نسخه
PDF
شماره ۶۰۶۵ - ۱۷ دى ۱۳۸۸ - - ۷ ژانويه ۲۰۱۰ 
گردشگرى
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
كاشى كارى سنتى، هنر رو به فراموشى
004488.jpg
كاشى يكى از آسيب پذيرترين تزئينات معمارى سنتى ايران است. در گذشته تكنيك هايى براى كاشى كارى استفاده مى شد كه امروز فراموش شده و يا كمتر مورد استفاده قرار مى گيرد. در اين ميان مساجد و خانه هاى تاريخى زيادى در كشور هستند كه نياز به كاشى كارى به سبك سنتى دارند. هنر كاشى كارى يكى از كهن ترين هنرهاى ايران در معمارى است. كاشى كارى كه در ابتدا استفاده از گل پخته لعاب دار بوده در معمارى باستانى ايرانى مثل چغازبيل مربوط به دوره ايلام هم ديده مى شود. در پايان سده ششم پيش از ميلاد، در كاخ آپاداناى داريوش در شوش، آجرهاى لعاب دار بى همتايى در تزئينات كاخ به كار برده شدند كه سربازان گارد جاويدان و ساير نقوش رايج در دربار هخامنشى را در كمال ظرافت و زيبايى نشان مى دادند. امروز مرمت تزئينات كاشى كارى بيشتر به بناهاى اسلامى مربوط مى شود. البته تعداد اين بناها كم نيست و به همين علت هنر كاشى كارى هرروز بيشتر از قبل مورد نياز معماران سنتى و سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى قرار مى گيرد. براى نمونه مى توان به كاشى كارى گنبد فيروزه اى سلطانيه اشاره كرد كه سال گذشته به پايان رسيد. كاشى كارى در گنبدهاى تاريخى نياز به شناخت و تجربه لازم براى انجام اين كار دارد. شايد به جرات بتوان گفت كه كاشى هاى گنبد اولين نقطه آسيب پذير بناهاى تاريخى از جمله مساجد هستند. كاشى بيشتر از هرجاى ديگر بنا به گرما و سرماى محيط خود در تماس است و خيلى زود ترك برمى دارد و مى شكند. استاد على اصغر مرادى، معمارى سنتى دراين باره به CHN مى گويد: در زمان قديم چند عيارى طلا به كاشى اضافه مى كردند تا اين شكننده بودن كاشى را كمتر كنند. از سوى ديگر در گذشته روى ساخت كوره هاى سنتى و شيوه پخت كاشى  نيز نظارت داشتند و دستورالعمل هاى خاصى را براى انجام اين كار استفاده مى كردند.به گفته وى امروز بيشتر آن دستورالعمل ها يا انجام نمى شود و يا اين كه به كل فراموش شده است. معماران سنتى كار جديد مى خواهند خيلى راحت تر كارشان به اتمام برسد. اين در حالى است كه كار روى بناى تاريخى و معمارى سنتى، به وقت و صرف انرژى زيادى نياز دارد. وى مى افزايد: امروز سعى مى شود كه از كاشى هاى آماده براى كاشى كارى سنتى استفاده شود. اين درحالى است كه اين كاشى ها بسيار شكننده بوده و توان ايستادن روى گنبدهاى تاريخى را ندارند. صنعت كاشى سازى و كاشى كارى كه بيش از همه در تزئين معمارى سرزمين ايران، و به طوراخص بناهاى مذهبى به كار گرفته شده، همانند سفالگرى داراى ويژگى هاى خاصى است. اين هنر و صنعت از گذشته ى بسيار دور در نتيجه مهارت، ذوق و سليقه كاشى ساز در مقام شيئى تركيبى متجلى گرديده، بدين ترتيب كه هنرمند كاشى كار يا موزائيك ساز با كاربرد و تركيب رنگ هاى گوناگون و يا در كنار هم قرار دادن قطعات ريزى از سنگ هاى رنگين و بر طبق نقشه اى از قبل طرح گرديده، به اشكالى متفاوت و موزون از تزئينات بنا دست يافته است. طرح هاى ساده هندسى، خط منحنى، نيم دايره، مثلث، و خطوط متوازى كه خط عمودى ديگرى روى آنها رسم شده از تصاويرى هستند كه بر يافته هاى