامنشى و ساسانى باشد. اين كارشناس ارشد حفاظت و مرمت اشياى تاريخى به استفاده از مو به عنوان نخ تزئينى و نيز تنوع رنگى بالا در اين پارچه ها اشاره كرد و گفت: تنوع رنگ و بافت در اين قطعات نشان مى دهد كه اين قطعات بافته هاى بوده اند كه در زندگى روزمره استفاده مى شدند. امين شيرازى نژاد با اشاره به اين كه الياف اين پارچه ها بيشترازجنس پشمى، پنبه، نخ دوخت و در موارد محدود از مو تشكيل شده است اظهار داشت:به باور كارشناسان اين پارچه ها داراى استحكام فيزيكى بسيار خوبى هستند. خاطرنشان مى شود؛ اين پارچه ها پس از دو روز نمايش عمومى در هفته پژوهش به موزه ذوالفقارى زنجان منتقل شده و در كنار مجموعه مردان نمكى قرار گرفتند. اين پارچه ها يكى از آثار مهم و منحصر بفرد متعلق به دوره هاى هخامنشى و پارتى-ساسانى هستند كه در سال ۱۳۸۳ به همراه مردان نمكى سه و چهار در معدن نمك زنجان در حفارى هاى باستان شناسى كشف شدند. آثار ياد شده در قالب طرح پژوهشى و پايان نامه دانشجويى در مقطع كارشناسى ارشد از سال ۱۳۸۷ در گروه شناخت مواد و تكنولوژى پژوهشكده حفاظت آثار و اشيا مورد مطالعات علمى قرار گرفتند. نتيجه اين مطالعات، اطلاعات ارزشمندى در زمينه رنگرزى، ريسندگى، بافندگى و نقوش آنها و در ارتباط با فناورى نساجى دوره هاى تاريخى ياد شده در اختيار متخصصان قرار داد.علاوه بر اين در زمينه آسيب شناسى اين آثار و نحوه حفاظت و نمايش آنها نيز مطالعات گسترده اى صورت گرفت كه الگوى موفقى براى ساير آثار مشابه خواهد بود.
نمايش گليم نقش برجسته ايلام در بوشهر
هنرمندان و صنعتگران صنايع دستى استان ايلام در نمايشگاه سراسرى صنايع دستى استان بوشهر شركت مى كنند.رئيس سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان ايلام با بيان مطلب فوق گفت: سه نفر از هنرمندان استان براى شركت در اين نمايشگاه به استان بوشهر اعزام مى شوند. مسعود اسكندرى با اشاره به اينكه در اين نمايشگاه سه غرفه به هنرمندان استان اختصاص يافته است،گفت: هنرمندان ايلامى در غرفه هاى اختصاص يافته به استان صنايع دستى همچون گليم نقش برجسته،گليم ساده و سفال و سراميك را به نمايش خواهند گذاشت. وى خاطرنشان كرد:در صدد توليد زنده رشته گليم نقش برجسته از جمله هنرهاى سنتى و اصيل استان ايلام در نمايشگاه سراسرى صنايع دستى بوشهر هستيم تا يكى از زيبايى هاى هنر ايلام را در معرض ديد بازديدكنندگان و علاقه مندان اين نمايشگاه قرار دهيم. به گزارش chtn، نمايشگاه سراسرى صنايع دستى استان بوشهر از ۱۵ تا ۱۹ دى ماه در محل دائمى نمايشگاه هاى بين المللى استان بوشهر با حضور هنرمندان صنايع دستى سراسر كشور برپا است.
