بيمارى ديابت تا اوايل قرن بيستم از جمله بيمارى هاى نادر محسوب مى شد . اما زندگى در دنياى مدرن و ماشينى امروز كه در سطر سطر صفحات خود تنش ،استرس و اضطراب با زندگى بشر درهم پيچيده شده و در آن استفاده از غذاهاى آماده ،چرب و پركالرى كاملا مرسوم و طبيعى شده است عواقب و عوارضى نيز بدنبال داشته ،كه ديابت يكى از تحفه هاى آن است. امروزه تغيير شيوه زندگى، كم تحركى،  چاقى و جدايى بشر از تغذيه صحيح دست به دست يكديگر داده  و ديابت را به عنوان شايع ترين بيمارى متابوليك در دنيا مطرح كرده است.ديابت يك بيمارى مخرب ،مزمن ،غير واگير ، خاموش و بى رحم است.مخرب است چراكه عوارض آن شامل كورى،نارسايى كليوى،دياليز،قطع عضو و بيمارى هاى قلبى و عروقى سرانجام عدم توجه به آن است.مزمن است ،چراكه درمانى براى آن كشف نشده است و تا پايان عمر همراه فرد باقى مى ماند و نياز به مراقبت مستمر دارد.غير واگير است و تنها راه سرايت آن علاوه بر مباحث مرتبط به شيوه زندگى ،مقوله ارثى بودن است . خاموش و بى صدا است چرا كه تا زمانى كه فرد مبتلا به عوارض آن نشده است،دردى بدنبال ندارد و ممكن است فرد مبتلا ،بيش از ۱۰سال از وجود آن بى اطلاع باشد و ناگهان با بروز مشكلات كليوى و يا چشمى به وجود آن آگاهى پيدا كند كه ديگر آن زمان كار از كار گذشته است.و در نهايت بى رحم است ،چرا كه پير و جوان و كودك ،زن و مرد ،غنى و فقير نمى شناسد.نوع اول آن در افراد زير ۳۰سال و نوع دوم آن در افراد بالاى ۳۰سال رخ مى دهد.بنابراين هيچ كس از خطر ديابت در امان نيست.ديابت در نزديكى مااست. چه سياستگذاران حوزه سلامت به اين حقيقت باور داشته باشند و چه آن را انكار كنند!
ردپاى آموزش در كنترل ديابت
تنها راه ،پيشگيرى و آموزش شيوه هاى كنترل آن است.البته در همه علوم و فنون و در سراسر دنيا و درهمه طول تاريخ پايه هاى پيشگيرى بر آموزش استوار شده است.پيشگيرى اوليه آن است كه باآموزش و اطلاع رسانى ،شيوه زندگى مردم را اصلا ح نموده و از بروز ديابت و عوارض ديابت جلوگيرى نماييم. اگر به طور جدى و ساختارمند به مباحث آموزشى توجه نشود در چند سال آينده مانند عربستان شاهد شيوع ۳۰ درصدى اين بيمارى خواهيم بود و اين به معناى وقوع يك فاجعه ملى است.و پيشگيرى ثانويه ،از طريق توسعه آموزش در ميان بيماران ديابتى است تا از بروز عوارض سهمگين ومخرب ديابت جلوگيرى نماييم. و در نهايت حمايت مالى از طريق سازمانهاى بيمه گر در كليه عرصه  ها ست.
استاندارد هاى برنامه هاى آموزشى
توصيه فدراسيون بين المللى ديابت آن است كه هر بيمار ديابتى حداقل هر دو سال به ۱۵ ساعت كلاس آموزشى نياز دارد. اولين گام،هر كشورى كه بطور جدى خواهان مقابله با ديابت است آن است كه براى آموزش و توسعه آن ارزش و اعتنايى كه شايسته آن است قائل شود.البته منظور من از آموزش،آموزش ساختارمند،مستمر و بر اساس استانداردهاى جهانى است. بدون ترديد با توجه به مراجعات محدود بيمار به پزشك به طور كلى بايد اذعان نمود كه در مطب فرصت اندكى براى آموزش بيمار وجود دارد به همين جهت تنها راه موجود، توسعه و گسترش برنامه هاى آموزشى به طور ساختارمند و با همكارى پرستاران آموزش ديده است. يك برنامه آموزشى بايد بر اساس دستيابى به سه هدف انتقال ساختارمند اطلاعات به بيمار،ترغيب و انگيزش دهى به بيمار جهت كنترل قند خون و در نهايت توانمندسازى بيمار تدوين شده باشد.