دوره هاى قديمى تر جاى دارند، كه به مرور نقش هاى متنوع هندسى، گل و برگ، گياه و حيوانات كه با الهام و تأثير پذيرى از طبيعت شكل گرفته اند پديدار مى گردند، و در همه حال مهارت هنرمند و صنعت كار در نقش دادن به طرح ها و هماهنگ ساختن آنها، بارزترين موضوع مورد توجه است. مرادى مى گويد: تكنيك ساخت كاشى خيلى مهم است. نوع گل و خاك رسى كه استفاده مى شود مى تواند در بهتر شدن كاشى كمك كند. كوره سنتى بهترين وسيله براى پخت كاشى است. اما هيچ يك از اين موارد امروز مورد توجه نيست و كاشى ها هم قلابى شده است. در گذشته تكنيك خاصى براى آزمايش كاشى وجود نداشت. كاشى كاران و معماران سنتى با استفاده از تجربه و آزمون و خطاهاى بسيار به شيوه پخت كاشى و اين كه چگونه ميزان مقاومت آن را بالا ببرند پى برده بودند. كاشى كارى هرچند به دوران ايران باستان مربوط مى شود اما پس از هخامنشيان اين صنعت در دوره اشكانيان رو به افول نهاد و گاه آجر لعاب دار در درپوش تابوت ها به كار رفت. در دوره ساسانيان، كاشى معرق از نوع مرغوب آن رواج پيدا كرد و در بناهاى اين دوره، به ويژه در كاخ بيشاپور و كاخ تيسفون، به كار برده شد. نقش هاى اين كاشى ها عبارت از زنان چنگ زن، بافنده و دارنده گل و مردان سالخورده است كه با قطعه هاى كوچك كاشى به رنگ هاى نارنجى، قهوه اى، زرد، قرمز، گلى و آبى، يشمى، شيرى و خاكسترى صورت گرفته و نشان دهنده  كار دقيق و تنوع رنگ هاى رايج در دوره ساسانيان است.
شناسايى آثارى مربوط به عصر مفرغ و آهن
سرپرست هيأت گمانه زنى به منظور تعيين عرصه و پيشنهاد حريم استقرار قلعه خان واقع در خراسان شمالى از ادامه فعاليت هاى ميدانى در اين محوطه خبر داد. عمران گاراژيان ضمن اظهار خرسندى از اين كه در سفر دوم رئيس جمهور به استان خراسان شمالى، قلعه خان به عنوان پايگاه ميراث فرهنگى تصويب شد بيان داشت:اميد است توجه مسئولان استانى و كشورى موجب رونق و حفاظت بيشتر از آثار گرانقدر قلعه خان و منطقه پيرامون آن شود. وى با بيان اين كه در پژوهش هاى فصل هاى گذشته آثارى مربوط به دوره هاى نوسنگى، مس سنگى و مفرغ مربوط و نيز آثار دوره تاريخى و اسلامى در بخش مرتفع استقرار شناسايى شد تصريح كرد: در فرآيند گمانه زنى به منظور تعيين عرصه، در مقياس گسترده و در پاى استقرار، آثارى مربوط به اواخر عصر مفرغ و آهن كه در بخش مرتفع تپه شناسايى نشده بود شناسايى شد. ه گفته اين دكتراى باستان شناسى؛ با توجه به كشف نشان مهر ساسانى در اين سازه با اطمينان مى توان اين اثر را دژى ساخته شده در دوره اشكانى دانست كه در زمان ساسانيان دوباره بازسازى و استفاده شده است. عمران گاراژيان در سال ۱۳۸۲ اين محوطه را بازديد كرد و پس از سال ها پيگيرى،  اين متخصص باستان شناسى دوره  پيش از تاريخ خراسان شمالى، عمليات گمانه زنى گسترده و لايه نگارى آن را در بهار سال ۸۵ انجام داد. كارشناسان براين باورند كه با انجام عمليات گمانه زنى در تپه تاريخى قلعه خان مشكل ساخت و سازهاى غير مجاز و ساخت طرح هاى عمرانى در محدوده اين تپه نيز برطرف خواهد شد. به گزارش ميراث آريا، براساس گمانه زنى هاى صورت گرفته بر روى تپه تاريخى قلعه خان، بعضى از محوطه ها شناسايى شدند. اين گمانه زنى نشان داد كه زندگى در اين محدوده از دوره نوسنگى تا ساسانى وجود داشته است.