كشف سازه هاى معمارى در تپه هاى اقمارى شهر سوخته
مدير گروه باستان شناسى دانشگاه سيستان و بلوچستان گفت: در كاوش يكى از تپه هاى اقمارى شهر سوخته، سازه هاى معمارى مختلف و تعداد زيادى گونه گياهى به دست آمدند. داود صارمى در گفت وگو با ايسنا، بيان كرد: كاوش تپه صادق كه يكى از تپه هاى اقمارى شهر سوخته است، به عنوان يك كار آموزشى توسط دانشگاه سيستان و بلوچستان تقريبا به پايان رسيده است. در اين مدت، اين تپه لايه نگارى و تعيين حريم شد و سه گمانه در آن باز شدند. وى اظهار داشت: با توجه به شواهد به دست آمده، اين محوطه دوره هاى حدود ۲۸۰۰ تا ۲۲۰۰ سال پيش از ميلاد را دربر دارد. در واقع، يك دوره ۶۰۰ تا ۷۰۰ ساله استقرار در اين منطقه وجود داشته است. وى با اشاره به اين كه اين محوطه حدود سه هزار مترمربع است، گفت: آنچه در اين محوطه به دست آمده، شامل سر پيكان، تيغه هاى سنگى و پيكرك هاى گاو بوده است. همچنين گونه هاى گياهان مختلف و نمونه هاى زيادى از دانه هاى انگور يافت شده اند. وى درباره سازه هاى معمارى كشف شده توضيح داد: سازه هاى معمارى موجود براساس مصالح خشت خام و چينه هستند و بيش تر شامل بخش هاى مسكونى مى شوند. البته در يكى از گمانه ها، يك كوره سفال گرى پيدا شد. صارمى با بيان اين كه اين محوطه در حدود ۲۵ كيلومترى شهر سوخته قرار دارد، افزود: با توجه به آنچه از اين محوطه به دست آمده است، سال آينده، كار باستان شناسى در اين محل ادامه مى يابد.
بهره بردارى از مرحله نخست كمپ هامون در نوروز
مدير سياحتى سازمان منطقه آزاد قشم از بهره بردارى مرحله نخست كمپ دائمى هامون براى تعطيلات نوروز امسال خبر داد. محمدرضا قاسمى نژاد در گفت وگو با ايسنا، اظهار كرد: اين كمپ امكانات رفاهى و بهداشتى دارد و فقط براى ساخت ديوار و جدول آن، ۵۰۰ميليون تومان هزينه شده است. اين كمپ براى نوروز امسال آماده است. بر اين اساس، مشكل اقامتى مسافرانى كه معمولا با وسايل شخصى خود به اين منطقه سفر مى كنند و تمايل دارند، از چادر مسافرتى استفاده كنند، رفع مى شود. وى با اشاره به دسترسى آسان اين كمپ به جاذبه هاى گردشگرى جزيره قشم، بيان كرد: اين كمپ در كنار حوضچه هامون، جنگل هاى دست كاشت حرا و دريا قرار دارد و با توجه به امكانات بهداشتى و خدماتى داخل كمپ، سفر بيش تر گردشگران به اين منطقه آسان مى شود. قاسمى نژاد با بيان اين كه طرح اين كمپينگ، ۴۰ميليون تومان هزينه داشته است، افزود: مرحله نخست اين طرح براى نوروز آماده مى شود و مرحله دوم آن، سال آينده به بهره بردارى مى رسد.
نمايش گذشته باستانى عراق در موزه پنسيلوانيا
موزه مردم شناسى و باستان شناسى دانشگاه پنسيلوانيا، آثار به دست آمده در شهر اورعراق توسط لئونارد وولى، باستان شناس مشهور آمريكايى را به نمايش گذاشت. اين نمايشگاه كه « گذشته باستانى عراق» نام دارد، مجموعه آثارى را با قدمت نزديك به ۴۵۰۰ سال را به نمايش مى گذارد كه در دهه هاى ۲۰ و ۳۰ ميلادى به دست لئونارد وولى در قبرستان سلطنتى شهر اور در جنوب عراق كشف شده بودند. آثارى همچون سرديس طلايى ملكه پوآبى، چنگ طلايى با سرى از جنس طلا و سنگ لاجوردى به شكل سر گاونر و جواهر آلات سلطنتى از جمله بخش هاى نمايشى اين موزه به شمار مى رود. ريچارد زتلر، يكى از مشاوران گردانندگان موزه پنسيلوانيا در بخش خاور نزديك گفت: اين اشيا علاوه بر افزايش آگاهى بازديد كنندگان اطلاعات زيادى از مهارت بالاى ساكنان اين منطقه و روش شناسى آنها در خلق چنين آثارى را در حدود ۴۵۰۰ سال پيش به نمايش مى گذارد. وى با اشاره به اينكه اين نمايشگاه بسيارى از فرضيات و خرافه گويى هاى وولى درمورد آثار به دست آمده را از بين مى برد افزود: متاسفانه عمق اين خرافه گويى ها تاحدى بود كه كاشف اين آثار نيز كه خود بيان كننده آنها بود، در مقابل واقعيات كور شده و تمام داستان ها را باور مى كرد. به گزارش ميراث آريا، وى خاطر نشان كرد: به عنوان مثال، وولى از كشف ۷۴ جسد در قبرهاى سلطنتى اور خبر داده بود كه همگى خدمتكار بوده و پس از مرگ ارباب خود با سم خود كشى كرده بودند، در حالى كه براساس عكس ها و تصاوير سى تى اسكن امروزى، ضربه هايى روى مهر ه هاى گردن ديده شد كه نشان از مرگ اين افراد توسط ابزارى همچون تبر بوده است. گفتنى است زمان برگزارى اين نمايشگاه مصادف با نمايش آثار به دست آمده از مقبره توت آنخ آمون است كه منجر به در حاشيه قرار گرفتن آن شده است.