آموزش ساختارمند در جهان امروز
بنابر يافته هاى پژوهشى كه در نشريه پزشكى «لنست» كه معتبرترين نشريه پزشكى دنيا است،درج شده است، بايدگفت: آموزش ساختارمند ديابت ، مى تواند تا ۵۰ درصد مصرف داروهاى خوراكى را در بيماران ديابتى كاهش دهد.همچنين در رابطه با خود پايشى قند خون يا اصطلاحا (SMBG)، در آلمان مطالعه جامعى روى ۳۲۶۸ بيمار مبتلا به ديابت نوع ۲انجام شده است كه نتايج آن تحت عنوان مطالعه « روسو» ROSSO شهرت پيدا كرده .در اين مطالعه كه از ۱۹۲ مركز درمانى ديابت در سراسر آلمان گردآورى شده و زمان پيگيرى هر بيمار بطور متوسط ۵/۶سال لحاظ شده است(يعنى چيزى حدود ۲۰۰۰بيمار-سال)مشخص شده است در صورت انجام خود پايشى قند خون()SMBG، مرگ و مير بيماران ديابتى تا ۵۲ درصد و عوارض ايشان تا ۳۲ در صد كاهش پيدا
مى كند.آناليز اطلاعات مطالعه ROSSO ثابت مى كند خود پايشى قند خون(SMBG) در بيمارانى كه تحت درمان با داروهاى خوراكى ضد ديابت هستند و نيز بيمارانى كه تحت درمان انسولين هستند،موجب كاهش هزينه  ها مى شود.اين كاهش هزينه  ها به علت عوارض كمتر ديابت و در نتيجه كاهش هزينه درمان عوارض است.همچنين مطالعه ديگرى بيانگر آن است كه آموزش علاوه بر پيشگيرى از شيوع بيمارى مى تواند موجب كاهش معدل قند خون بيماران ديابتى تا ميزان ۵/۱ تا ۲ درصد شود.
موج بيدارى جهانيان بر عليه ديابت
امروزه در كشورهاى پيشرفته برنامه آموزش مراقبت از ديابت با همكارى پرستاران آموزش ديده و حرفه اى بصورت مستمر و ساختارمند در هر سطحى انجام مى گيرد.اين برنامه هاى آموزشى پس از سالها مطالعه و تحقيق در دانشگاه هاى پزشكى دنيا بصورت مدون تنظيم شده اند و از طريق جلسات گروهى بيمار و پرستار عملياتى مى شوند. بعنوان نمونه مى توان به برنامه آموزشى كه توسط پروفسور برگر دردانشگاه دوسلدوف تنظيم شده است اشاره نمود.اين برنامه حدود ۲۰سال است كه در كشورهاى پيشرفته دنيا در حال پياده سازى است و اكنون نيز در ۳۲ كشور دنيا در حال انجام است و امروز براى من باعث مسرت و افتخار است كه در ايران نيز با همكارى جامعه پزشكى ايران ،متخصصان ، علاقه مندان به حوزه ديابت و انجمنهاى علمى مربوطه ،نسخه ايرانى اين برنامه تهيه شده و در آستانه عملياتى شدن است.
برنامه هاى ساختارمند آموزشى،مكمل تجويز پزشك
سابقه برنامه هاى آموزشى در حوزه ديابت در دنيا به حدود يكصد سال پيش بازمى گردد. در ايران نيز خوشبختانه انجمنهاى علمى، مقوله آموزش را جدى گرفته اند . ولى متاسفانه بصورت پراكنده و ناقص به آن پرداخته شده است و اعتناى لازم از سوى بيماران ، پزشكان و مخصوصا سياستگذاران حوزه سلامت و سازمانهاى بيمه گر به ان صورت نگرفته است. از سوى ديگر نمى توان از اين نكته غفلت نمود كه آموزش ميليونها بيمار ديابتى در ايران از عهده تعداد معدودى انجمن و مراكز تحقيقاتى، خارج است و قطعا حمايت دولت را مى طلبد.