عمليات مستندسازى بافت تاريخى بجستان
به زودى عمليات مستندسازى بافت فرهنگى تاريخى روستاى جزين در ۴۵ كيلومترى بجستان، استان خراسان رضوى آغاز مى شود. مشاور پروژه مستندسازى بافت فرهنگى تاريخى روستاى جزين بجستان در گفت وگو با chtn ضمن بيان اين مطلب افزود:با توجه به اين كه روستاى جزين در مسير عبور قرار نگرفته دست نخورده و سالم باقى مانده است. فرشاد سليمان نژاد تبريزى در ادامه خاطرنشان كرد:در بافت تاريخى روستاى جزين بناهاى شاخص بسيارى همچون تپه هاى قديمى دست كن، مسجد جامع و خانه هاى مسكونى تاريخى و با ارزشى قراردارد. وى با بيان اين كه بافت تاريخى ياد شده مربوط به دوره ساسانى است بيان داشت: روستاى جزين يكى از مناطق مستعد براى امور كشاورزى به ويژه انار است. آثار باستانى و طبيعى فراوانى همچون غارهاى تاريخى، كوه هاى بى دامنه، كويرهاى زيبا وكاروانسراهاى شاه عباسى در منطقه بجستان وجود دارد.
توسعه گردشگرى روستايى در فيروزه كوير
معاونت گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان كرمان با شناسايى ۱۱ روستاى هدف گردشگرى در سطح استان درصدد توسعه گردشگرى روستايى و عشايرى در استان است. معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى استان كرمان با بيان مطلب فوق گفت:در راستاى توسعه گردشگرى روستايى و عشايرى كميته راهبردى روستاهاى هدف گردشگرى و مناطق عشايرى راه اندازى شده است. هادى ايرانمنش افزود:پس از راه اندازى اين كميته امور مربوط به توسعه همه جانبه گردشگرى در اين روستاها با جديت پيگيرى و نظارت مى شود كه در اين زمينه چندين پروژه زيرساختى در روستاهاى مذكور از سوى بخش خصوصى و حمايت دولت در حال اجرا است. اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگى كرمان با اذعان بر اتمام طرح هاى مطالعاتى روستاهاى هدف گردشگرى استان كرمان تصريح كرد: به منظور فرهنگ سازى گردشگرى در جامعه محلى، برنامه هاى آموزشى و توجيهى ويژه اى از سوى كارشناسان اين معاونت در روستاهاى مذكور اجرا شده است. به گزارش ميراث آريا، معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى و گردشگرى كرمان همچنين از اجراى همايش ويژه مديران دفاتر خدمات مسافرتى فعال در سطح كشور در استان كرمان خبر داد. وى در پايان خاطرنشان كرد: سعى داريم با دعوت از مديران دفاتر خدمات مسافرتى فعال در سطح كشور از نزديك آنان را با قابليت ها و ظرفيت هاى گردشگرى استان آشنا كنيم.