لندن، درانتظار برپايى جشنواره يك ساله تمبر
موزه پست بريتانيا درصدد است با شروع سال نو جشنواره اى از نمايشگاه ها و رويدادهاى مرتبط با پست و تمبر را به مدت يك سال برگزار كند. اين رويداد كه جشنواره تمبرها: لندن ۲۰۱۰ نام دارد، از ماه ژانويه آغاز و بر نقش تاثيرگذار تمبرها به عنوان بخشى از ميراث ملت ها تمركز خواهد كرد. بخش هاى مختلفى در اين نمايشگاه ها ارائه خواهند شد كه از آن جمله مى توان به مجموعه هاى مرتبط با زندگى شاه جرج پنجم اشاره كرد كه در قالب نمايشگاهى با عنوان نامه امپرتورى برگزار خواهد شد. يكى ديگر از اولين رويدادهاى اين جشنواره مجموعه تمبرهاى يادبود از كشورهاى مختلف جهان است كه پست منسوخ نام داشته و چگونگى بزرگداشت از بين رفتن نظام بردارى در قالب تمبرهاى پستى را به نمايش مى گذارد. به گزارش chtn، به گفته مسئولان برگزار كننده جشنواره تمبرهاى موزه پست لندن، اين رويداد علاوه بر جذب علاقه مندان تمبر محل مناسبى براى علاقه مندان هنرو دوستداران زمين خواهد بود.
كشف يافته هاى جديد در كاخ باستانى پالنك
محققان مكزيكى موفق به كشف يافته هايى در كاخ باستانى پالنك شدند، كه نشان از پيچيده و پيشرفته بودن فناورى و سيستم آب رسانى ماياها در حدود ۱۲۰۰ سال پيش مى داده است. كاوش هاى جديد كه منجر به كشف لوله ها، مخازن آب و زهكشى هاى متعدد شده بود نشان داد كه ساكنان اين منطقه مهارت بالايى در مديريت آب داشته و از اينرو با ايجاد سازه هاى مختلف آب رسانى، اقدام به جهت دهى مسير آب براى جلوگيرى از تخريب زمين، رونق كشاورزى و تامين آب براى ساكنان اين كاخ مى كردند. محققان همچنين سازه هايى را شناساسى كردند كه به منظور ساخت مخازن آب در قسمت هاى زيرين كاخ مورد استفاده قرار مى گرفت و آب جارى را به سمت سرويس هاى بهداشتى هدايت مى كرد. كرك فرنچ، مسئول تيم باستان شناسى گفت: تا پيش از اين، محققان بر اين باور بودند كه ساكنان اين منطقه، تا قبل از ورود اسپانيايى ها از سيستم آب رسانى بهره نمى بردند، اما يافته هاى جديد نشان داد كه ماياها نزديك به ۱۰۰۰ سال پيش از ورود اروپايى ها از اين فناورى برخوردار بوده اند. وى افزود: استفاده از آب در موارد تفريحى نيز يكى ديگر از نكات قابل توجه اين اكتشاف است كه نشان مى دهد، ساكنان اين كاخ در زمان وفور آب هيچ زحمتى براى مديريت آن به خرج نداده و به صورت بى رويه از آن استفاده مى كردند. به گزارش chtn، محققان معتقدند، يافته هاى اخير دركنار لوله هاى سراميكى كه مخصوص هدايت جريان آب بوده است، نگرشى جديد را در شناخت مردم از قوم مايا به وجود آورده و مهارت آن ها را در مهندسى آب به اثبات مى رساند.