فرهنگ استفاده از گلوكومتر
اهميت استفاده از گلوكومتر در پيشگيرى از عوارض ديابت در تحقيقات متعدد به اثبات رسيده است.روش و زمان صحيح انجام آزمايش قند خون با استفاده از دستگاه گلوكومتر از جمله مواردى است كه فرد ديابتى روزانه با آن برخورد دارد و آموختن چگونگى انجام صحيح آن و ايجاد عادت و ملكه براى انجام مستمر آن ،نقش حياتى در سلامت وى دارد. اما توجه به ميزان كارايى و كيفيت اين دستگاه  ها نيز از اهميت ويژه اى برخوردار است.استفاده از دستگاه هاى داراى «هولوگرام وزارت بهداشت» كه تحت نظارت مراجع ذيصلاح واردكشور شده و از خدمات «بيمه مسئوليت »برخوردار هستند ميتواند راهكار مناسبى براى اطمينان ازدقت ،اصالت ، كيفيت دستگاه  ها و نيز اطمينان از جبران خسارات احتمالى باشد .در حقيقت موفقيت در تنظيم قند خون وابسته به صحت و دقت نتايجى است كه با استفاده از دستگاه هاى كنترل قند خون براى بيمار محرز و مشخص شده است.به همين جهت شايد با اطمينان بتوان گفت فرهنگسازى اعتنا به سلامت در تامين مقدمات لازم جهت انجام تست قند خون صحيح (توجه به تاريخ مصرف نوارهاى تست قند خون،توجه به هولوگرام وزارت بهداشت،درج كد بيمه مسئوليت دستگاه ،ميزان خدمات پس از فروش گلوكومتر هاو ساير هشدارهاى ضرورى)حياتى است.
آموزش نيازمند پشتيبانى بيمه
نكته اى كه نبايد از آن غافل بمانيم آن است كه حتى با وجود يك برنامه معتبر جهانى در حوزه آموزش،اگر سازمانهاى بيمه گر در تامين هزينه هاى بيماران ديابتى همراهى و همكارى ننمايند،مقابله با ديابت كما فى السابق ابتر و بى سرانجام باقى خواهند ماند.سازمانهاى بيمه گر در ايران بايد بر اساس مطالعات آمارى دنيا به اين باور دست بيابند كه اگر از برنامه هاى آموزشى حمايت نمايند و اگر در تامين هزينه هاى كنترل قند خون نظير دستگاه هاى تست قند خون مشاركت نمايند،علاوه بر اينكه هزينه هاى درمانى بيمار كاهش پيدامى كند ،با كاهش عوارض ديابت ،صرفه اقتصادى مناسبى نيز براى ايشان بوجود خواهد آمد.بدون ترديد سرمايه گذارى در امر آموزش و پيشگيرى از ديابت و عوارض آن، هزينه كمترى به نسبت هزينه هاى درمانى عوارض ديابت ،براى سازمانهاى بيمه گر خواهد داشت.در اينجا بايد اشاره مختصرى نيز به مقوله بيمه مسئوليت پزشكى داشته باشيم.بهر حال همه بيماران ديابتى در خصوص انجام تست قند خون هاى متوالى خود نياز به حمايت سازمانهاى بيمه گر بعنوان بيمه مسئوليت دارند .چرا كه در اين ميان اگر حادثه اى براى اين بيماران اتفاق افتاد كه ناشى از عدم كارايى دستگاه هاى تست قند خون باشد،بيمار ديابتى بايد اطمينان خاطر داشته باشد كه اين هزينه از جانب بيمه جبران خواهد شد.