روسيه، زادگاه اوليه اروپايى ها
دانشمندان روسى و آلمانى پس از بررسى هاى چندين ساله دريافتند، سرزمين امروزى روسيه، محل ظهور اولين اروپايى ها بوده است. نتايج جديد ترين تحقيقات دانشمندان ثابت مى كند، اولين طايفه قفقازها در حدود ۵۰ تا ۴۰ هزار سال پيش از ميلاد به وجود آمده و براى اولين بار در جلگه روسيه (اروپاى شرقى) ساكن و بعدها به سمت مناطق مركزى اروپا مهاجرت كرده اند. به گزارش ميراث آريا، دانشمندان با بررسى اسكلت انسانى به دست آمده در منطقه كوستنكى روسيه در سال ۱۹۵۴ دريافتند كدهاى ژنتيكى اين مرد ۲۸ هزار ساله شباهت بسيار زيادى به دى ان اى اروپاييان امروزى دارد.دانشمندان با استفاده از كشفيات اخير به اين نتيجه رسيدند كه اروپاييان امروز نوادگان ساكنان كشورهاى منطقه قفقاز روسيه هستند.
گردشگرى ساحلى اميد تازه تانزانيا
دولت تانزانيا درصدد است با توسعه بخش گردشگرى ساحلى، جاذبه اى جديد را در كنار سفرهاى صحرايى خود براى گردشگران معرفى كند. جاكايا كيكوتى، رئيس جمهور تانزانيا، كه با الهام از بازارهاى توسعه يافته گردشگرى ساحلى سواحل كارائيب گفت: تانزانيا از خطوط ساحلى صدها كيلومترى برخوردار است كه مى تواند با سرمايه گذارى مناسب، سودى سرشار از حضورگردشگران و علاقه مندان به اين بخش از گردشگرى به دست آورد. كارشناسان اعلام كردند، توجه دولت تانزانيا به سرمايه گذارى در بخش گردشگرى ساحلى و دعوت از شركت هاى خارجى در اين بخش، به دليل لطمات و فشارهاى اقتصادى ناشى از بحران هاى اقتصادى به وجود آمده است. ترفندى كه مى تواند دركنار گردشگرى صحرايى يا سافارى اين كشور، سالى پر مشغله را براى گردشگرى تانزانيا به وجود آورد. به گزارش chtn، پيش از اين دولت تانزانيا، كمبود نيروى كار ماهر در بخش گردشگرى را از عوامل اصلى ركود اين صنعت عنوان كرده بود. اين بهانه هنگامى با تضاد مواجه مى شود كه ايجاد گردشگرى ساحلى، بيش از هر بخش ديگرى نيازمند نيروهاى ماهر و خبره است.
كشف محموله قاچاق اشيا باستانى درعراق
مجموعه كوچكى از مجسمه هاى باستانى همراه با تعدادى از اشيا تاريخى به دست پليس عراق در جنوب اين كشور كشف و ضبط شد. اين مجموعه كه شامل ۲۹ مجسمه ظرف قديمى حكاكى شده متعلق به تمدن سومرى ها و با قدمتى بالغ بر چهار هزار سال هستند، توسط پليس مرزى عراق در آرامگاهى در خارج از شهر ناصريه كشف شدند. پليس با اشاره به اينكه اين اشيا در حال خروج غير قانونى از كشور بودند تصريح كرد،  تمام آثار به دست آمده توسط سازمان باستان شناسى كشور مورد تاييد قرار گرفته و عتيقه بودن آنها محرز شده است. بر اساس قوانين عراق، آثارى باقدمت بالاى ۲۰۰ سال بايد پس ازاكتشاف براى بررسى در اختيار دولت قرار گيرند. پس از حمله نيروهاى اشغالگر به عراق از سال ۲۰۰۳ به اين سو و قطع يا كم شدن اقدامات حفاظتى از مناطق باستانى كشور هزاران شى تاريخى از عراق با قدمتى بالاى هفت هزار سال متعلق به تمدن  بين النهرين، همچون بابل، سومر و آشور به صورت قاچاق از اين كشور خارج شدند. گفتنى است على رغم كوشش هاى صورت گرفته از سوى مقامات عراقى و جوامع بين المللى در بازگرداندن ميراث به سرقت رفته اين كشور هنوز هم نزديك به هفت هزار شى تاريخى عراقى مفقود شده به اين كشور بازگردانده نشده  اند.