يك كارشناس تغذيه گفت: مصرف عسل نقش زيادى در سلامت پوست دارد، زيرا عسل از خاصيت ضد پيرى برخوردار است. وى در گفت وگو با ايسنا ، عسل را مهمترين منبع مواد قندى دانست و اظهار كرد: اين ماده مغذى داراى ۱۵ نوع قند است كه در هضم غذا نقش بسزايى دارد. وى مهمترين خاصيت عسل را ضد ميكروب بودن آن عنوان كرد و افزود: عسل حاوى آنتى بيوتيك، همچنين آنتى اكسيدان است كه مصرف آن در سلامتى قلب و عروق مؤثر است. احمدى خاطرنشان كرد: عسل با وجود شيرينى زياد، نه تنها براى دندانها و لثه مضر نيست، بلكه موجب سفيد شدن دندانها و سلامت لثه مى شود. اين كارشناس با بيان اينكه عسل ماده اى ضد اسهال است و به پاكسازى دستگاه گوارش كمك مى كند، اضافه كرد: به افرادى كه دچار كم خوابى هستند، توصيه مى شود پيش از خواب چند قاشق كوچك عسل مصرف كنند. احمدى، مصرف عسل را در رفع كم اشتهايى، بهبود جريان خون، همچنين رشد عضلات مؤثر ارزيابى كرد و گفت: اين ماده غذايى نقش بسيار مهمى در التيام و بهبود زخم ها دارد و در تركيب انواع كرمهاى ويژه پوست به كار مى رود. وى عسل را داراى مقادير كمى از ويتامين هاى مختلف از جمله ويتامين B6، B5، B2، A، E، K و C دانست و تصريح كرد: عسل در كنار اثرات ضد ميكروبى داراى اثرات ضد خونريزى نيز هست، اما بايد توجه داشت كه گرم شدن يا قرار گرفتن در معرض آفتاب موجب كاهش اثرات ضد ميكروبى اين ماده غذايى مى شود. احمدى با بيان اينكه انواع پروتئين ها و اسيدهاى آمينه نيز در تركيب عسل وجود دارد، افزود: اين ماده غذايى همچنين حاوى املاح معدنى مختلف نظير كلسيم، پتاسيم، سديم، منگنز، آهن، كلر، فسفر، گوگرد و يد است. وى در پايان تاكيد كرد: با توجه به احتمال ايجاد واكنش هاى آلرژيك، استفاده از عسل براى كودكان زير ۲ سال توصيه نمى شود.

دانشمندان اتريشى دريافتند ژن درمانى مى تواند از تشكيل چربى اضافى در بدن جلوگيرى كند.به گزارش ايرنا، پس از بررسى هاى بسيارو انجام تحقيقات برروى ژنهاى حيوانى ،دانشمندان موسسه زيست فناورى مولكولى،فرهنگستان علوم اتريش و موسسه آسيب شناسى مولكولى دانشگاه سالزبورگ در اين كشور دريافتند در روند شكل گيرى چربى اضافه بدن نمى توان تاثيرات يك ژن را ناديده گرفت. به گفته اين پژوهشگران اگرچه موشهاى نوجوان بسيار لاغر اما كاملا سالم هستند. مطالعات انجام شده اثبات كرد كه موش هاى لاغر هيچگونه چربى اضافه اى ندارند. نتايج اين بررسى ها نشان مى دهد كه بدن يك جانور پستاندار بالغ نه تنها چربى سفيد بلكه ميزان اندكى نيز چربى قهوه اى دارد. وظيفه سلول هاى چربى سفيد در وهله نخست ذخيره چربى است كه منجر به بروز چاقى مى شود كه مطلوب افراد نيست،؛ در حالى كه سلول هاى چربى قهوه اى مى توانند چربى غذا را سوزانده و آن را مستقيما به گرما تبديل كنند. دانشمندان دريافته اند كه نوعى ژن موسوم به «Hedgehog» مى تواند بر روى بافت هاى چربى حيوانات بالغ تاثير بگذارد. گمان مردم بر اين است كه اين ژن فقط مى تواند بر روى رشد جنينى موثر باشد.

محققان مى گويند: خطر ابتلا به بيمارى مزمن انسداد ريوى در افراد كوتاه قد بيشتر است. به گزارش ايرنا و به نقل از پايگاه اينترنتى هلث دى نيوز، اين مطالعه كه بر روى بيش از يك ميليون فرد بالاى ۳۵ سال انجام شده ، نشان داد كه بيماران مبتلا به بيمارى مزمن انسداد ريوى بطور متوسط ۱۲/۱ سانتى متر كوتاه تر از افراد عارى از اين بيمارى هستند. محققان دانشگاه «ناتينگهام» گفتند: قامت كوتاهتر مى تواند «علامت» اين باشد كه اين بيماران از خانواده فقيرترى برخاسته اند. مطالعات تاريخى نشان داده اند كه ميان قد افراد و خطر ابتلا به بيمارى مزمن انسداد ريوى ارتباط نيرومندى وجود دارد. محققان گفتند: افرادى كه در خانواده هاى فقير بزرگ شده اند احتمال بيشترى دارد كه در سال هاى اول زندگى خود تغذيه نامناسبى داشته باشند كه اين امر تاثير منفى بر رشد و نمو ريه مى گذارد. علاوه بر اين افرادى كه سابقه خانوادگى فقيرترى دارند، احتمال اينكه مادران سيگارى داشته باشند، در خانه در معرض دود سيگار باشند و خودشان سيگار بكشند بيشتر است. سيگار كشيدن خود يك عامل عمده ابتلا به بيمارى مزمن انسداد ريوى است.

محققان با بررسى نتايج پژوهش جديدى روى موشهاى آزمايشگاهى ادعا كرده اند كه تشعشعات تلفن همراه مى توانند حافظه را تقويت و در پيشگيرى از آلزايمر موثر باشند. به گزارش ايسنا، در ميان ادعاهاى فزاينده مبنى بر اين كه تماس طولانى مدت با تلفن همراه سبب بروز تومورهاى مغزى مى شود اخيرا پژوهشى جديد انجام شده كه پيشنهاد مى كند؛ امواج راديويى حاصل از اين وسيله در پيشگيرى از بروز آلزايمر و حتى بهبود علائم آن حداقل در موشهاى آزمايشگاهى موثر باشد. همچنين اين تحقيق نشان داد كه اين تشعشعات در موشهايى هم كه سالم هستند و آلزايمر ندارند سبب تقويت فعاليت مغز مى شوند. دكتر گرى آرنداش سرپرست اصلى اين پژوهش در مركز تحقيقات آلزايمر فلوريدا در بيانيه اى اظهار داشت: ما در نهايت شگفتى ملاحظه كرديم كه تماس با تلفن همراه در آغاز دوران بلوغ در موشها باعث مى شود از بروز علائم آلزايمر در آنها جلوگيرى شود. محققان تصور مى كنند كه همين تاثير هم ممكن است در انسانها مشاهده شود. آنها در آزمايشات خود دريافتند: امواج تلفن همراه، گرماى مغز را افزايش داده و پلاكهاى مغزى را كه عامل بروز آلزايمر هستند از بين مى برند.

كارشناسان بهداشت بارها و بارها به خانواده ها هشدار داده اند كه آسيب هاى ريوى يكى از خطراتى است كه اطرافيان افراد سيگارى را تهديد مى كند. به گزارش ايسنا ، كودكانى كه با افراد سيگارى زندگى مى كنند در بزرگسالى و زودهنگام به آمفيزم مبتلا مى شوند. آمفيزم يك نوع بيمارى شديد ريوى است كه تنفس را با مشكل مواجه مى كند و اين مى تواند به اين دليل باشد كه ريه اين افراد تحت تاثير دود سيگار قرار گرفته و هرگز بهبودى كامل پيدا نكرده است. محققان اين تحقيق را روى يك هزار و ۷۸۱ نفرغير سيگارى انجام دادند، نيمى از اين افراد حداقل در كنار يك فرد غير سيگارى بزرگ شده بودند. براساس گزارش مجله اپيديمولوژى، جينا لاواس سرپرست اين تحقيق از دانشگاه كلمبيا مى گويد: تفاوت بين ريه افرادى كه هنگام كودكى در معرض دود سيگار بوده اند در مقايسه با كسانى كه چنين شرايطى نداشته اند محسوس و بسيار معنى  دار است. به گفته او، اگر چه بعضى افراد معتقدند اثرات مضر تنباكو روى ريه در زمان كوتاهى از بين مى رود اما اين تحقيق نشان داد عوارض زيانبار آن تا چند دهه در بدن باقى مى ماند.